Στο τραπέζι {LF}το εμβόλιο για την ευλογιά {LF}των πιθήκων

O κατά περίπτωση εμβολιασμός έναντι της ευλογιάς, έπειτα από ενδελεχή εκτίμηση κινδύνου-οφέλους, εξετάζεται στη χώρα μας. Παρ’ όλα αυτά, εάν και εφόσον δοθεί το «πράσινο φως», προτεραιότητα θα έχουν οι στενές επαφές του κρούσματος, συμπεριλαμβανομένων των ανεμβολίαστων υγειονομικών, με τους ειδικούς να επαναλαμβάνουν σε κάθε ευκαιρία πως δεν συντρέχει λόγος για μια νέα μαζική εκστρατεία. Αλλωστε, η πιθανότητα εξάπλωσης στον γενικό πληθυσμό είναι ένα σενάριο που οι ειδικοί του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) αξιολογούν ως ιδιαίτερα απίθανο, καθώς ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων έχει χαμηλή μολυσματική δράση.

Εντούτοις, τα άτομα ηλικίας κάτω των 40-50 ετών (ανάλογα με τη χώρα) μπορεί να είναι πιο ευαίσθητα στον ιό, λόγω της διακοπής των εμβολιαστικών προγραμμάτων κατά της ευλογιάς παγκοσμίως μετά την εκρίζωση της νόσου. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως διατρέχουν υψηλό κίνδυνο. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη χθεσινή έκθεση του ECDC, ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ασθένεια σε ορισμένες ομάδες πληθυσμού, όπως είναι τα παιδιά μικρής ηλικίας, οι έγκυοι και οι ανοσοκατασταλμένοι. Διευκρινίζεται, ωστόσο, πως απαιτούνταιπεραιτέρω έρευνεςγια την ακριβή εκτίμηση του επιπέδου νοσηρότητας και θνητότητας.

Απομόνωση. Υπό τις εξελίξεις αυτές οι επιστήμονες του Κέντρου στη νέα έκθεση που δημοσίευσαν χθες συστήνουν στα επιβεβαιωμένα κρούσματα να παραμένουν απομονωμένα έως ότου υποχωρήσουν τα εξανθήματά τους, υπογραμμίζοντας πως πρέπει να αποφεύγουν επαφές με ανοσοκατασταλμένα άτομα και κατοικίδια. Παράλληλα, θα πρέπει να απέχουν από τη σεξουαλική δραστηριότητα. Υπογραμμίζουν, δε, πως οι  περισσότερες περιπτώσεις μπορούν να παραμείνουν στο σπίτι με υποστηρικτική φροντίδα. Αναφορικά με τις στενές επαφές, οι συγγραφείς της έκθεσης προτείνουν να παρακολουθούν την εξέλιξη της υγείας τους, με έμφαση σε ύποπτα συμπτώματα για 21 ημέρες.

Επιπρόσθετα, σε δηλώσεις της η επίτροπος Υγείας της ΕΕ Στέλλα Κυριακίδου δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους μηχανισμούς ανίχνευσης των κρουσμάτων και των επαφών τους, στην επάρκεια διαγνωστικών εργαλείων αλλά και στην εξασφάλιση διαθέσιμων εμβολίων, αντι-ιικών και ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού προστασίας για τους επαγγελματίες Υγείας. Πιο συγκεκριμένα, για το εμβόλιο έναντι της ευλογιάς το Κέντρο συστήνει πως μπορεί να αξιοποιηθεί ως μέσο προφύλαξης, με έμφαση στις στενές επαφές και ιδίως σε άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο σοβαρής νόσου. Εντούτοις, τα διαθέσιμα -νέας τεχνολογίας – εμβόλια δεν έχουν χορηγηθεί σε εκτεταμένο τμήμα του πληθυσμού (καθώς τις τελευταίες δεκαετίες δεν κυκλοφορεί στην κοινότητα) και συνεπακόλουθα λείπουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τη χρήση τους σε συγκεκριμένες ομάδες.

Οχι σε μαζικό εμβολιασμό. Για την ιστορία, το εμβόλιο της ευλογιάς ήταν αυτό που εκρίζωσε τον ιό τη δεκαετία του ’80, θυμίζει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Φαρμακολογίας, Φαρμακογονιδιωματικής και Ιατρικής Ακριβείας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακολογίας Ευάγγελος Μανωλόπουλος. Εντούτοις, και ο ίδιος εκτιμά πως δεν συντρέχει λόγος για μαζικό εμβολιασμό, παρ’ όλα αυτά συνηγορεί πως το εμβόλιο πιθανόν να πρέπει να συμπεριληφθεί στη στρατηγική καταπολέμησης της ευλογιάς των πιθήκων για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού. Ο καθηγητής, μάλιστα, αριθμεί τους λόγους για τους οποίους υποστηρίζει τα παραπάνω. Οπως εξηγεί, ο ιός δεν είναι ιδιαίτερα μεταδοτικός, συνεπακόλουθα δεν προκύπτει κίνδυνος υψηλής διασποράς στην κοινότητα, όπως συνέβη με τον κορωνοϊό. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; «Μπορεί να δημιουργηθεί εστία σε μια οικογένεια αλλά εκεί θα σβήσει». Προειδοποιεί, όμως, πως το γεγονός ότι είναι αυτοπεριοριζόμενος δεν σημαίνει πως δεν υπάρχει η πιθανότητα να εντοπιστούν χιλιάδες κρούσματα παγκοσμίως. «Παρ’ όλα αυτά, καθώς είναι διαπιστωμένο πως αυτοί που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για ενδεχόμενη μόλυνση είναι οι στενές επαφές, η πιο λογική προσέγγιση είναι εφόσον αποφασιστεί να εμβολιάζονται τα άτομα του στενού κύκλου».

Ο καθηγητής εστιάζει και σε πρακτικά ζητήματα. «Προς το παρόν και δεδομένου πως δεν έχει καταγραφεί κρούσμα στην Ελλάδα, είναι εύλογα τα ερωτήματα για το εάν και κατά πόσο θα πρέπει να προχωρήσουμε σε παραγγελίες εμβολίων αλλά και σε τι ποσότητες». Και προσθέτει με νόημα πως ύστερα από δύο έτη πανδημίας οφείλει να συνυπολογίσει κανείς τις δυσκολίες σε μια ενδεχόμενη νέα εκστρατεία πειθούς για το εμβόλιο της ευλογιάς, δεδομένου πως δεν συντρέχει σοβαρός κίνδυνος. Η ένταξη όμως των ομάδων υψηλού κινδύνου υπό την εμβολιαστική ομπρέλα είναι ένα εγχείρημα που θα βρει πιο εύκολα ανταπόκριση.

Σημειώνεται πως παρότι η ευλογιά των πιθήκων… εξαφανίστηκε από τον πλανήτη πριν από τέσσερις δεκαετίες, στην ΕΕ διατίθεται εμβόλιο νέας τεχνολογίας από τη φαρμακοβιομηχανία Bavarian Νordic με έδρα την Κοπεγχάγη. Σύμφωνα, τέλος, με ξένα δημοσιεύματα, η εταιρεία δήλωσε την περασμένη Πέμπτη πως έχει εξασφαλίσει συμβόλαιο με ευρωπαϊκή χώρα (χωρίς να τη γνωστοποιεί), για την προμήθειά της με εμβόλια ως απάντηση στο ξέσπασμα της ευλογιάς των πιθήκων.