«Τι να κάνουμε;» {LF}που ρώτησε κι ο Λένιν

Ονομάστηκαν Συμβουλευτική Ομάδα Αμυνας της Ουκρανίας και υποσχέθηκαν να συναντώνται κάθε μήνα μέχρι να κερδηθεί ο πόλεμος. Ενας πιο ακριβής τίτλος θα ήταν «Συμμαχία για να σταματήσει ο τρελός Βλαντ». Αυτός είναι σίγουρα ο τρόπος με τον οποίο ο παρανοϊκός πρόεδρος της Ρωσίας θα δει την εναρκτήρια συνάντηση, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, 40 χωρών του ΝΑΤΟ και μη, που αντιτίθενται στη ρωσική εισβολή.

Η δημιουργία της ομάδας ήταν μία από τις πολυάριθμες πολιτικές, ρητορικές και στρατιωτικές κλιμακώσεις την περασμένη εβδομάδα – και από τις δύο πλευρές – που μετατρέπουν γρήγορα τον πόλεμο της Ουκρανίας σε μια πλήρη διεθνή σύγκρουση χωρίς τέλος. Αυτό με τη σειρά του εγείρει ένα ανησυχητικό ερώτημα: μήπως όλη αυτή η μάχιμη συζήτηση, όλες αυτές οι απειλές και οι αιχμές, οδηγούν αναπόφευκτα σε πυρηνική αντιπαράθεση;

Ο Σεργκέι Λαβρόφ, υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, σκόπιμα σκέφτηκε αυτή την τρομακτική προοπτική όταν ισχυρίστηκε ότι ο «πόλεμος δι’ αντιπροσώπου» του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία θα μπορούσε να προκαλέσει έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Ο Λαβρόφ υποστήριξε ότι υπάρχει «σημαντικός κίνδυνος» ένας τέτοιος πόλεμος να γίνει πυρηνικός, ασκώντας ωμό εκβιασμό. Προφανώς το γνωρίζει αυτό επειδή ο Πούτιν το σκέφτεται πραγματικά.

Ο τόνος των ΗΠΑ έχει σκληρύνει σημαντικά. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν λέει ότι εμμένει στην υπόσχεσή του τον Μάρτιο ότι ο Πούτιν «δεν μπορεί να παραμείνει στην εξουσία». Ο Λόιντ Οστιν, ο υπουργός Αμυνάς του, λέει τώρα ότι οι ΗΠΑ θέλουν τη Ρωσία μόνιμα «αποδυναμωμένη». Δεν πρέπει ποτέ ξανά να έχει την ικανότητα να απειλήσει τους γείτονές της, ανέφερε. Παρά τις αρνήσεις, τέτοιες δηλώσεις ακούγονται σαν μια ώθηση για αλλαγή καθεστώτος στη Μόσχα.

Ο Πούτιν ανέβασε απερίσκεπτα το διακύβευμα, απειλώντας με «χτυπήματα γρήγορα σαν κεραυνός» εναντίον οποιουδήποτε παρεμβαίνει στην Ουκρανία. Η Ρωσία λέει ότι μπορεί να στοχεύσει νηοπομπές προμήθειας όπλων του ΝΑΤΟ. Οι εκρήξεις την περασμένη εβδομάδα σε αμφισβητούμενη περιοχή της Μολδαβίας είναι επιχειρήσεις που δείχνουν πόσο εύκολα θα μπορούσε να εξαπλωθεί ο πόλεμος.

Από πολλές απόψεις, αυτό έχει ήδη γίνει. Οι αποθήκες πετρελαίου καίγονται στη Νότια Ρωσία. Η Πολωνία διαμαρτυρήθηκε ότι δέχθηκε «άμεση επίθεση» αφού η Μόσχα μπλόκαρε τις προμήθειες φυσικού αερίου. Η Γερμανία φοβάται ότι μπορεί να είναι η επόμενη. Ωστόσο, το Βερολίνο έχει υποκύψει στην πίεση των εταίρων της να προμηθεύσει με βαρέα όπλα το Κίεβο. Επίκεινται πρόσθετες κυρώσεις της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου. Ολα αυτά τροφοδοτούν μια πυρκαγιά που επεκτείνεται.

Το ΝΑΤΟ είναι σαν ασθενής στην άρνηση. Η πραγματικότητα είναι ότι βρίσκεται ήδη σε πόλεμο με τη Ρωσία. Οι μελλοντικοί ιστορικοί μπορεί να χαρτογραφήσουν την πορεία προς την ευρύτερη πυρκαγιά με τον ίδιο τρόπο που εντοπίστηκαν οι απαρχές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δεν είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς το αναπτυσσόμενο μοτίβο αυτή τη στιγμή. Παράπονο, πρόκληση, αντίδραση, κλιμάκωση, έκρηξη. Ξετυλίγεται σε κοινή θέα. Ωστόσο, σε αντίθεση με το 1914 ή την περίοδο του πρώτου Ψυχρού Πολέμου, δεν υπάρχουν συμφωνημένα όρια ή κανόνες σε αυτόν τον αγώνα. Σε όλο τον κόσμο, από το Ιράν μέχρι τη Βόρεια Κορέα, οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της διάδοσης αποτυγχάνουν. Καταργούνται οι συνθήκες ελέγχου των πυρηνικών όπλων. Ενας νέος παγκόσμιος αγώνας πυρηνικών εξοπλισμών επιταχύνεται.

«Δεδομένων των οπισθοδρομήσεων που έχει αντιμετωπίσει [η Ρωσία] μέχρι στιγμής στρατιωτικά, κανένας από εμάς δεν μπορεί να πάρει ελαφρά την απειλή που συνιστά μια πιθανή καταφυγή σε τακτικά πυρηνικά όπλα», προειδοποίησε ο διευθυντής της CIA Ουίλιαμ Μπερνς. Είναι σαφές ότι η Δύση δεν μπορεί να εγκαταλείψει την Ουκρανία απλώς από φόβο για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει ο μανιακός Πούτιν. Μια τέτοια κατάρρευση θα κατέστρεφε την παγκόσμια τάξη, τον ΟΗΕ και την ασφάλεια της Ευρώπης. Ωστόσο, όσο περισσότερο μαίνεται ο πόλεμος, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος ενός διαφορετικού είδους κατακλυσμιαίου γεγονότος που θα αλλάξει τον κόσμο.

Κατά πάσα πιθανότητα, αυτός ο πόλεμος θα συνεχιστεί χαοτικά, καταστροφικά, εν μέσω του διαρκώς υπάρχοντος κινδύνου ότι η ανεξέλεγκτη κλιμάκωση μπορεί να προκαλέσει πυρηνική καταστροφή. Οπως ρώτησε ο Λένιν στον τίτλο του διάσημου κειμένου του: «Τι να κάνουμε;».