Περί ελευθερίας και εθνικής κυριαρχίας

Στον λόφο του Καπιτώλιου στην Ουάσιγκτον, πρωί Τρίτης, τα θεωρεία στην αίθουσα της Ολομέλειας της Βουλής των Αντιπροσώπων γέμισαν με εκπροσώπους της ελληνοαμερικανικής κοινότητας, με υπουργούς, υφυπουργούς και συμβούλους του Κυριάκου Μητσοτάκη, με αμερικανούς αξιωματούχους. Ολοι τους είχαν στραμμένο το βλέμμα προς τα κάτω, ενόσω στα έδρανα προσέρχονταν μέλη του Κογκρέσου. Η αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Κάμαλα Χάρις και η πρόεδρος της Βουλής Νάνσι Πελόζι στάθηκαν πίσω από το πόντιουμ του κεντρικού ομιλητή, του πρώτου έλληνα πρωθυπουργού που απευθύνθηκε στην κοινή σύνοδο των δύο αμερικανικών νομοθετικών σωμάτων – της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων.

ΤΟΝ ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΟΥΣΑΝ ΟΡΘΙΟΙ. Στα 45 λεπτά της ιστορικού χαρακτήρα ομιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη περί εθνικής κυριαρχίας, Δημοκρατίας και ελευθερίας – μια «βαθιά πολιτική και αξιακή» παρέμβαση, όπως την αποτίμησαν οι συνεργάτες του -, τα μέλη του Κογκρέσου σηκώθηκαν έξι φορές από τη θέση τους για να χειροκροτήσουν ενώ ο Πρωθυπουργός επέλεξε να διατυπώσει τρεις λέξεις στα ελληνικά: «Δημοκρατία», «ισονομία», «σωφροσύνη». Είχε προηγηθεί ενθουσιώδης υποδοχή του και δεν έλειψαν ούτε τα επιφωνήματα στην αίθουσα – μια εικόνα που σίγουρα πάντως δεν συναντάται στην ελληνική Βουλή. Το είπε άλλωστε και ο ίδιος, αστειευόμενος, ότι ουδέποτε έχει λάβει τόσο χειροκρότημα στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Η αμερικανική εθνική αντιπροσωπεία έδωσε την ευκαιρία στον Μητσοτάκη να παρουσιάσει τον ρόλο και την ιστορία της Ελλάδας και να μιλήσει για όλες τις σύγχρονες προκλήσεις και για τις κοινές καταβολές Ελλάδας και ΗΠΑ, καθώς και να συναντήσει κατ’ ιδίαν την Κάμαλα Χάρις, την Πελόζι, ελληνοαμερικανούς βουλευτές και εκπροσώπους της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας.

Δύο φορές ο ίδιος γύρισε προς τα θεωρεία και χαμογέλασε ο Πρωθυπουργός ολοκληρώνοντας την ομιλία του: τη μία προς το σημείο όπου κάθονταν η σύζυγός του, Μαρέβα Γκαμπρόφσκι και οι δύο κόρες τους, Σοφία και Δάφνη, μαζί με την ελληνική αποστολή. Και τη δεύτερη προς τους εκπροσώπους της Ομογένειας, αρκετοί από τους οποίους φώναζαν «μπράβο». Με την παρουσία του στη δεξίωση των ομογενειακών οργανώσεων στο ξενοδοχείο Williard δίπλα στον Λευκό Οίκο έκλεισε, άλλωστε, ο Μητσοτάκης το διήμερο στην αμερικανική πρωτεύουσα.

θετικό πρόσημο. Σε μια πρώτη αποτίμηση των διήμερων ελληνοαμερικανικών επαφών, η Αθήνα βάζει θετικό πρόσημο. Συνεργάτες του Μητσοτάκη χρησιμοποιούσαν τη φράση «η Ελλάδα επέστρεψε» στο παγκόσμιο και περιφερειακό γίγνεσθαι, «ως ηγέτιδα δύναμη» στα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. «Μια χώρα που κρατάει τα κλειδιά της ειρήνης και της ενεργειακής σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή», όπως σχολίαζαν κυβερνητικές πηγές. Στο Κογκρέσο άλλωστε ο Πρωθυπουργός επεδίωξε μια παρέμβαση με εθνικό, ιστορικό, αλλά και γεωπολιτικό στίγμα. Μεταξύ άλλων εξέπεμψε έμμεσα πλην σαφή μηνύματα για την Τουρκία, επέλεξε ευθείες αναφορές για το Κυπριακό, διατύπωσε καθαρές  θέσεις για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία (σε κάποιο σημείο αντικατέστησε τη λέξη Ελλάδα με τη λέξη Ουκρανία, με επιπλέον αναφορές στη Μαριούπολη και στο Μεσολόγγι) και επεφύλαξε εύσχημες αναφορές στο θέμα των Γλυπτών του Παρθενώνα. «Οι δύο χώρες μας πάντα βρέθηκαν στη σωστή πλευρά της Ιστορίας, πολέμησαν τους εσωτερικούς τους δαίμονες, αλλά βγήκαν πιο ισχυρές» τόνισε ο Μητσοτάκης. Η Νάνσι Πελόζι χαρακτήρισε την πρωθυπουργική ομιλία «μοναδικής έμπνευσης». Οπως είπε, έχει ακούσει πολλές ομιλίες στην Κοινή Σύνοδο του Κογκρέσου, «όλες τους ιστορικής σημασίας, ενδιαφέρουσες», αλλά μία της έχει μείνει στο μυαλό εδώ και δεκαετίες, αυτή του Βάτσλαβ Χάβελ. «Η ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη είναι αυτής της κατηγορίας, τόσο αξιόλογη, τόσο επίκαιρη» σημείωσε.

Τα μηνύματα του Μητσοτάκη
Ο Πρωθυπουργός στην ιστορικού χαρακτήρα ομιλία του στην αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων, έστειλε σειρά μηνυμάτων:

1.Για την Τουρκία
Χωρίς να την κατονομάσει, έστειλε σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα θα κρατά ανοιχτό το παράθυρο του διαλόγου αλλά ταυτόχρονα ότι δεν θα δεχθεί παραβιάσεις και επιθετικές συμπεριφορές. «Οι υπερπτήσεις πρέπει να σταματήσουν άμεσα» είπε και με νόημα ζήτησε από το Κογκρέσο, από το οποίο περνούν οι αποφάσεις για τα αμυντικά-εξοπλιστικά (ανάμεσά τους η προοπτική για νέα F-16 στη Τουρκία), ουσιαστικά να λάβει υπόψη τον κίνδυνο αστάθειας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. «Το τελευταίο πράγμα που θέλει το ΝΑΤΟ είναι άλλη μια εστία έντασης (…) Σας ζητώ να το λάβετε υπόψη σας όταν λαμβάνετε αποφάσεις για την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού στην περιοχή» σημείωσε.

2.Για το Κυπριακό
Για μια ανοιχτή πληγή «που προκαλεί πόνο» και η οποία δεν πρέπει να ξεχνιέται μίλησε ο Μητσοτάκης για την παράνομη κατοχή της Κύπρου. Και επανέλαβε την πάγια θέση της Ελλάδας: «Αυτό το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί βάσει του διεθνούς δικαίου, όπως είπα και στον πρόεδρο Μπάιντεν. Κανείς ποτέ δεν θα αποδεχθεί τη λύση δύο κρατών στην Κύπρο».

3.Για Ουκρανία και Ρωσία
«Δεν έχουμε καμία εχθρότητα προς τον ρωσικό λαό» τόνισε ο Μητσοτάκης, ωστόσο διεμήνυσε ότι η Ελλάδα δεν θα μείνει απαθής στον αγώνα των Ουκρανών «που μας θυμίζει τον δικό μας αγώνα για την ελευθερία». Κατά τον Πρωθυπουργό, δεν πρέπει να τα καταφέρει ο Πούτιν, αλλά πρέπει να σταλεί και μήνυμα προς όλους ότι καμία άλλη αναθεωρητική συμπεριφορά δεν θα γίνει ανεκτή. «Δεν μπορεί να υπερισχύσει ο αναθεωρητισμός» είπε.

4. Για τα Γλυπτά
Σε προσωπικό τόνο ο Πρωθυπουργός είπε ότι κάθε φορά που επισκέπτεται την Ουάσιγκτον «νιώθω πως επιστρέφω σπίτι μου. Μία βόλτα γύρω από το μνημείο του Λίνκολν είναι σαν μία βόλτα γύρω από τον Παρθενώνα, τουλάχιστον πριν ο Λόρδος Ελγιν υφαρπάξει τα Μάρμαρα».

5.Για την Οικονοµία
Μετέφερε την πεποίθησή του ότι οι αμερικανικές εταιρείες βλέπουν στην Ελλάδα όχι απλώς «μία χώρα σε ευνοϊκή γεωγραφική θέση» αλλά μια ισχυρή οικονομία και φιλικό περιβάλλον στις επενδύσεις. «Βλέπουν ταυτόχρονα νέους ταλαντούχους Ελληνες που επιλέγουν να παραμείνουν στην πατρίδα τους» είπε.