Η «δύναμη της Ρωσίας»

Η παρέλαση της Δευτέρας στην Κόκκινη Πλατεία εξελίχθηκε σε κάτι εντελώς διαφορετικό από εκείνο που υπολόγιζαν οι περισσότεροι στη Δύση: στην απόδειξη ότι ο Πούτιν είναι εσωτερικά ακλόνητος. Και ότι στον πόλεμο στην Ουκρανία η Ρωσία είναι στοιχισμένη πίσω του. Οι ψευδαισθήσεις ότι μπορεί να τον πλήξουν ουσιωδώς με τα λεγόμενα οικονομικά μέτρα, αλλά και οι φαντασιώσεις ότι ο λαός και το σύστημα της χώρας του είναι υποτίθεται εναντίον του πολέμου κατέρρευσαν αύτανδρες. Η Ρωσία είναι μία γροθιά. Και αυτή είναι του Πούτιν. Αυτό ήθελε να δείξει. Δεν ήταν απλώς μία επίδειξη πυρηνικής ισχύος όπως επιπόλαια διεθνώς εκτιμήθηκε. Αλλά μία επίδειξη ενότητας και αποφασιστικότητας σε ένα υπέρτατο εθνικό ιδεώδες.

Ασφαλώς υπάρχουν και εκείνοι που τον αμφισβητούν. Και δεν είναι λίγοι. Ομως βρίσκονται πολύ μακριά από οπουδήποτε θα μπορούσαν να πλήξουν τόσο τον ίδιο όσο και την πολιτική που έχει χαράξει για την επαναφορά της σοβιετικής αυτοκρατορίας, τα εμβλήματα της οποίας κυριάρχησαν προχθές στις εκδηλώσεις για τη νίκη στον «Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο». Οι αντιδράσεις δεν τον αγγίζουν. Και δεν απομακρύνουν τις μάζες από το «ιδεώδες». Αντιθέτως, ο ίδιος είναι που τις εξοντώνει: ακόμα ένας από τους πάλαι ποτέ φίλους του ολιγάρχες έφυγε την ίδια ώρα ανεξήγητα από τη ζωή. Περιστατικά όπως η σκληρή καταγγελία του από δημοσιογράφους, παίρνουν μεγάλη έκταση, αλλά στη Δύση…

Η εικόνα από τη Μόσχα επιβεβαιώνει ότι το σύστημα εξουσίας εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τον απόλυτο έλεγχό του. Ο μηχανισμός αυτός δεν είναι στελεχωμένος από πέντε ή δέκα ανθρώπους. Ουσιαστικά, ολόκληρο το ρωσικό κράτος εκπροσωπήθηκε εκεί. Οταν κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, γίνεται πολύ επώδυνα αντιληπτό από τους ενοίκους του Κρεμλίνου: το βίωσε ο Γκορμπατσόφ με το πραξικόπημα, όπως και παλαιότερα άλλοι γενικοί γραμματείς του ΚΚΣΕ. Ακόμα και ο Χρουστσόφ «περικυκλώθηκε» από τους μηχανισμούς του κράτους και του κόμματος. Σήμερα, είναι ξεκάθαρο ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Και για να μη συμβεί, μία οδός υπάρχει: η νίκη.

Μαζί με τον έλεγχο του κράτους ο Πούτιν έδειξε ότι έχει και τον έλεγχο της βούλησης του λαού της Ρωσίας. Ο λόγος του δεν ήταν τίποτε άλλο από μία διαρκής αναφορά στα αυτοκρατορικά απωθημένα ενός λαού που θεωρεί ότι αδίκως του έχουν στερήσει εκείνα που «του ανήκουν». Εχει επιτυχώς μετατρέψει τον πόλεμο σε ένα κορυφαίο εθνικό πρόταγμα. Τον παρουσιάζει ως «άμυνα» απέναντι σε μία Δύση που θέλει δήθεν να καταστρέψει τη χώρα του και απέναντι σε μία υποτίθεται επέλαση του νεοναζισμού. Τον έχει «ανυψώσει» σε υπέρτατο εθνικό ιδανικό επιβίωσης της σημερινής Ρωσίας, που δήθεν ανταποκρίνεται ευθέως στον «Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο». Τον κάνει επιτυχώς να φαίνεται σαν υποχρέωση στο έθνος, στη συλλογική ταυτότητα αλλά και στο μέλλον της Ρωσίας. Και ασφαλώς έχει δίπλα του την εσωτερικά πανίσχυρη Εκκλησία της χώρας. Αυτά που λέει βρίσκουν τον στόχο τους στις καρδιές εκατομμυρίων Ρώσων: «Πολεμάτε για τον λαό μας στο Ντονμπάς, για την ασφάλεια της πατρίδας μας. Η 9η Μαΐου είναι γραμμένη στην Ιστορία ως νίκη επί των Ναζί. Η Ημέρα της Νίκης είναι πολύτιμη για μας. Συμμετέχουν τα παιδιά, τα εγγόνια και τα δισέγγονα των στρατιωτών που έπεσαν στον πόλεμο. Είμαστε περήφανοι ως κληρονόμοι της γενιάς των νικητών». Το γράμμα «Ζ» βρίσκεται παντού: ακόμα και στα σχολεία. Και στα νηπιαγωγεία. Και όλοι μαζί δίνουν τη μάχη κατά του «εχθρού»: «Οι πολεμιστές μας διαφορετικών εθνοτήτων πολεμούν μαζί. Προστατεύουν ο ένας τον άλλον από σφαίρες σαν αδέρφια. Αυτή είναι η δύναμη της Ρωσίας».