Η επιστροφή {LF}στην ένταση

Με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την άμεση καταδίκη της από τη Δύση, υπήρξαν εκτιμήσεις ότι, τουλάχιστον αυτή την περίοδο, στη διεθνή σκηνή δεν θα γίνονταν ανεκτές εκδηλώσεις αναθεωρητισμού και από άλλες χώρες, όπως η Τουρκία.

Οι τελευταίες εξελίξεις, με την απόφαση της Τουρκίας να εισβάλει εκ νέου στη Συρία και ενδεχομένως στο Ιράκ, και οι ευθείες απειλές της απέναντι στην Ελλάδα, με τις οποίες αμφισβητείται η κυριαρχία της χώρας μας σε νησιά του Αιγαίου, δείχνουν ότι οι εκτιμήσεις αυτές δεν επαληθεύονται.

Η Τουρκία, ακόμα και σε αυτές τις στιγμές που αναστάτωσαν τον κόσμο, δείχνει να είναι συνεπής ως προς τον μόνιμο αναθεωρητικό και επιθετικό της χαρακτήρα, προς όλες τις κατευθύνσεις. Ο νεο-οθωμανισμός είναι το καινούργιο της όχημα.

Η επιχειρηματολογία που χρησιμοποιεί απέναντι στην Ελλάδα, για μειωμένη κυριαρχία της στα νησιά όσο αυτά παραμένουν εξοπλισμένα, είναι προφανώς προσχηματική, αφού κανένας στον κόσμο δεν μπορεί να δεχθεί μειωμένη κυριαρχία ενός κράτους στα καθορισμένα από τις διεθνείς συνθήκες εδάφη του. Αλλά, αν δεν ήταν αυτό το θέμα, θα ήταν κάποιο άλλο, όπως πολλές φορές συνέβη στο παρελθόν.

Η αναθεωρητική και επιθετική στρατηγική της Τουρκίας είναι πάγια απέναντι στην Ελλάδα και υλοποιείται σταθερά από όλους τους ηγέτες της, τώρα από τον Ερντογάν και στη συνέχεια από τους επόμενους, όποιοι κι αν είναι αυτοί.

Η Ιστορία μάς έχει διδάξει ότι η Τουρκία απλώς επιλέγει την κατάλληλη στιγμή να εκδηλώσει την επιθετικότητά της και, κάποιες φορές, αυτή η στιγμή συνδέεται με τις εσωτερικές της εξελίξεις.

Ο Ερντογάν διαπιστώνει την ύπαρξη ρωγμών στη συνοχή της ΕΕ και αμηχανία στη συμπεριφορά των ΗΠΑ απέναντί του. Στις ΗΠΑ υπάρχει ξανά η διαμάχη στα κέντρα ισχύος ανάμεσα σε εκείνους που πιστεύουν ότι η Τουρκία δεν πρέπει να χαθεί από τη Δύση και τους άλλους που θεωρούν ότι η Τουρκία υπονομεύει την ενότητα της Δύσης και είναι η ώρα να πάρει ένα μάθημα.

Ετσι, ο Ερντογάν παίρνει πρωτοβουλίες υψηλού ρίσκου που φτάνουν μέχρι τα εμπόδια που θέτει για την είσοδο της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ.

Ενώ βρισκόμαστε ξανά μπροστά σε ένα ανατολίτικο παζάρι, μέσα από το οποίο η Τουρκία προσπαθεί να προωθήσει τις πάγιες επιδιώξεις της, εμφανίζεται έντονα και το νέο στοιχείο της προσωπικής αγωνίας του Ερντογάν για το πολιτικό, προσωπικό και οικογενειακό του μέλλον, που δεν είναι καθόλου εξασφαλισμένο αν χάσει τις εκλογές. Στο καθεστώς της Τουρκίας με τα σημερινά δεδομένα, η ομαλή εναλλαγή στην κυβερνητική εξουσία θα είναι πολύ δύσκολη.

Αυτό είναι που καθιστά την κατάσταση τελείως απρόβλεπτη. Και όσο ο Ερντογάν βλέπει ότι αυτά τα μέτωπα (Συρία, ΝΑΤΟ, Ελλάδα) του δίνουν δημοσκοπικούς πόντους τόσο μπορεί να παροξύνει την κρίση.

Η ελληνική κυβέρνηση, η οποία και αυτή, λόγω του αποφασιστικού τρόπου που αντιμετωπίζει τις απειλές του, ωφελείται δημοσκοπικά, πρέπει να παραμείνει σταθερή στο τρίπτυχο: διαρκής ενίσχυση της αποτρεπτικής μας ικανότητας, διπλωματική κινητοποίηση ώστε να ενεργοποιούνται οι βασικές μας συμμαχίες (η αλλαγή της στάσης της Γερμανίας είναι ένα καλό παράδειγμα) και σαφή μηνύματα αποφασιστικότητας προς την άλλη πλευρά του Αιγαίου, που θα κρατάνε όμως τους διαύλους επικοινωνίας ανοικτούς. Φοβικές και υποχωρητικές συμπεριφορές μόνο δεινά μπορούν να φέρουν.

Ο Γιώργος Φλωρίδης είναι πρώην υπουργός