Πιο συχνοί οι ακραίοι καύσωνες

Μετά την αρνητική εμπειρία του περσινού καλοκαιριού με τον παρατεταμένο καύσωνα, τις καταστροφικές πυρκαγιές, τη δοκιμασία των κρίσιμων υποδομών και τις τεράστιες ζημιές στις καλλιέργειες, οι επιστήμονες καλούνται φέτος να απαντήσουν σε μια σειρά από ερωτήματα, με κυρίαρχο το πού αναμένεται να σκαρφαλώσει φέτος ο υδράργυρος. Για το θέμα μιλούν στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Φυσικής Ατμόσφαιρας Χρήστος Ζερεφός και ο διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος.

«Σίγουρα θα συναντήσουμε υψηλές θερμοκρασίες όπως κάθε καλοκαίρι. Από το 1987 που αποσταθεροποιήθηκε έντονα και το κλίμα της δικής μας περιοχής, λόγω κλιματικής κρίσης, οι υψηλές θερμοκρασίες είναι σημαντικές. Είχαμε καύσωνα το ’87 με πολλά θύματα – τότε πολλά νοσοκομεία δεν είχαν κλιματισμό -, είχαμε το 2007 και πέρσι. Αυτοί οι καύσωνες, που η θερμοκρασία ξεπερνά για αρκετές μέρες τους 40 βαθμούς και το βράδυ δεν δροσίζει, έχουν αυξηθεί πάρα πολύ τα τελευταία 40 χρόνια. Επομένως, μπορεί κανείς να υπολογίσει ότι κάθε καλοκαίρι είναι, από εδώ και πέρα, πιθανό να έχουμε έναν ή δύο καύσωνες και έναν καύσωνα ισχυρό κάθε πέντε με 10 χρόνια. Επομένως, η ιστορία των καυσώνων θα συνεχίσει και δυστυχώς θα διογκωθεί μέσα στις επόμενες δεκαετίες», αναφέρει ο Χρήστος Ζερεφός.

Κλιματική αλλαγή. Μια ματιά στον περσινό χάρτη για τον μήνα Αύγουστο, με τις αποκλίσεις της μέγιστης θερμοκρασίας από τη μέση τιμή της δεκαετίας 2010-2019, για τα επτά γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας, δείχνει ότι ο μέσος όρος θερμοκρασίας ήταν έως 2,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα. «Το περσινό καλοκαίρι ήταν όντως ακραίο, χαρακτηρίστηκε από μεγάλης διάρκειας καύσωνες, με πολύ υψηλές θερμοκρασίες, που έφτασαν στους 46,3 βαθμούς στη Μακρακώμη Φθιώτιδας. Γενικά, το 2021 ήταν ένα πολύ δύσκολο, πολύ ζεστό καλοκαίρι. Ηταν μια εικόνα του μέλλοντος για το πώς μπορεί να είναι, με την κλιματική αλλαγή, τα “κανονικά” καλοκαίρια τις επόμενες δεκαετίες. Η τάση για τις επόμενες δεκαετίες είναι να πηγαίνουμε σε υψηλότερες θερμοκρασίες. Δεν θα έχουν, όμως, όλες οι χρονιές αυτήν την ακραία συμπεριφορά. Θα έχουμε μπροστά μας και καλοκαίρια που θα είναι ήπια. Την τελευταία τριακονταετία, υπάρχει αυξητική τάση. Ηδη και η μέση μέγιστη θερμοκρασία στην Αθήνα, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, είναι 1-1,5 βαθμό πάνω από ό,τι πριν 30 χρόνια. Ηταν 32,5 βαθμούς τον Ιούλιο, τώρα είναι 34 και αυτή η αύξηση είναι ήδη πάρα πολύ ανησυχητική», εξηγεί ο Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος, συμπληρώνοντας: «Δίνεται μεγάλο βάρος τώρα στους καύσωνες γιατί θεωρούνται οι σιωπηλοί δολοφόνοι. Σκοτώνουν πολλούς ανθρώπους αλλά δεν έχουν την ένταση και την εικόνα που δίνει μια πλημμύρα, μια χιονοθύελλα ή μια ανεμοθύελλα. Είναι ουσιαστικά ένα καλός καιρός, όμως, οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες και η μεγάλη διάρκειά τους σκοτώνουν».

ΥΨΗΛΕΣ ΤΙΜΕΣ. Για τις περιοχές που διαχρονικά καταγράφονται οι υψηλότερες θερμοκρασίες – Αργολίδα, Μεσσηνία, Νότια Κρήτη, Ανατολική Ρόδος, Θεσσαλία, Φθιώτιδα – και υπό το πρίσμα της υψηλής τιμής στο ρεύμα που θα αποτρέψει φέτος πολλά νοικοκυριά από το να ανάψουν το κλιματιστικό, ο ίδιος υπογραμμίζει την ανάγκη να είναι σε ετοιμότητα ο κρατικός μηχανισμός: «Θα πρέπει να οργανωνόμαστε από τώρα, ότι πηγαίνουμε σε καθεστώς υψηλοτέρων θερμοκρασιών. Το βασικό είναι να υπάρξει μια προετοιμασία ώστε, σε περίπτωση που έχουμε καύσωνα, μεγάλο μέρος του ευάλωτου πληθυσμού να μπορεί να πάει κάπου να δροσιστεί. Και η Πολιτική Προστασία να έρθει πιο κοντά στους επιστήμονες. Πέρσι όταν τονίζαμε ότι θα έχουμε έναν καύσωνα, η αντίδραση ήταν “ζέστη είναι, θα περάσει”. Ομως δεν ήταν έτσι. Η μεγάλη διάρκεια δημιούργησε μεγάλα προβλήματα και στους ανθρώπους και στα οικοσυστήματα».