Τα πανεπιστήμια πρέπει να προστατεύονται

Μετά τη χθεσινή καταστροφή τής υπό ανέγερση Βιβλιοθήκης του Βιολογικού Τμήματος του ΑΠΘ και μέχρι πρότινος στέκι των αντιεξουσιαστών, ποια είναι η θέση των κομμάτων; Γνωρίζουμε τη θέση της κυβέρνησης, αφού η ίδια νομοθέτησε με τόλμη τον νόμο 4777/2021, ο οποίος προβλέπει την ίδρυση των Ομάδων Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων (ΟΠΠΙ). Οπως γνωρίζουμε και τη θέση της αντιπολίτευσης, η οποία τον καταψήφισε.

Το ερώτημα δεν απευθύνεται στους ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, ΜέΡΑ25 και Ελληνική Λύση, ζητώντας να την αναθεωρήσουν. Αλλωστε, είναι γνωστή η θέση τους ότι τα πανεπιστήμια είναι και εκκολαπτήρια «αγωνιστών της δημοκρατίας», δηλαδή παραγωγής στελεχών. Απευθύνεται, αποκλειστικά και μόνον στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, αφού αυτό είναι το κόμμα, που πρέπει να αποτελέσει τον άλλο πόλο, που θα σέβεται το Σύνταγμα, τη φιλελεύθερη δημοκρατία και τους θεσμούς της, την αξιοκρατία και την αριστεία και θα θεωρεί τα πανεπιστήμια χώρους παραγωγής νέας γνώσης και πολιτισμού. Προσβλέπουμε δε να αναθεωρήσει συντόμως την αρνητική θέση του προς τα δύο σημεία του νόμου 4777/2021, δηλαδή την καθιέρωση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ), βάσει της οποίας εισέρχονται στα πανεπιστήμια υποψήφιοι που πληρούν τα ακαδημαϊκά κριτήρια, και τις ΟΠΠΙ, οι οποίες είναι καθιερωμένες σε κάθε πολιτισμένη χώρα για την προστασία των ακαδημαϊκών ελευθεριών καθηγητών και φοιτητών και την προστασία των υλικοτεχνικών υποδομών των ιδρυμάτων.

Σημειωτέον, ότι ο κ. Ανδρουλάκης στις αρχές Δεκεμβρίου 2021 σε ομιλία του στα Χανιά στηλίτευσε την κυβέρνηση για τη θεσμοθέτηση τόσο της ΕΒΕ όσο και της πανεπιστημιακής αστυνομίας, ενώ ο σύμβουλός του Ξενοφών Κοντιάδης έχει προσφύγει στο ΣτΕ, αιτούμενος να κηρυχθεί αντισυνταγματικός ο νόμος. Μάλιστα, παραμονές της εκδίκασης της υπόθεσης (11/3/2022), οι καθηγητές Συνταγματικού Δικαίου Ευάγγελος Βενιζέλος και Αντώνης Μανιτάκης με άρθρα τους τεκμηρίωσαν τη συνταγματικότητα του νόμου, ενώ ο κ. Κοντιάδης δήλωσε δημοσίως ότι δεν θα ξαναγράψει στην ελληνική γλώσσα εάν το ΣτΕ δεν κηρύξει τον νόμο αντισυνταγματικό.

Αλλά, και η κυβέρνηση δεν είναι άμοιρη ευθυνών. Αντιλαμβάνομαι ότι οι ΟΠΠΙ θα πρέπει να εγκατασταθούν αμέσως μετά την (ελπίζουμε απορριπτική της αίτησης του κ. Κοντιάδη) απόφαση του ΣτΕ. Η ΕΛ.ΑΣ., όμως, θα έπρεπε να έχει δείξει μεγαλύτερη ευαισθησία στο θέμα της επί 24ώρου βάσεως φύλαξης ευαίσθητων χώρων, όπως είναι το πρώην στέκι των αντιεξουσιαστών στο ΑΠΘ. Γνωρίζω ότι η ΕΛ.ΑΣ. ειδοποιήθηκε από τον πρύτανη το μεσημέρι της προηγουμένης ημέρας για τη μεταφορά «εργαλείων κατεδάφισης» στην υπό ανέγερση βιβλιοθήκη, αλλά και αμέσως μετά την έναρξη της επιχείρησης κατεδάφισης. Η αντίδραση της ΕΛ.ΑΣ. ήταν ανύπαρκτη. Οι ευθύνες, λοιπόν, του αρμόδιου υπουργού είναι προφανείς και εκθέτουν την κυβέρνηση και προσωπικά τον Πρωθυπουργό.

Ποια είναι η λύση; Στον νέο νόμο – πλαίσιο (τον βελτιωμένο νόμο 4009/2011), που υποσχέθηκε τόσο προεκλογικά ο Πρωθυπουργός όσο και στη χθεσινή ομιλία του στο συνέδριο της ΝΔ, θα πρέπει να προβλέπεται η εκλογή από το Συμβούλιο Ιδρύματος ισχυρού πρύτανη, ο οποίος δεν θα εξαρτάται από πελατειακές συντεχνίες και ο οποίος θα ελέγχεται για την υλοποίηση των αποφάσεων, την προστασία των υλικοτεχνικών υποδομών του πανεπιστημίου και την ακαδημαϊκή ελευθερία των μελών του ιδρύματος. Οπως τόνισαν οι δύο προαναφερθέντες καθηγητές Συνταγματικού Δικαίου, τα πανεπιστήμια αποτελούν τμήμα της Ελληνικής Επικράτειας και απαιτούν να προστατεύονται από το μόνο νόμιμο μέσον, που διαθέτει η Ελληνική Πολιτεία, δηλαδή την ΕΛ.ΑΣ. και τις νομοθετημένες ΟΠΠΙ.

Ο Ιωακείμ Γρυσπολάκης είναι ομότιμος καθηγητής και π. πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης