Σύνοδος Κορυφής: To δραματικό παρασκήνιο μιας ανατροπής

Χρειάστηκαν 26 ημέρες από την ημέρα που η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε το έκτο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας για πρώτη φορά σε ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 4 Μαΐου και προέβλεψε την έγκρισή του εντός ημερών, στο οποίο κύριο σημείο ήταν η πρόταση για εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο. Η πρόταση μετατράπηκε αργότερα σε «αγκάθι» λόγω κυρίως των ισχυρών ενστάσεων της Ουγγαρίας, που έδειχναν στο διάστημα σχεδόν ενός μηνός ότι μια συμφωνία ήταν σχεδόν αδύνατη. Τελικά οι 27 ηγέτες κατέληξαν σε «πολιτική συμφωνία» προχθές το βράδυ λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε, επισημαίνουν στα «ΝΕΑ» αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες, όταν ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ έλαβε την απόφαση να συμπεριλάβει στην ατζέντα της διήμερης Συνόδου των «27» τη συζήτηση για το έκτο πακέτο των κυρώσεων κατά της Ρωσίας παρά την έντονη αντίρρηση από τον ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Ορμπαν. Με επιστολή του προ ημερών προς τον Μισέλ, ο Ορμπαν ζητούσε το ζήτημα να μη συμπεριληφθεί στη συνάντηση των ηγετών, σημειώνοντας ότι η συζήτηση «απουσία συναίνεσης θα ήταν αντιπαραγωγική».

Κατά πληροφορίες ο Μισέλ συνειδητοποίησε ότι η προσέγγιση, που ακολουθούσε για περίπου τρεις εβδομάδες η ΕΕ, προσπαθώντας να πείσει τον Ορμπαν να υιοθετήσει την πρόταση της Κομισιόν, κινδύνευε να οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Ο Ορμπαν είχε ξεκάθαρους στόχους, επεξηγούν αξιωματούχοι στα «ΝEA», και η ΕΕ δεν μπορούσε να παρατείνει πλέον την εκκρεμότητα. Η Ευρώπη αναζητούσε τρόπους να αποφύγει να διαρραγεί η ενότητά της. Η συζήτηση για το έκτο πακέτο κυρώσεων είχε παγώσει για 10 ημέρες στο COREPER ανάμεσα στους μόνιμους εκπροσώπους των 27 κρατών-μελών στις Βρυξέλλες. Από την προηγούμενη εβδομάδα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου οδηγούσε το ζήτημα προς την κατεύθυνση τού να μην υπάρχει αντιπαράθεση έναντι της αδιαλλαξίας του Ορμπαν, ώστε να ξεμπλοκάρει η συζήτηση, να υιοθετηθεί το πακέτο. Αξιωματούχοι επισημαίνουν, άλλωστε, ότι υπήρχε πολιτική βούληση από τους ευρωπαίους ηγέτες να εμφανιστεί η ΕΕ ενωμένη, εκτιμώντας πως τα αιτήματα του Ορμπαν δεν ήταν ανέφικτα.

Ο ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ.  Αλλωστε, όπως φάνηκε και από τη συζήτηση σε επίπεδο COREPER, που ξεκίνησε την περασμένη Παρασκευή, ο ούγγρος πρεσβευτής επέμενε στις θέσεις της κυβέρνησής του. Το COREPER συνεδρίασε για πολλές ώρες, συνεχίζοντας την Κυριακή και τη Δευτέρα το πρωί. Προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής τη Δευτέρα ο Ορμπαν δήλωσε στους ούγγρους δημοσιογράφους ότι η παράταση στην προμήθεια πετρελαίου μέσω του νότιου τμήματος του αγωγού Druzhba, ανακουφίζοντας την περίκλειστη Ουγγαρία, ήταν δεδομένη. Η εξαίρεση, που επέτρεπε στον Ορμπαν να δηλώνει «νίκη», συνέχιζε πάντως να επιτρέπει στην ΕΕ να πλήξει τη Ρωσία, απαγορεύοντας τις εισαγωγές στην ΕΕ διά θαλάσσης. Παρότι στα συμπεράσματα αναφέρεται ότι θα είναι «προσωρινή» η εξαίρεση για την Ουγγαρία, αξιωματούχοι σημειώνουν πως αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονικό όριο για τον Ορμπαν.

Ο Ορμπαν ήταν προετοιμασμένος, όπως δήλωσε στους ούγγρους δημοσιογράφους, να αποσπάσει από τη Σύνοδο τον επόμενο αλλά απαραίτητο στόχο του: εγγυήσεις για τη διασφάλιση της τροφοδοσίας σε περίπτωση διακοπής της ροής από τον αγωγό Druzhba, που διέρχεται από την Ουκρανία. Πράγμα το οποίο και έγινε. Πάντως, ο Ορμπαν δεν κατάφερε να αποφύγει αρνητικές επιπτώσεις στην ουγγρική εταιρεία πετρελαίου, η οποία δεν θα μπορεί να κάνει εξαγωγές. Χαρακτηριστικό του κλίματος που επικράτησε είναι ότι αξιωματούχοι προτάσσουν πλέον το επιχείρημα πως ορισμένες χώρες περίκλειστες έλαβαν εξαίρεση, αλλά όλα αυτά θα αντιστοιχούσαν σε λιγότερο από το 10% του εμπάργκο πετρελαίου, επιτρέποντας να σταματήσει το 90% των εξαγωγών ρωσικού πετρελαίου προς τις χώρες της ΕΕ μέχρι το τέλος του έτους. Ο συμβιβασμός επέτρεψε στις Βρυξέλλες να αποφύγουν την αμηχανία της αποτυχίας να εφαρμόσουν το εμπάργκο στο κρίσιμο πεδίο της ενέργειας.