Αντιθρομβωτική θεραπεία μετά την αντικατάσταση αορτικής βαλβίδας

Η στένωση της αορτικής βαλβίδας είναι μια από τις συχνότερες βαλβιδοπάθειες που πλήττει, κυρίως, άτομα της τρίτης ηλικίας. Υπολογίζεται ότι  το 5% των ατόμων άνω των 75 ετών να έχουν αναπτύξει στένωση της αορτικής βαλβίδας τουλάχιστον μέτριου βαθμού έως το τέλος της ζωής τους. Δεδομένου ότι η αορτική βαλβίδα αποτελεί την κεντρική βαλβίδα της καρδιάς μέσω της οποίας διοχετεύεται το αίμα από την καρδιά σε ολόκληρο το σώμα, η σοβαρή στένωσή της προκαλεί στηθάγχη, δύσπνοια ή και συγκοπή προκαλώντας σημαντική νοσηρότητα και μειώνοντας δραματικά το προσδόκιμο επιβίωσης. Αρχικά, η πάθηση αντιμετωπιζόταν μόνο χειρουργικά αλλά ένα σημαντικό ποσοστό πολύ ηλικιωμένων ατόμων ή ασθενών με άλλες συνοδές παθήσεις από το αναπνευστικό ή τους νεφρούς χαρακτηρίζονταν ως υψηλού κινδύνου και αποκλειόμενοι από το χειρουργείο κατέληγαν αβοήθητοι.

Από το 2002 εφαρμόζεται η διαδερμική διακαθετηριακή αντικατάσταση/εμφύτευση της αορτικής βαλβίδας, η λεγόμενη TAVI που ενδείκνυται πλέον για τους περισσότερους ασθενείς, χωρίς τομές και χωρίς ανάγκη εξωσωματικής κυκλοφορίας και γενικής αναισθησίας. Ωστόσο, και η TAVI ενέχει κάποιους κινδύνους, όπως ανάγκη εμφύτευσης βηματοδότη, ή θρομβοεμβολικά αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Μάλιστα με βάση πρόσφατες έρευνες υπεύθυνη για τα εγκεφαλικά επεισόδια μπορεί να είναι η εμφάνιση μίας υποκλινικής θρόμβωσης των φύλλων της βαλβίδας.

Για τον λόγο αυτό οι ασθενείς μετά την TAVI λαμβάνουν διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή, ασπιρίνη και κλοπιδογρέλη, για περίοδο 3 μηνών και μετά συνεχίζουν με μόνο ασπιρίνη ή μόνο κλοπιδογρέλη. Σε ασθενείς με υψηλό αιμορραγικό κίνδυνο μπορεί να χορηγηθεί εξ αρχής μόνο ασπιρίνη 81 ή 100 mg την ημέρα.

Μία νέα έρευνα που παρουσιάστηκε στο πρόσφατο επιστημονικό συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας έδειξε ότι η από στόματος αντιπηκτική αγωγή μειώνει έτι περισσότερο τον κίνδυνο της υποκλινικής θρόμβωσης των φύλλων της βαλβίδας συγκριτικά με την αντιαιμοπεταλιακή αγωγή. Αναλυτικότερα, σε 229 ασθενείς που είχαν υποβληθεί επιτυχώς σε επέμβαση TAVΙ διαπιστώθηκε ότι ακόμα και η εμφάνιση τέτοιας θρομβωτικής διάθεσης των φύλλων της βαλβίδας TAVI σε πολύ λίγες περιπτώσεις συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο θρομβοεμβολικού εγκεφαλικού ή νευρολογικής δυσλειτουργίας. Συνεπώς, ασθενείς που δεν εμφανίζουν συμπτώματα ή επιπλοκές από τη θρόμβωση των φύλλων βαλβίδας που ανακαλύπτεται με ειδική αξονική τομογραφία, δεν είναι απαραίτητο να λαμβάνουν συστηματικά αντιπηκτική αγωγή. Περαιτέρω έρευνα είναι απαραίτητη προκειμένου να αξιολογηθεί πιο εμπεριστατωμένα η μακροχρόνια επίδραση της υποκλινικής θρόμβωσης των φύλλων της βαλβίδας ή των διάφορων αντιθρομβωτικών θεραπειών στην αντοχή της εμφυτευμένης βαλβίδας στην πάροδο του χρόνου.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών