Μόνος στην Κόκκινη Πλατεία

Δεν προανήγγειλε, όπως φημολογείτο, πλήρη επιστράτευση. Ούτε κήρυξε επίσημα τον πόλεμο στην Ουκρανία. Δεν ανέφερε ούτε μία φορά ονομαστικά τη χώρα όπου εισέβαλε στις 24 Φεβρουαρίου. Δεν έκανε, επίσης, καμία αναφορά στην αιματηρή μάχη για τη Μαριούπολη. Ούτε παρείχε την οποιαδήποτε ένδειξη για το πότε θα τελειώσει ο πόλεμος. Στην παρέλαση που επέβλεψε, τα τεθωρακισμένα οχήματα ήταν λιγότερα από προηγούμενες χρονιές. Και η αεροπορική επίδειξη ακυρώθηκε, επισήμως λόγω καιρού, αν και ο καιρός ήταν καλός. Δεν σχηματίστηκε λοιπόν, όπως είχε προαναγγελθεί, το «Ζ», το σύμβολο του νέου ρωσικού επιθετικού εθνικισμού, στους αιθέρες της Μόσχας από οκτώ Mig-29 SMT. Ούτε εμφανίστηκε το επονομαζόμενο «αεροσκάφος της αποκάλυψης», ένα Iliouchine Il-80 που συνελήφθη με στόχο να επιτρέψει στον ρώσο πρόεδρο να συνεχίσει να πιλοτάρει τη χώρα από ψηλά σε περίπτωση πυρηνικού πολέμου. Τελικά, περισσότερη σημασία από αυτά που είπε ο Βλαντίμιρ Πούτιν τιμώντας χθες την 77η επέτειο της σοβιετικής νίκης επί της ναζιστικής Γερμανίας και τα όσα έγιναν στην Κόκκινη Πλατεία, έχουν εκείνα που δεν είπε, και εκείνα που έλειπαν.

«Εχετε το αίμα χιλιάδων Ουκρανών και εκατοντάδων νεκρών παιδιών στα χέρια σας. Η τηλεόραση και οι Αρχές ψεύδονται. Οχι στον πόλεμο»: αυτό το μήνυμα είδαν χθες, στη θέση του μενού, όσοι Ρώσοι θέλησαν να συντονιστούν στη δορυφορική τηλεόραση λίγο πριν ξεκινήσει η στρατιωτική παρέλαση στη Μόσχα, έργο το δίχως άλλο κάποιων χάκερ. Σχεδόν παράλληλα, δύο ρώσοι δημοσιογράφοι, ο Ιγκορ Πολιάκοφ και η Αλεξάντρα Μιροσνίκοβα, δημοσίευσαν στον δημοφιλή φιλοπουτινικό ιστότοπο όπου εργάζονται, τον  Lenta.ru, περισσότερα από 40 αντιπολεμικά άρθρα στα οποία αποκαλούσαν τον Πούτιν έναν «θλιβερό παρανοϊκό δικτάτορα» κατηγορώντας τον πως διεξάγει «τον φονικότερο πόλεμο του 21ου αιώνα». Δύο θαρραλέες πράξεις αντίστασης, που έκαναν τον ρώσο πρόεδρο να μοιάζει ακόμα πιο μόνος στην προεδρική εξέδρα στην Κόκκινη Πλατεία: για πρώτη φορά τέτοια μέρα στη μακρά του βασιλεία, περιβαλλόταν μόνο από τους στρατηγούς του και βετεράνους. Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, κανένας ξένος αρχηγός κράτους δεν προσκλήθηκε – ένας τρόπος να αποφευχθεί ένα σνομπάρισμα πιο προσβλητικό ακόμα και από το 2015, έναν χρόνο μετά την προσάρτηση της Κριμαίας, όταν πολλοί ξένοι ηγέτες είχαν αρνηθεί την πρόσκληση.

Μια Ρωσία απομονωμένη αλλά μαχητική: αυτό το μήνυμα θέλησε να περάσει ο Πούτιν κατά τη διάρκεια της ομιλίας του. Για μία ακόμα φορά, ο ρώσος πρόεδρος έκανε άμεσους παραλληλισμούς ανάμεσα στα ανδραγαθήματα των σοβιετικών στρατιωτών στη διάρκεια του «Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου» του 1941-1945 και τη διαμάχη στην Ουκρανία, λέγοντας στους ρώσους στρατιώτες πως πολεμούν «στο Ντονμπάς» «για το ίδιο πράγμα για το οποίο πολέμησαν οι γονείς και οι παππούδες» τους, «για την ασφάλεια της πατρίδας μας, της Ρωσίας», «για να μην υπάρχει θέση στον κόσμο για τους δήμιους και τους ναζί». Για μία ακόμα φορά, ο Πούτιν παρουσίασε τον πόλεμο ως καθαρά αμυντικό, υποστηρίζοντας πως η Μόσχα έκανε το παν προκειμένου να τον αποφύγει αλλά «οι χώρες του ΝΑΤΟ δεν ήθελαν να μας ακούσουν. Είχαν διαφορετικά σχέδια, και το είδαμε. Σχεδίαζαν μία εισβολή στα ιστορικά μας εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας».

«Η πολιτοφυλακή του Ντονμπάς και ο ρωσικός στρατός πολεμούν στη δική τους γη, που οι ήρωες του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου υπερασπίστηκαν μέχρι θανάτου», διακήρυξε ο Πούτιν, αφήνοντας να εννοηθεί πως θα διεκδικήσει περισσότερα ουκρανικά εδάφη. Λίγο αργότερα, αφού πρώτα αναγνώρισε τις ρωσικές απώλειες στην Ουκρανία, μιλώντας για «κοινό πένθος», και δεσμεύτηκε να φροντίσει «το κράτος, οι περιφέρειες, οι επιχειρήσεις, οι δημόσιοι οργανισμοί» τις οικογένειες και τα παιδιά των νεκρών και των τραυματιών, ο Πούτιν κατέθεσε στεφάνι στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη και απέθεσε κόκκινα γαρίφαλα στα μνημεία των Σοβιετικών Ηρωικών Πόλεων που αντιστάθηκαν στις δυνάμεις του Χίτλερ – ανάμεσά τους, το Κίεβο και η Οδησσός.

Η «νίκη» που ονειρεύεται εδώ και 76 ημέρες στην Ουκρανία ο Πούτιν, ήταν ουσιαστικά απούσα από την ομιλία του στην Κόκκινη Πλατεία. Μόνον αργότερα, κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης στο Κρεμλίνο με τον πατέρα ενός ρώσου διοικητή τάγματος που σκοτώθηκε στο Ντονμπάς, διακήρυξε πως «όλα τα σχέδια εκπληρώνονται. Ενα αποτέλεσμα θα επιτευχθεί – επ’ αυτού δεν υπάρχει αμφιβολία». Η ομιλία του ρώσου προέδρου, σχολίασε στο Τwitter ο Φίλιπς Ο’ Μπράιεν, καθηγητής στρατηγικών σπουδών στο πανεπιστήμιο του Σεντ Αντριους, δείχνει πως έχει «στερέψει ολοκληρωτικά από ιδέες. Είτε δεν καταλαβαίνει τώρα την πραγματικότητα της κατάστασης στην Ουκρανία, είτε την αγνοεί ηθελημένα. Χωρίς απτά βήματα για την οικοδόμηση μιας νέας δύναμης, η Ρωσία δεν μπορεί να διεξαγάγει έναν μακροχρόνιο πόλεμο, και ο χρόνος μετράει αντίστροφα για τον στρατό της στην Ουκρανία».