Γηράσκει αεί διδασκόμενος

Ο Τζο Μπάιντεν ορκίστηκε για πρώτη φορά γερουσιαστής τον Ιανουάριο του 1973, μόλις 17 ημέρες προτού εκδώσει το Ανώτατο Δικαστήριο την ετυμηγορία του στην υπόθεση Ρόου εναντίον Ουέιντ, αναγνωρίζοντας ως συνταγματικό δικαίωμα την άμβλωση. Λίγο μετά, ο νεαρός γερουσιαστής, ένας πιστός καθολικός, είπε σε έναν δημοσιογράφο πως διαφωνούσε με την απόφαση, και πως οι απόψεις του για αυτό και παρόμοια ζητήματα τον έκαναν «περίπου εξίσου φιλελεύθερο με τη γιαγιά σου». «Δεν μου αρέσει η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για την άμβλωση. Θεωρώ ότι το παρατράβηξε» επανέλαβε το 1974. «Δεν πιστεύω ότι μία γυναίκα έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να πει τι πρέπει να συμβεί στο σώμα της».

Το 1976, ο Τζο Μπάιντεν υπερψήφισε στο Κογκρέσο την επονομαζόμενη Τροπολογία Χάιντ, που απαγόρευε τη χρήση ομοσπονδιακών κεφαλαίων για την πληρωμή της άμβλωσης, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που απειλείται η ζωή της εγκύου, ή που η εγκυμοσύνη έχει προέλθει από βιασμό ή αιμομιξία. Ηταν μία από τις πρώτες μεγάλες νομοθετικές νίκες του κινήματος κατά των αμβλώσεων στις ΗΠΑ μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στη Ρόου εναντίον Ουέιντ, και ο Μπάιντεν συνέχισε να υπερψηφίζει την Τροπολογία κάθε φορά που αυτή επανερχόταν για αλλαγές στο Κογκρέσο. Το 1982, μάλιστα, ήταν από τους λίγους Δημοκρατικούς που ψήφισαν υπέρ μιας συνταγματικής τροποποίησης που θα επέτρεπε στις πολιτείες, αν είχε περάσει, να παρακάμπτουν τη Ρόου εναντίον Ουέιντ και να περιορίζουν το δικαίωμα στην άμβλωση. Υπερασπιζόμενος την ψήφο του, ο Μπάιντεν επεσήμανε πως είναι καθολικός: «Ηταν η πιο δύσκολη ψήφος που έχω καταθέσει ποτέ ως γερουσιαστής των ΗΠΑ» δήλωσε. «Είμαι πιθανότατα θύμα, ή προϊόν, όπως θέλετε πείτε το, του τρόπου με τον οποίο μεγάλωσα».

Με τα χρόνια, η στάση του Μπάιντεν απέναντι στην άμβλωση μαλάκωσε – αν και δεν συνέβη το ίδιο με την εναντίωσή του στην ομοσπονδιακή χρηματοδότησή της. Επί δεκαετίες, μάλιστα, στήριζε την επονομαζόμενη «Πολιτική της Πόλης του Μεξικού», η οποία απαγορεύει την αμερικανική χρηματοδότηση ξένων οργανώσεων που πραγματοποιούν αμβλώσεις ή προωθούν ενεργά το δικαίωμα αυτό. Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για τις προεδρικές εκλογές του 2008, ενώ ήταν ακόμα υποψήφιος για το δημοκρατικό χρίσμα, πριν καταλήξει υποψήφιος αντιπρόεδρος του Μπαράκ Ομπάμα, δεν δίστασε να μιλήσει δημόσια για την ένταση ανάμεσα στην πίστη του και τον πολιτικό του ρόλο. «Είμαι πιστός καθολικός, και αυτό είναι το μεγαλύτερο δίλημμα για μένα από πλευράς συμμόρφωσης των θρησκευτικών και πολιτισμικών μου απόψεων με την πολιτική μου ευθύνη» είχε πει στην εκπομπή «Meet the Press».

Μιλώντας, σε μια άλλη περίπτωση, σε μια τοπική εφημερίδα της ιδιαίτερης πατρίδας του, του Ντέλαγουεαρ, ο Μπάιντεν περιέγραψε εαυτόν ως «στη μέση του δρόμου» όσον αφορά την άμβλωση και αναγνώρισε πως «ίσως να μην είμαι αυτό που ψάχνει το κόμμα… ίσως να μην είμαι αρκετά “άσπιλος” όσον αφορά τα δικαιώματα στην άμβλωση». Είχε ψηφίσει, όπως επεσήμανε, τόσο υπέρ της απαγόρευσης της διαστολής και εκκένωσης, μιας μεθόδου αποβολής μετά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, παράλληλα όμως είχε αντιταχθεί στην περιστολή της Ρόου εναντίον Ουέιντ. «Και έτσι, κατάφερα να εξοργίσω τους πάντες».

Ο Μπάιντεν ρίχτηκε στην προσπάθεια για τις προεδρικές εκλογές του 2020 υποστηρίζοντας πια ξεκάθαρα το δικαίωμα στην άμβλωση. Το κόμμα του, ωστόσο, όπως και οι ψηφοφόροι του, είχαν ήδη προχωρήσει πιο πέρα. Ενα βράδυ του Ιουνίου του 2019, λοιπόν, στη διάρκεια μιας ομιλίας του στην Ατλάντα, ο Μπάιντεν ήρε τη μακροχρόνια στήριξή του στην Τροπολογία Χάιντ και δεσμεύτηκε να εργασθεί, εφόσον εκλεγόταν, για την ανατροπή της. Οπως είπε στο κοινό, σε ένα περιβάλλον όπου η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τις αμβλώσεις, στην υπόθεση Ρόου εναντίον Ουέιντ, δεχόταν τόσο σφοδρή επίθεση στις πολιτείες που ελέγχονται από τους Ρεπουμπλικανούς, δεν μπορούσε πλέον να στηρίζει μια πολιτική που περιόριζε τη χρηματοδότηση – τιμωρώντας πρωτίστως τις φτωχότερες Αμερικανίδες που εξαρτώνται από τη Medicaid. «Είδαμε τη μία πολιτεία μετά την άλλη, συμπεριλαμβανομένης της Τζόρτζια, να περνούν ακραίους νόμους. Είναι σαφές πως αυτοί οι τύποι δεν πρόκειται να σταματήσουν μπροστά σε τίποτα προκειμένου να απαλλαγούν από τη Ρόου. Οι συνθήκες έχουν αλλάξει».

Εχουν αλλάξει, πράγματι. Οπως άλλαξε και ο ίδιος. Από πολέμιος της άμβλωσης, στα νιάτα του, ο Τζο Μπάιντεν βρέθηκε στα 79 του να ηγείται της μάχης για την προστασία του δικαιώματος στην άμβλωση, τη στιγμή που αυτό αντιμετωπίζει – όπως απέδειξε το προσχέδιο γνωμοδότησης της συντηρητικής πλειοψηφίας στο Ανώτατο Δικαστήριο που διέρρευσε – τη μεγαλύτερη δοκιμασία του από το 1973. Λένε πως ο αμερικανός πρόεδρος σπανίως χρησιμοποιεί δημοσίως τη λέξη «άμβλωση», σαν να μη νιώθει πολύ άνετα με αυτή. Δεν πειράζει. Κανείς δεν είναι «άνετος» με την άμβλωση, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών που έχουν κάποια στιγμή, για διάφορους λόγους που αφορούν μόνο τις ίδιες, καταφύγει σε αυτήν. Αρκεί που εξελίχθηκε, αρκεί που αγνόησε το μπούλινγκ των αμερικανών επισκόπων, αρκεί που δέχεται ότι κάποια δικαιώματα είναι αδιαπραγμάτευτα και ότι ο κόσμος πρέπει να πηγαίνει μπροστά – όχι πίσω.