«Ο Καλδάρας, μέρος της συλλογικής μνήμης»

Η προπώληση των εισιτηρίων της συναυλίας για τον Απόστολο Καλδάρα, σε ένα τόσο μικρό διάστημα, δείχνει ότι κάποιοι άνθρωποι που έγραψαν κυριολεκτικά την ιστορία της λαϊκής μουσικής σ’ αυτόν τον τόπο έχουν με το έργο τους ριζώσει μέσα στις ψυχές των ανθρώπων. Εχουν ριζώσει τόσο ισχυρά που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, όπως οι παραδόσεις, σχεδόν υπερβατικά, και φαίνεται ότι αποτελούν μέρος της συλλογικής μας μνήμης. Ισως λίγοι θυμούνται ή γνωρίζουν τον Καλδάρα ως φυσιογνωμία. Δεν νομίζω όμως πως υπάρχουν άνθρωποι που δεν ξέρουν το «Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι», το «Καλή τύχη», το «Ας πάν’ στην ευχή τα παλιά», το «Οποια και να ‘σαι», το «Ονειρο απατηλό», το «Δεν ξέρω πόσο σ’ αγαπώ», τα τραγούδια από τη Μικρά Ασία και τον Βυζαντινό Εσπερινό. Μπορεί να κάνω και λάθος όμως και να γνωρίζουν και τον Καλδάρα γιατί έτσι εξηγείται το τεράστιο ενδιαφέρον και η αδυναμία του κόσμου γι’ αυτή τη συναυλία.

Τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Απόστολου Καλδάρα συμπίπτουν με τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Στο Ηρώδειο, στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών, θα τιμηθεί ο Καλδάρας με αυτά τα δύο έργα αλλά και με τα σπουδαία λαϊκά τραγούδια του στο β’ μέρος. Είναι μια μοιραία συγκυρία. Αυτό που έχει σημασία να κατανοήσουμε είναι ότι ο Καλδάρας, εκτός από το ότι ήταν ένας ανυπέρβλητος λαϊκός συνθέτης, διακρίθηκε για το εύρος των δημιουργιών του και τα αναρίθμητα τραγούδια του που πέρα από τη μεγάλη μουσική αξία τους ήταν και διαφορετικά μεταξύ τους. Εχει σημασία αυτό που αναφέρω γιατί ο Καλδάρας μπήκε βαθιά στο λαϊκό τραγούδι. Ηταν ένας μορφωμένος μουσικός, αυθεντικός, δημιουργικός, εύστροφος, με ένα τεράστιο ρεπερτόριο που κατέκλυσε κυριολεκτικά το λαϊκό τραγούδι από τα τέλη της δεκαετίας του ’40 και υπάρχει ενεργά μέχρι σήμερα. Οχι ένα, αλλά πολλά τραγούδια του συγκινούν μικρούς και μεγάλους για 70 χρόνια. Ο Καλδάρας εκτός από σπουδαίος μουσικός ήταν κι ένας υπέροχος άνθρωπος. Συνεργάστηκε με όλους τους μεγάλους έλληνες τραγουδιστές με ενδιαφέρον κι αγάπη, έτσι ώστε να καταγραφούν οι καλύτερες ερμηνείες τους μέσα από τα τραγούδια του.

Είχα μια σχέση αγάπης, σχεδόν οικογενειακή, με τον Απόστολο. Με εμπιστεύτηκε από μικρό παιδί, έγινα φίλος με τον γιο του τον Κώστα κι αγαπούσα και συμβουλευόμουν τη σύζυγό του, την κυρία Λούλα, σαν να ήταν μητέρα μου. Η Λούλα Καλδάρα παρενέβαινε με τη γνώμη της πολύ αποφασιστικά κι εύστοχα στις συνθέσεις του Απόστολου, του θείου μου, όπως τον έλεγα. Είναι μεγάλη τιμή για μένα, για όλους τους μουσικούς και τους τραγουδιστές αλλά και για το κοινό και το φεστιβάλ που θα ακουστούν τα τραγούδια του, τα ωραιότερα τραγούδια του, αυτή τη βραδιά. Τη μοιράζομαι με την εξαιρετική Ελένη Τσαλιγοπούλου, η οποία επίσης έχει αδυναμία στον Καλδάρα κι έχει κάνει «φροντιστήριο» στα τραγούδια του. Μαζί μας θα είναι και οι νεότεροι και πολύ καλοί τραγουδιστές, η Ασπασία Στρατηγού και ο Κώστας Τριανταφυλλίδης, που οι φωνές τους ταιριάζουν απόλυτα στο ύφος των τραγουδιών του Απόστολου Καλδάρα. Αυτή η συναυλία έχει ακόμη το μεγάλο πλεονέκτημα μιας πλούσιας σε ήχους, παίξιμο κι έμπνευση ορχήστρας, της Εστουδιαντίνας Νέας Ιωνίας Βόλου, σε καλλιτεχνική διεύθυνση του Ανδρέα Κατσιγιάννη. Δεκατέσσερις σολίστες μουσικοί θα ξεδιπλώσουν επί σκηνής ένα μεγάλο κομμάτι της μουσικής διαδρομής αυτού του ξεχωριστού συνθέτη.

* «Τι να θυμηθώ, τι να ξεχάσω», Σάββατο 18 Ιουνίου