Οι Τόρις, ο Μάκβεθ και ο Τζόνσον

«Εάν μπορούσαν όλα να τελειώσουν και να έχουν ολοκληρωθεί όταν θα τελειώσουν, τότε θα μπορούσαν όλα να τελειώσουν γρήγορα» λέει μια από τις πιο γνωστές μορφές της λογοτεχνίας, ο Μάκβεθ. Οι βουλευτές των Συντηρητικών που θέλουν να τελειώσουν τον Μπόρις Τζόνσον, ωστόσο, δεν μοιάζουν να είναι τόσο σίγουροι.

Οι αμφιβολίες τους είναι κατανοητές αλλά λανθασμένες, καθώς βασίζονται στην παραδοχή ότι στην περίπτωση που ο Τζόνσον επιβίωνε από μια πρόταση μομφής, τότε η θέση του θα ήταν διασφαλισμένη για έναν ακόμη χρόνο. Ωστόσο, χάρη σε εκείνους που επιχείρησαν να υπερασπιστούν την προκάτοχό του, γνωρίζουμε πως αυτό δεν ισχύει στην πράξη.

Οντως, έχουν δίκιο να ανησυχούν ότι ο πρωθυπουργός μπορεί να αντιμετωπίσει με επιτυχία την απόπειρα ανατροπής του αυτή την εβδομάδα, παρά το γεγονός ότι η αντίληψη πως ο καθένας από τους 160 βουλευτές που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κυβέρνησης θα ψηφίσει υπέρ του είναι για τα… πανηγύρια. Εάν, ακόμη κι έτσι, όσοι ψηφίσουν εναντίον του φτάσουν σε τριψήφιο αριθμό, τότε θα έχει πληγωθεί βαριά – τόσο βαριά που ενδεχομένως ανακαλύψει ότι θα του είναι πολύ δύσκολο να επιβιώσει τις διπλές συμπληρωματικές εκλογές της 23ης Ιουνίου.

Σε αυτό το σημείο, ορισμένοι από τους πιο ρεαλιστές στις τάξεις της κυβέρνησης ίσως βρουν το θάρρος να του πουν ότι όλα έχουν τελειώσει. Εάν αποδειχθούν πολύ δειλοί για να το κάνουν, τότε όσοι θα έχουν ψηφίσει εναντίον του την πρώτη φορά μπορούν να στείλουν νέες επιστολές στον πρόεδρο της Επιτροπής 1922 Γκρέιαμ Μπρέιντι, ζητώντας του νέα ψηφοφορία για πρόταση μομφής, κάτι που τόσο ο ίδιος όσο και οι συνάδελφοί του στην Επιτροπή θα είναι δύσκολο να αρνηθούν για τεχνικούς λόγους.

Σε καμία περίπτωση, ασφαλώς, δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι η αντικατάσταση του Τζόνσον θα λύσει μεμιάς τα προβλήματα των Συντηρητικών και θα τους οδηγήσει με ασφάλεια στη νίκη στις επόμενες εκλογές. Πράγματι, κάτι τέτοιο είναι απίθανο να τους κάνει κακό – εξάλλου, τα ιστορικά προηγούμενα προσφέρουν μια ενθαρρυντική εμπειρία. Δυστυχώς για τους Τόρις, όμως, αγωνίζονται σήμερα να ορίσουν τον σκοπό της ύπαρξής τους και να επιδείξουν συγκεκριμένες επιτυχίες τους.

Υπό μια έννοια, αυτό αποτελεί μια αναπόφευκτη συνέπεια της παραμονής στην εξουσία επί πάνω από μία δεκαετία: Σχεδόν όλα τα κυβερνώντα κόμματα αρχίζουν να ξεμένουν από δυναμική και από ιδέες ύστερα από ένα διάστημα. Είναι, ωστόσο, και το αποτέλεσμα μιας κραυγαλέας αναντιστοιχίας. Από τη μια, υπάρχει αυτό που φαίνεται να απαιτεί η εποχή, δηλαδή ένα πιο ενεργό και βοηθητικό κράτος, πρόθυμο να αποδεχθεί και να αναλάβει το κόστος γι’ αυτά που πρέπει να πληρωθούν σήμερα και την ευθύνη για όσα πρέπει να σχεδιαστούν για το μέλλον. Από την άλλη, υπάρχει ένα κόμμα που παραμένει εμμονικά προσδεμένο σε αυτό που πολλά από τα μέλη της κοινοβουλευτικής του ομάδας και τα ιστορικά του στελέχη θεωρούν ως αιώνια κληρονομιά της ένδοξης θατσερικής παράδοσης: χαμηλοί φόροι και δαπάνες, απορρύθμιση και όσο το δυνατόν λιγότερο κοινωνικό κράτος.

Από τη στιγμή δε που αυτό το δίλημμα δεν μπορεί να λυθεί εύκολα, έχουν στην πράξη αυτοκαταδικαστεί σε μια παθητική πολιτική παραπλάνησης, κομπάζοντας ότι βοηθούν σχεδόν μόνοι τους την Ουκρανία να κερδίσει τον πόλεμο κατά της Ρωσίας, στέλνοντας απελπισμένους μετανάστες στη Ρουάντα, επιστρέφοντας σε αυτοκρατορικές συμπεριφορές και μέτρα.

Ο Τιμ Μπέιλ είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου