Στο μυαλό {LF}της Λαγκάρντ

Ιστορική η χθεσινή ημέρα όπως και να το δει κανείς. Η ενισχυμένη εποπτεία, η «ουρά» των Μνημονίων, μας τελειώνει. Επειτα από ένα μακρύ χρονικό διάστημα μεγάλου οικονομικού «πόνου» όπου οι περισσότεροι Ελληνες έμαθαν το πόσο σημαντικά είναι τα θέματα της οικονομίας για τη ζωή τους, σε σημείο που να ανησυχούν αυτομάτως όταν βλέπουν τις κυβερνήσεις να ξοδεύουν παραπάνω από το κανονικό, η χώρα προχωράει. Και αυτό γίνεται με εξαιρετικό τρόπο. Παίρνουμε τα τελευταία λεφτά, περίπου 1,5 δισ. και μια σφραγίδα υπευθυνότητας και υλοποίησης των συμφωνηθέντων. Αν είχαμε και την επενδυτική βαθμίδα, θα «φορούσαμε τη ζώνη ασφαλείας» και θα ήμασταν πανέτοιμοι για τη νέα πανευρωπαϊκή οικονομική περιπέτεια που μόλις ξεκινά. Δεν την έχουμε και «βγαίνουμε στο ξέφωτο» ολίγον ακάλυπτοι. Αλλά δεν μπορείς να τα έχεις όλα σε αυτή τη ζωή.

Τι να πει και η Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία ανέλαβε τη διοίκηση ενός οργανισμού, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που «δεν κουνιόταν ούτε φύλλο» επί μία δεκαετία και ξαφνικά συνταράσσεται από απανωτά σοκ. Στο χθεσινό της σημείωμα η επικεφαλής της ΕΚΤ παραδέχθηκε ότι παρά τις προσπάθειες της ευρωτράπεζας, η ζήτηση στην οικονομία μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 ουδέποτε ανέκαμψε, με τον πληθωρισμό λόγω της αυξημένης προσφοράς να μην ξεπερνά το 1%. Και πάνω που η κατάσταση πήγαινε να ισορροπήσει, καθώς η μεταπανδημική ζήτηση άρχισε να ισορροπεί κάπως τα πράγματα, ήρθαν το ενεργειακό, ο πόλεμος και οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και δημιούργησαν ένα νέο πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα, που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει. Για το 2022 στην ΕΚΤ είχαν προβλέψει μεγάλη… αύξηση του πληθωρισμού στο 1,6% και μετά τους έσκασαν τα πεντάρια και εξάρια τοις εκατό.

Και τώρα τι κάνουμε; Η Κριστίν Λαγκάρντ επισημαίνει ότι πρέπει να προετοιμαστούμε για έναν πολύ διαφορετικό νέο κόσμο. Σε αυτόν τον κόσμο η γεωπολιτική θα γίνει πιο σημαντική για τη δομή των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού. Και αυτό αναφέρει θα έχει κόστος για την οικονομία. Δεν θα αλλάξει όμως μόνο ο τόπος παραγωγής των αγαθών, αλλά και το πώς παράγουμε τα αγαθά. Ο πόλεμος, είπε, επιταχύνει την πράσινη μετάβαση ως μέσο μείωσης της εξάρτησης από μη φιλικούς παράγοντες όπως η Ρωσία. Αυτό θα μπορούσε να διατηρήσει την πίεση στις τιμές των ορυκτών καυσίμων καθώς και στις τιμές των σπάνιων μετάλλων και ορυκτών. Ωστόσο, πρόσθεσε, όσο πιο γρήγορη και επείγουσα γίνεται η στροφή σε μια πιο πράσινη οικονομία, τόσο πιο ακριβή μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμα.

Κατόπιν όλων αυτών, η επιλογή της ΕΚΤ είναι σαφής. Προτιμάει να αυξήσει γρήγορα και έντονα το επίπεδο των επιτοκίων, να κάνει ακριβότερο το κόστος του χρήματος, για να υπερασπιστεί το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Το είπε η ίδια η Λαγκάρντ, το βιώνουμε όλοι οι Ελληνες στην αντλία των καυσίμων, η διολίσθηση του ευρώ κάνει ακριβότερες τις εισαγωγές από χώρες εκτός ΕΕ. Η ίδια τον χαρακτήρισε «φόρο εμπορίου», ο οποίος μειώνει το συνολικό εισόδημα της οικονομίας – ακόμα κι αν λάβουμε υπόψη τις υψηλότερες τιμές που κερδίζουν οι εξαγωγείς. Το ύφος της χθεσινής δήλωσης της Λαγκάρντ προϊδεάζει για απότομη και μεγάλη άνοδο των επιτοκίων, που μπορεί να βρεθούν πολύ κοντά στο 1% στις αρχές του 2023. Ενα επιτοκιακό σοκ, προκειμένου να απαντηθεί το πληθωριστικό σοκ…