NON PAPER

Ο Μάκης δεν μένει πια εδώ

Δεκατεσσάρων ετών. Στη μεταιχμιακή ηλικία της πρωτοεφηβείας, την πιο ευαίσθητη και την πιο «οδυνηρή» στη ζωή μας, την ηλικία των μεγάλων θαυμάτων αλλά και των ακόμη μεγαλύτερων τραυμάτων.

Που ξεχνάμε, συνήθως, τους σπαραγμούς της διότι τους παρασύρει η θριαμβική επέλαση της πρώτης νιότης που ακολουθεί. Δεκατεσσάρων ετών. Σαν τα κορίτσια που πάνε δυο δυο στο τραγούδι του Σαββόπουλου. Μόνο που για τα αγόρια νομίζω ότι είναι κάπως διαφορετικά. Τα «κοκοράκια» στη φωνή που αλλάζει, ο ίουλος στα μάγουλα που συγκρατεί και κάνει εμφανείς τις σταγόνες του ιδρώτα, οι ορμόνες που ξεμπουκάρουν από παντού, αυτή η μυρωδιά της πρώτης εφηβείας που η μάνα μου έλεγε «ταυρίλα» προκαλούν αμηχανία που εκφράζεται και σωματοποιείται άγαρμπα. Καμία σχέση με την τσαπερδονιά που φουσκώνει – κυριολεκτικά και μεταφορικά – τα στήθη και τα μυαλά στα «κορίτσια που ‘χουν γίνει δεκατέσσερα χρονών».

Δεκατεσσάρων ετών. Στα Σεπόλια. Τη γειτονιά-σύμβολο του Γιάννη Αντετονκούμπο. Τη γειτονιά με τις «μικρές» ζωές, που μπορούν όμως να χωρέσουν τα μεγάλα όνειρα.

Με εκείνα τα παγκάκια που, σε διαφημιστικό σποτ, ο «βασιλιάς του ΝΒΑ» προέτρεπε τα δεκατετράχρονα να χαράζουν τους στόχους και τα «θέλω» τους. Τα Σεπόλια που καταγράφηκαν στη συλλογική μας συνείδηση ως τόπος εκκίνησης ύστερα από τόσες φορές που έχουμε διαβάσει αυτό το «Από τα Σεπόλια στην κορυφή του κόσμου». Από τα Σεπόλια στον θάνατο.

Δεκατεσσάρων ετών. Την επόμενη μέρα είχε αγώνες. Τη νύχτα που προηγήθηκε όμως δεν είχε την αγωνία του αποτελέσματος. Δεν είχε καμιά αγωνία πια. Οσες άντεξε άντεξε τον προηγούμενο καιρό. Τώρα δεν αντέχει άλλες. Τις άφησε πίσω του μαζί με όλα εκείνα που τον έπνιγαν. Και τώρα, αποφασισμένος και ελεύθερος, ξεκίνησε για τη μεγάλη έξοδο. Πώς το λέει πάλι ο Σαββόπουλος; «Πού πας παλικάρι ωραίος σαν μύθος». Παλικαράκι. Δεκατεσσάρων ετών. Εκανε θηλιά με μια ζώνη. Τι ήταν αυτή η ζώνη; Είχε προφτάσει άραγε να τη φορέσει στις λαγόνες του πριν τη σφίξει γύρω από τον λαιμό του; Πέντε έως επτά λεπτά, λέει ο ιατροδικαστής, πέρασαν μέχρι να αφήσει την τελευταία του πνοή. Πέντε έως επτά λεπτά μοναξιάς. Θα μπορούσε, σε αυτό το διάστημα, να βγάλει τον βρόγχο, να ζήσει. Δεν το έκανε. Ετσι ο Μάκης δεν μένει πια εδώ. Στα Σεπόλια.

Ενα παιδί μετράει νεράντζια

Τον έφτυναν, του πετούσαν νερά και νεράντζια, του έλεγαν «Ελα να βγούμε στη σέντρα», «Θα σε μαχαιρώσουμε». Αυτά κατέθεσαν οι συμμαθητές του ότι συνέβαιναν στο σχολείο. Οχι γιατί ο Μάκης είχε κάτι στην εμφάνιση, στον χαρακτήρα ή στον λόγο του. Οχι. Απλά γιατί «…έτσι γίνεται εδώ». Και αυτοί που τον πρόγκαγαν ήξεραν ότι δεν θα τους «έδινε», ούτε θα επέστρεφε τη βία που δεχόταν. Ηταν καλό παιδί, ήπιο. Ο Μάκης που πλήγωναν. Και που ρωτούσε τους φίλους του «Αν πεθάνω, αν αυτοκτονήσω, τι θα κάνεις;». Νομίζω ότι οι περισσότερες και οι περισσότεροι έχουμε, σε εκείνες τις ηλικίες των σπαραγμών, φλερτάρει με την ιδέα να αυτοκτονήσουμε για να διαπιστώσουμε αν και πόσο μας αγαπάνε.

Την άλλη μέρα, οι συμμαθητές του σχημάτισαν, με τις τσάντες τους, το όνομά του στο προαύλιο του σχολείου. Για να του δείξουν ότι τον αγαπάνε. Τον αγαπούσαν. Τι να κάνουν τα καημένα; Αυτό είδαν ότι κάνουν, αυτό έκαναν. Και την παράλλη, όταν τους πήγαν εκδρομή για να αποσυμπιεστούν από το γεγονός, πλακώθηκαν με ένα άλλο σχολείο. Επεσαν κλωτσιές, βγήκαν σουγιάδες. «Εχουν κατασχέσει μαχαίρια σε παιδιά του δημοτικού» λέει μια γειτόνισσα.

Φταίνε οι γονείς, φταίνε οι καθηγητές, φταίει το κράτος, φταίει ο κακός μας ο καιρός, λένε. Πόσο αφελείς όμως αυτές οι απλοϊκές και μονοσήμαντες εξηγήσεις για τόσο περίπλοκα γεγονότα όπως η αυτοκτονία ενός δεκατετράχρονου. Κι ας αναλογιστούμε μήπως αυτές οι εξισώσεις που κατονομάζουν τόσο εύκολα «ενόχους» δημιουργούν αδιέξοδα που μόνο σε άλλα θύματα μπορούν να οδηγήσουν.