Στη ζυγαριά η αντοχή της οικονομίας

Παρά τις δυσκολίες, τον πόλεμο, την ακρίβεια, τα ελλείμματα, αυτοί που «βλέπουν» συστηματικά την Ελλάδα και την οικονομία της βλέπουν προοπτικές καλύτερες του περίγυρου. Αλλά και πολλούς κινδύνους. Η Morgan Stanley προέβλεψε πρόσφατα ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη (+3,2% το 2022 και +2,5% το 2023 σε όρους πραγματικού ΑΕΠ) και προοπτικές επιστροφής στην επενδυτική βαθμίδα έως το 2023. Πρόσθεσε όμως κάτι πιο ελπιδοφόρο. Οτι η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες της ευρωζώνης που έχουν δει το ΑΕΠ της να επιστρέφει στα προ πανδημίας επίπεδα το 2021 χάρη στην καλή τουριστική περίοδο.

Η άσκηση για το πώς θα πάει η οικονομία δεν είναι εύκολη.

Ας υποθέσουμε ότι έχουμε μια ζυγαριά. Στην μια πλευρά έχουμε τις τιμές της ενέργειας. Τη χειροτέρευση του ισοζυγίου εμπορευμάτων λόγω της αύξησης των τιμών εισαγωγών σε σχέση με τις αντίστοιχες των εξαγωγών. Εχουμε ακόμα την επιβράδυνση της παραγωγής στη μεταποίηση λόγω της ενίσχυσης του κόστους παραγωγής. Αλλά και την επιδείνωση του οικονομικού κλίματος και της καταναλωτικής εμπιστοσύνης λόγω της μεγάλης αύξησης του πληθωρισμού.

Στην άλλη πλευρά της ζυγαριάς έχουμε τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και των πολλών ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων που το συνοδεύουν. Εχουμε επίσης την ισχυρή ανάκαμψη της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης, δηλαδή τον τουρισμό. Αλλά και το μομέντουμ της ελληνικής οικονομίας δεδομένου ότι είχε συσσωρευμένα αποθέματα ανάπτυξης, μετά από πολλά χρόνια καχεξίας.

Προς ποια πλευρά θα γείρει η ζυγαριά θα κρίνει και το τελικό αποτέλεσμα της χρονιάς. Αυτό με το οποίο θα κάνει εκλογές η χώρα.

Την «νίκη» δεν την έχει εξασφαλίσει καμία πλευρά, αν και η πρώτη έχει πάρει κεφάλι. Το ενεργειακό κόστος ακόμα και αν καταλαγιάσει σε ό,τι αφορά το ηλεκτρικό, με το πλαφόν που μπαίνει από τον Ιούλιο στη χονδρική τιμή, δεν είναι βέβαιο ότι θα σταματήσει να τροφοδοτεί με υψηλότερες τιμές τα υγρά καύσιμα, που εξαρτώνται και από άλλους, κυρίως γεωπολιτικούς, παράγοντες.

Το μεγαλύτερο ωστόσο αφανές πρόβλημα δείχνει να είναι η αρνητική τροπή που έχει πάρει η εξέλιξη στο εξωτερικό ισοζύγιο της χώρας. Ενα από τα δίδυμα ελλείμματα των αρχών της δεκαετίας του 2010. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι εξαγωγές εμπορευμάτων ενισχύθηκαν σε ετήσια βάση κατά 32% ή 2,8 δισ. ευρώ. Ωστόσο την ίδια περίοδο, οι εισαγωγές κατέγραψαν ετήσια αύξηση 48,3% ή 6,5 δισ. ευρώ. Η διαφορά εμφανής. Το έλλειμμα του ισοζυγίου εμπορευμάτων διευρύνθηκε σε ετήσια βάση κατά 78,7%! Ρεκόρ 17 ετών και πάνω. Το «ταπεινό» 2022, ανταγωνίζεται δηλαδή ως προς τη διεύρυνση του ελλείμματος στο εξωτερικό ισοζύγιο, το 2005 της μεγάλης ευμάρειας.

Στην άλλη πλευρά της ζυγαριάς, υπάρχουν πολλές επενδύσεις, συνοδευόμενες τόσο από γενναίες κοινοτικές χρηματοδοτήσεις όσο και από τραπεζικά δάνεια, αλλά και με την προσδοκία ότι ο τουρισμός θα πάει ενδεχομένως και καλύτερα από το 2019 από πλευράς εισπράξεων.

Η μάχη θα είναι αμφίρροπη. Θα κριθεί στις λεπτομέρειες με απρόβλεπτη μεταβλητή, πέραν της πορείας του πολέμου, την εγχώρια κατανάλωση…