Τα κυκλαδικά ειδώλια ορατά σε όλους

«Μαρμάρινο ειδώλιο καθιστής μορφής. Εχει ύψος 19 εκατοστά και απεικονίζει έναν άντρα που κάθεται σε ένα σκαμνί. Με το δεξί του χέρι, που είναι προτεταμένο, κρατάει ένα κύπελλο σαν να ετοιμάζεται να πιει ή να κάνει πρόποση». Είναι ένα από τα πολλά ηχητικά αρχεία που συνοδεύουν πλέον εκθέματα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και απευθύνεται σε άτομα με αισθητηριακή αναπηρία (οπτική και ακουστική βλάβη). Με τον τρόπο αυτόν, μέσω του προγράμματος «Σε επαφή» (που έχει την υποστήριξη της Eurolife FFH), το οποίο παρουσιάστηκε πρόσφατα παρουσία του Νικόλαου Καλτά, επιστημονικού διευθυντή του Μουσείου, αποκτούν πρόσβαση στις εμπειρίες μέσα στο μουσείο.

Η σημασία του προγράμματος πιστοποιείται από τα άτομα που έχουν δοκιμάσει ήδη την ξενάγηση, όπως ο παραολυμπιονίκης Δημήτρης Αμπατζής: «Κατ’ αρχάς ένιωσα ισότιμα. Κάτι που μπορούσες να δεις εσύ και οποιοσδήποτε άλλος, εγώ μπορούσα να το αγγίξω και να έχουμε την ίδια εικόνα και οι δύο. Ενιωσα και πολύ χαρούμενος σκεπτόμενος ότι ξεκινώντας μια τέτοια προσπάθεια σε ένα τέτοιο μουσείο ίσως γίνει η αρχή για να ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα». «Είχαμε συνηθίσει τα προηγούμενα χρόνια τα περιοδικά προσβάσιμα γεγονότα στον χώρο του πολιτισμού. Το επίσης καινοτόμο είναι ότι βήμα προς βήμα ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του προγράμματος στήθηκαν με αποφασιστικό ρόλο, γνώμη και παράγοντα τις κατευθύνσεις ενός focus GROUP ατόμων με προβλήματα όρασης. Ατομα τα οποία είτε έχουν γεννηθεί τυφλά είτε έχασαν αργότερα την όρασή τους, είτε έχουν μερική όραση, όλοι μαζί με πολύ διαφορετική μεθοδολογία δουλέψαμε και αξιολογούσαμε βήμα προς βήμα την παραγωγή των πιστών αντιγράφων. Δουλέψαμε αρκετά ώστε να προσαρμοστούν τα κείμενα για να είναι κατανοητά ακόμη και σε επισκέπτες που δεν έχουν δει ποτέ τίποτα όπως εγώ που έχω γεννηθεί ολικά τυφλός» λέει απ’ την πλευρά του ο Βαγγέλης Αυγουλάς, πρόεδρος της Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας Με άλλα μάτια, η οποία συνεργάζεται με το HandsUp, το πρώτο πρακτορείο διερμηνέων νοηματικής γλώσσας στην Ελλάδα.

ΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΘΗΚΗ. Η αρχιτέκτων Χαρά Μαραντίδου εξηγεί επίσης τον τρόπο αυτής της νέας ξενάγησης: «Σχεδιάσαμε μία κινητή προθήκη η οποία ουσιαστικά συνοδεύει τον επισκέπτη στη βόλτα του. Το σχήμα της είναι κυλινδρικό χωρίς αιχμηρά στοιχεία για να μπορεί να την κρατήσει από όλα της τα σημεία για να τη μετακινήσει. Μπορεί να πάρει μέσα από τα συρτάρια της τα αντικείμενα και να τα τοποθετήσει στην πάνω επιφάνειά της για να τα περιεργαστεί. Ετσι ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να περιηγηθεί στην αίθουσα σε επιλεγμένες προθήκες σταθμούς και να αντλήσει πληροφορίες για τα εκθέματα αγγίζοντας πιστά αντίγραφα, διαβάζοντας κείμενα σε γραφή Braille ή ακούγοντας ηχητικά αρχεία. Η μουσειοσκευή περιέχει ένα βιβλίο με πληροφορίες σε γραφή Braille και μεγαλογράμματη γραφή, έναν κεντημένο χάρτη, έναν απτικό χάρτη νερού, πέτρες, κλωστές, θραύσματα από αντίγραφα ειδωλίων και μαρμάρινα αντίγραφα ειδωλίων. Ενα βίντεο που απευθύνεται κυρίως στον εκπαιδευτικό/εμψυχωτή του προγράμματος εξηγεί πώς το υλικό που περιέχεται στη μουσειοσκευή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ένα ταξίδι στον χώρο και στον χρόνο».

Η μουσειοσκευή σχεδιάστηκε αρχικά για το Σχολείο Τυφλών Καλλιθέας, στο οποίο βρίσκεται έως σήμερα, ενώ δύο ακόμη μουσειοσκευές αποστέλλονται σε ειδικά σχολεία αλλά και σε σχολεία τυπικής εκπαίδευσης, στο πλαίσιο ευαισθητοποίησης των μαθητών, σε γηροκομεία και άλλους φορείς. Η μουσειοσκευή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Erasmus+ 2014-2017 αποκλειστικά για άτομα με προβλήματα όρασης και σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.