ΗχοΔύναμα

Μπαχ: Κατά Ματθαίον Πάθη. Χορωδίες Kreuzchor της Δρέσδης και Thomanerchor της Λειψίας, σολίστ, Ορχήστρα Gewandhaus της Λειψίας, Rudolf και Erhard Mauersberger, Berlin Classics, 3 CD

Ο κύριος λόγος για τον οποίο παλαιότερες ηχογραφήσεις επανεκδίδονται ξανά και ξανά μέσα στην πορεία των δεκαετιών είναι φυσικά η μουσική αξία τους. Αλλά όσο κι αν φαίνονται πολλές, στην πραγματικότητα είναι ένα πολύ μικρό τμήμα του ηχογραφημένου μουσικού υλικού που εξακολουθεί και επιστρέφει, καταφέρνοντας να συγκεντρώνει ξανά το ενδιαφέρον των ανθρώπων που ασχολούνται με τη μουσική. Η μουσική βιομηχανία προσπαθεί, τις περισσότερες φορές, να προσδώσει σε κάθε επανέκδοση και κάποιο νέο στοιχείο προστιθέμενης αξίας καθώς απευθύνεται τόσο σε νέους ακροατές, όσο και σε εκείνους που ήδη έχουν στις δισκοθήκες τους υλικό σε παλιότερες εκδόσεις. Και το κύριο στοιχείο που κάνει τη διαφορά είναι φυσικά η ηχητική επεξεργασία, η βελτίωση της ποιότητας του ήχου που μπορεί να ακούσει κάποιος. Κάτι που άλλοτε πράγματι προσδίδει ουσιώδη προστιθέμενη αξία, άλλοτε όμως πολύ περιορισμένη.

Αυτή η επανέκδοση του σπουδαιότερου έργου του Μπαχ, κατά πολλούς και του σπουδαιότερου σε ολόκληρη την ιστορία της μουσικής, ανήκει στην πρώτη κατηγορία: η νέα επανέκδοση από την εξαιρετική Berlin Classics, αναμφίβολα φέρει τον ακροατή πιο κοντά στον ήχο που είχαν στο μυαλό τους οι συντελεστές αυτής της ηχογράφησης που έχει γράψει μακρά ιστορία στη δισκογραφία. Και τι συντελεστές!..

Ο Rudolf Mauersberger υπήρξε μία από τις πλέον κυρίαρχες μορφές στην ερμηνευτική του Μπαχ στον 20ό αιώνα. Καθώς δραστηριοποιήθηκε κυρίως στην πρώην Ανατολική Γερμανία, το όνομά του δεν είναι τόσο γνωστό όσο πολλών άλλων ομότεχνών του. Η σημασία του όμως ασφαλώς ξεπερνάει τους περισσότερους, τόσο ως ερμηνευτή, όσο και ως δασκάλου. Ο Μπαχ, όπως τον αντιμετωπίζει ο Mauersberger, είναι ο αρχετυπικός Μπαχ της παλιάς βαριάς «γερμανικής κοπής». Οποιος θέλει να πιάσει το νήμα της ερμηνευτικής παράδοσης της Λειψίας ή της Δρέσδης μέσα στους αιώνες, ανατρέχει πρωταρχικά σε αυτόν. Και στη συνεργασία του, εν προκειμένω, με την Ορχήστρα Gewandhaus και τη Χορωδία Thomanerchor της Λειψίας και τη Χορωδία Kreuzchor της Δρέσδης. Οσο για τους σολίστ αρκούν λίγα μόνο από τα ονόματα για να γίνει κατανοητό το δυναμικό: Adele Stolte, Annelies Burmeister, Hans Joachim Rotzsch, Theo Adam, Peter Schreier.

Ο Mauersberger ηχογράφησε το έργο τον Ιανουάριο του 1970, με τους ανατολικογερμανούς μηχανικούς να κάνουν θαύματα, όπως το συνήθιζαν εκείνη την εποχή. Και η νέα αυτή επανέκδοσή του έχει γίνει με αναλογικό (όχι ψηφιακό) remastering από την πρωτότυπη ταινία της ETERNA, από τον, κορυφαίο του είδους, Christoph Stickel. Η υποδειγματική δουλειά του ακούγεται από την πρώτη κιόλας στιγμή. Αρχικά, έγινε για λογαριασμό της ιαπωνικής εταιρείας που έκανε την ίδια επανέκδοση σε SACD το 2021. Είναι κρίμα που οι ευρωπαϊκές εταιρείες δεν επενδύουν στο SACD, όπου το αποτέλεσμα αποκαλύπτεται στην απόλυτη πληρότητά του. Αλλά, και πάλι, η φυσικότητα του ήχου έχει φτάσει στο μέγιστο δυνατό σημείο της.

Ο Mauersberger δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει και, φυσικά, να δει να εκδίδεται αυτή η εμβληματική ηχογράφηση του «Ματθαίου». Ετσι, ένα μικρό τμήμα της ολοκλήρωσε ο αδελφός του Erhard, επίσης πολύ σπουδαίος μουσικός, επίσης διά βίου αφιερωμένος στον Μπαχ, ιδίως στα ορατόρια και τις καντάτες του.

Στις μέρες μας υπάρχουν πολλοί που νιώθουν αποξενωμένοι από αυτού του είδους τις ερμηνείες. Με περισσή ευκολία συχνά τις χαρακτηρίζουν «ξεπερασμένες» σε σχέση με το κλίμα των οργάνων εποχής. Ιδίως γι’ αυτούς, υπάρχει εδώ μία σπουδαία ευκαιρία. Οχι για να «αλλαξοπιστήσουν». Αλλά για να δουν, αφού πρώτα ακούσουν, ξανά απ’ την αρχή…