Ενας πρωθυπουργός «υπό προθεσμία»

Σε μια στάση λεωφορείου στην Πάρλιαμεντ Σκουέρ, απέναντι από το Παλάτι του Ουέστμινστερ το οποίο στεγάζει το βρετανικό κοινοβούλιο, μια πινακίδα πληροφορεί το επιβατικό κοινό για τις διερχόμενες γραμμές. Τα δύο κόκκινα διώροφα λεωφορεία που περνούν από το σημείο είναι το 211 και το 148. Και πού το περίεργο; θα αναρωτηθείτε. Κατά «διαβολική» σύμπτωση, πρόκειται για τα δύο νούμερα που ανακοινώθηκαν στο τέλος της ψηφοφορίας επί της πρότασης δυσπιστίας κατά του Μπόρις Τζόνσον η οποία διεξήχθη την περασμένη Δευτέρα στην παρακείμενη Βουλή των Κοινοτήτων. Ο πρώτος είναι ο αριθμός των βουλευτών των Συντηρητικών που στήριξαν τον αρχηγό τους. Ο δεύτερος είναι ο αριθμός εκείνων που ζήτησαν την αποπομπή του – ήτοι το 41% της κοινοβουλευτικής του ομάδας. «Ο Θεός έχει αίσθηση του χιούμορ» έγραψε κάποιος στο Twitter, παρουσιάζοντας φωτογραφικά πειστήρια για την ύπαρξη της… προφητικής στάσης. «Τα λεωφορεία, τουλάχιστον, ξέρουν πότε είναι ώρα να φύγουν» σχολίασε δηκτικά κάποιος άλλος, ενώ ένας τρίτος απέδωσε το γεγονός σε «συμπαντική συνωμοσία». Ο Μπόρις δεν μπαίνει σε λεωφορεία. Ωστόσο, το ταξίδι του στην πρωθυπουργία ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος του. Οπως το έθεσαν -ελαφρώς μακάβρια – οι «Τάιμς», ο βρετανός πρωθυπουργός μοιάζει με θανατοποινίτη που οδεύει προς τον τόπο της εκτέλεσής του: dead man walking.

ΤΑ ΛΑΘΗ. «Οι προτάσεις δυσπιστίας δεν προκαλούν από μόνες τους κρίσεις, αλλά ούτε και τις επιλύουν: είναι οι ίδιες απόδειξη μιας υφιστάμενης κρίσης. Η ψηφοφορία της Δευτέρας ήταν ένα ακόμη επεισόδιο στην εν εξελίξει υπαρξιακή κρίση των Συντηρητικών» δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο Στίβεν Φίλντινγκ, καθηγητής Πολιτικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ, προβλέποντας ότι «τα πράγματα για τον Τζόνσον θα γίνουν ακόμη πιο σκούρα στο μέλλον». Ακριβώς δυόμισι χρόνια μετά τον εκλογικό του θρίαμβο (τον Δεκέμβριο του 2019 απέσπασε το υψηλότερο ποσοστό που έχει συγκεντρώσει κόμμα τα τελευταία 40 χρόνια) ο αντισυμβατικός και αμφιλεγόμενος Τζόνσον κινδυνεύει να γίνει ένας από τους πιο βραχύβιους πρωθυπουργούς στη μεταπολεμική ιστορία της Βρετανίας, πέφτοντας θύμα του ίδιου του εαυτού του και των «κατορθωμάτων» του: από τη σκανδαλώδη (κατ’ άλλους εγκληματική) προχειρότητα στην αρχική αντιμετώπιση της πανδημίας και τα ριψοκίνδυνα παιχνίδια του με το Πρωτόκολλο της Βόρειας Ιρλανδίας έως την έλλειψη στόχευσης για το μέλλον της Βρετανίας εκτός της ΕΕ και, φυσικά, το «Partygate», το σκάνδαλο με τα διαβόητα (και παράνομα) κορωνοπάρτι στη Ντάουνινγκ Στριτ που του χάρισε το «παράσημο» του πρώτου εν ενεργεία πρωθυπουργού στον οποίο επιβάλλεται πρόστιμο.

Χρειάστηκαν μόλις τριάντα μήνες για να μετατραπεί ο Τζόνσον από παντοδύναμος ηγέτης σε βαρίδι. Το 60% των πολιτών τον καλούν να παραιτηθεί, ενώ το τελευταίο εξάμηνο οι Εργατικοί προηγούνται σταθερά των Τόρις στην πρόθεση ψήφου, με οκτώ μονάδες κατά μέσο όρο. «Στο τέλος του μήνα θα διεξαχθούν αναπληρωματικές εκλογές σε δύο βουλευτικές περιφέρειες, στις οποίες οι Τόρις είναι πιθανό να ηττηθούν κατά κράτος. Παράλληλα, διεξάγεται κοινοβουλευτική έρευνα για να διαπιστωθεί αν ο Τζόνσον παραπλάνησε εν γνώσει του τη Βουλή. Την ίδια ώρα, τα προβλήματα που σχετίζονται με την κρίση του κόστους διαβίωσης εντείνονται. Συμπέρασμα: τα προβλήματα του Τζόνσον μόνο χειρότερα μπορούν να γίνουν» εκτίμησε ο Φίλντινγκ, ο οποίος έχει διατελέσει διευθυντής του Κέντρου Βρετανικής Πολιτικής. «Ο πρωθυπουργός αναμένεται να χάσει την υποστήριξη ακόμη μεγαλύτερου αριθμού τόσο βουλευτών όσο και ψηφοφόρων, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων του ζητούν να παραιτηθεί εδώ και αρκετούς μήνες» πρόσθεσε ο διακεκριμένος βρετανός ιστορικός.

Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ ΓΥΡΙΣΕ ΤΗΝ ΠΛΑΤΗ. Ο πρώην ηγέτης των Τόρις Ουίλιαμ Χέιγκ χαρακτήρισε «μη βιώσιμο» το ενδεχόμενο να παραμείνει ο Τζόνσον στο τιμόνι του κόμματος, ενώ ο αρθρογράφος των «Τάιμς» Ντέιβιντ Ααρόνοβιτς σημείωσε: «Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας θα αποδειχθεί είτε μοιραίο για τον Τζόνσον (θα παραιτηθεί έπειτα από λίγους μήνες) είτε εντελώς καταστροφικό για τους Συντηρητικούς. Είναι πολύ πιθανό, βέβαια, να συμβούν και τα δύο». Τον ηγέτη των Τόρις φαίνεται να έχει εγκαταλείψει ακόμη και ο συντηρητικός Τύπος που τον στήριζε: οι «Τάιμς» έκαναν λόγο για κυβέρνηση «χωρίς μακροπρόθεσμο σχέδιο και κατεύθυνση», ενώ η «Τέλεγκραφ» μίλησε για «νίκη χωρίς αντίκρισμα που διαλύει τους Τόρις και συνθλίβει την εξουσία του Τζόνσον». Η δε αντιπολιτευόμενη «Μίρορ» προέβλεψε ότι το πολύ σε έναν χρόνο ο πρωθυπουργός θα αποτελεί παρελθόν. «Οσο και αν σεβόμαστε τον αρχηγό μας, αν διαπιστώσουμε ότι αδυνατεί να οδηγήσει το κόμμα σε νέα νίκη, δεν θα διστάσουμε να τον αντικαταστήσουμε» προειδοποίησε, μιλώντας στα «ΝΕΑ», στέλεχος των Συντηρητικών.

Η ΑΠΕΙΛΗ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ. Το εύρος της ανταρσίας κατά του Τζόνσον θέτει εν αμφιβόλω την ικανότητά του να κυβερνήσει απρόσκοπτα. Αρκούν 40 βουλευτές των Τόρις για να εμποδίσουν την κυβέρνηση να περάσει νομοσχέδια χωρίς να αναγκαστεί να «ζητιανέψει» ψήφους από την αντιπολίτευση. Δημοσίως, ο «ΜποΤζο» δηλώνει αισιόδοξος ότι τα δύσκολα πέρασαν. Κυβερνητική πηγή είπε στα «ΝΕΑ» ότι «το κόμμα αφήνει πίσω το παρελθόν και όλοι θα πρέπει να σεβαστούν την απόφαση της κοινοβουλευτικής ομάδας». Πίσω από τις κλειστές πόρτες, όμως, η ανησυχία είναι έκδηλη. Οι αντάρτες απειλούν τον Τζόνσον με νέα πρόταση δυσπιστίας (τυπικά, δεν μπορεί να διεξαχθεί άλλη ψηφοφορία προτού παρέλθουν 12 μήνες, ωστόσο ο κανονισμός θα μπορούσε να αλλάξει), υπουργοί φέρεται ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο να παραιτηθούν αν συνεχιστούν τα προβλήματα (μια μαζική υπουργική έξοδος θα εξανάγκαζε και τον ίδιο σε παραίτηση) και οι δελφίνοι ακονίζουν τα μαχαίρια τους…