Οι ενεργειακές {LF}εναλλακτικές της χώρας

Σε ποιον βαθμό και πόσο σύντομα μπορεί η Ελλάδα να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο; Με όσα γίνονται τον τελευταίο καιρό στην ενέργεια, το ζήτημα αυτό απασχολεί έντονα την κοινή γνώμη στη χώρα μας.

Για να απεξαρτηθεί η Ελλάδα από το ρωσικό φυσικό αέριο, θα πρέπει είτε (α) να αντικαταστήσει την ενέργεια που παίρνει από τη Ρωσία με άλλα είδη ενέργειας, ή (β) να βρει άλλες χώρες για να εισάγει την ενέργεια που θα χάσει από τη Ρωσία, ή (γ) να ξοδεύει λιγότερη ενέργεια ώστε να καλύψει το κενό από το ρωσικό φυσικό αέριο, ή, το πιο πιθανό, (δ) να επιδιώξει έναν συνδυασμό όλων των παραπάνω.

Επί των ανωτέρω επιγραμματικά έχουμε:

1. Μπορούμε να αντικαταστήσουμε το ΦΑ με ηλεκτρισμό από ΑΠΕ. Αυτό σημαίνει πως θα πρέπει να αλλαχθούν όλες οι υποδομές ΦΑ που χρησιμοποιούμε στα σπίτια μας και στη βιομηχανία για να δουλεύουν πλέον με ρεύμα, κάτι που θέλει χρόνο και χρήμα. Παράλληλα, καθώς ΦΑ και ΑΠΕ καλύπτουν από 22% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας, θα πρέπει στην ουσία να διπλασιαστούν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά στη χώρα μας.

2. Μπορούμε να αυξήσουμε δραματικά την παραγωγή ηλεκτρισμού από τα εργοστάσια λιγνίτη. Καθώς μόνο στα Βαλκάνια έχουμε ετησίως πάνω από 3.000 πρόωρους θανάτους από τη λειτουργία των εργοστασίων που καίνε λιγνίτη, η επιλογή αυτή είναι καταστροφική. Παράλληλα και πάλι απαιτεί αλλαγές στις υποδομές σε σπίτια και βιομηχανία, οπότε πάλι θέλει χρόνο και χρήμα.

3. Μπορούμε να εισάγουμε ΦΑ από άλλες χώρες. Εδώ τα πράγματα είναι πιο καλά για τη χώρα μας σε σχέση με άλλα κράτη. Η Ελλάδα έχει τον Τερματικό LNG της Ρεβυθούσας που υποδέχεται υγροποιημένο ΦΑ από όλον τον κόσμο. Αυτό είναι επί του παρόντος και το μεγαλύτερο όπλο μας για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Από τα 6-7 δισ. κυβικά μέτρα αερίου που χρειάζεται η Ελλάδα τον χρόνο, η Ρεβυθούσα μπορεί, αν δουλεύει στο φουλ, να καλύψει τα 5-6 δισ. κυβικά. Το εγχείρημα είναι πολύ δύσκολο αλλά εφικτό. Βέβαια, η Ρεβυθούσα θα πρέπει στο εξής να καλύψει και τα 2 δισ. κυβικά ΦΑ της Βουλγαρίας, κάτι που θα είναι αρκετά δύσκολο να επιτευχθεί.

4. Μπορούμε να αυξήσουμε τις ποσότητες αζέρικου ΦΑ από τον αγωγό ΤΑΡ. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει σε όλη τη διαδρομή από Αζερμπαϊτζάν έως Ιταλία να εγκατασταθούν νέοι υπερσυμπιεστές ώστε να ρέει το διπλάσιο φυσικό αέριο από το σημερινό. Αυτό είναι εφικτό αλλά θέλει πολλά χρήματα και τουλάχιστον ένα-δύο χρόνια για να υλοποιηθεί.

5. Μπορούμε να εισάγουμε LNG από τη νέα μονάδα FSRU που σχεδιάζεται στην Αλεξανδρούπολη. Αυτή η μονάδα θα μπορεί να επεξεργάζεται έως και 5 δισ. κυβικά ΦΑ, οπότε θα λύσει όλα τα παραπάνω προβλήματα. Το ζήτημα είναι πως στην καλύτερη περίπτωση θα είναι έτοιμη το 2023 ή, πιο ρεαλιστικά, το 2024.

Συμπερασματικά, η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο είναι εφικτή, αλλά μπορεί να γίνει πραγματικότητα, στην καλύτερη περίπτωση, μετά από δύο-τρία χρόνια. Μέχρι τότε, ένας συνδυασμός  των ανωτέρω επιλογών μπορεί να καλύψει οριακά την Ελλάδα σε περίπτωση που αποφασίσουμε ή αναγκαστούμε να διακόψουμε τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου.

Ο Μιχάλης Μαθιουλάκης είναι σύμβουλος Ενεργειακής Στρατηγικής, ακαδημαϊκός διευθυντήςGreek Energy Forum, επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ για θέματα ενέργειας