«Η μάχη σας είναι μια μάχη για όλους»

Μια πρώτη ομάδα αμάχων που είχαν παγιδευτεί για εβδομάδες στα μπούνκερ και τις υπόγειες σήραγγες του χαλυβουργείου Αζοφστάλ, του τελευταίου οχυρού των ουκρανικών δυνάμεων στη μαρτυρική Μαριούπολη, κατευθυνόταν χθες, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, στη Ζαπορίζια, κομίζοντας ανατριχιαστικές μαρτυρίες για τα όσα βίωσε. Οι ρωσικές δυνάμεις όμως επανέλαβαν τον βομβαρδισμό του Αζοφστάλ με το που αποχώρησε το κομβόι, την Κυριακή, και οι προσπάθειες απομάκρυνσης περισσότερων αμάχων από τη Μαριούπολη προσέκρουσαν χθες σε νέα εμπόδια.

Στο μεταξύ, η Ρωσία ενέτεινε τους βομβαρδισμούς πολλών πόλεων της Ανατολικής Ουκρανίας, συνεχίζοντας την προσπάθεια να θέσει υπό τον έλεγχό της όλη την περιοχή του Ντονμπάς. Η Ρωσία συνέχισε όμως να χτυπάει με πυραύλους και στόχους μακριά από τη γραμμή του μετώπου: πυραυλική επίθεση σημειώθηκε χθες το βράδυ, σύμφωνα με τον τοπικό κυβερνήτη, στην Οδησσό, προκαλώντας αδιευκρίνιστο αριθμό θανάτων και τραυματισμών.  Νωρίτερα, οι ρωσικές δυνάμεις είχαν καταστρέψει με πυραύλους και μια γέφυρα στρατηγικής σημασίας στις εκβολές του Δνείστερου, στην ίδια περιοχή.

Ενώ ο αριθμός των ουκρανών προσφύγων έχει ξεπεράσει τα 5,5 εκατομμύρια, η Δημοκρατική πρόεδρος της αμερικανικής Βουλής, η Νάνσι Πελόζι, είχε χθες στη Βαρσοβία συνάντηση με τον πολωνό πρόεδρο Αντρέι Ντούντα, θέλοντας έτσι να εκφράσει «στην πολωνική κυβέρνηση και στον πολωνικό λαό τη βαθιά ευγνωμοσύνη των ΗΠΑ επειδή άνοιξαν τις καρδιές και τα σπίτια τους στους ουκρανούς πρόσφυγες». Είχε προηγηθεί, ένα 24ωρο νωρίτερα, μια αιφνιδιαστική επίσκεψή της στο Κίεβο, όπου η Πελόζι συναντήθηκε με τον ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. «Σας επισκεπτόμαστε προκειμένου να σας πούμε ευχαριστώ για τη μάχη που δίνετε για την ελευθερία. Και ότι η μάχη σας είναι μια μάχη για όλους, για αυτό και θα έχετε τη στήριξή μας σε αυτή μέχρι να ολοκληρωθεί», του είπε. Η Πελόζι είναι η πλέον υψηλόβαθμη αμερικανίδα αξιωματούχος που έχει επισκεφθεί μέχρι στιγμής το Κίεβο – μιλώντας ωστόσο στο CNN, ο Ανταμ Σιφ, ο πρόεδρος της Επιτροπής Πληροφοριών της Βουλής, χαρακτήρισε «θέμα χρόνου» μια επίσκεψη του ίδιου του αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν στην Ουκρανία.

Ολοένα και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες ανοίγουν εκ νέου, σε ένδειξη αλληλεγγύης, τις πρεσβείες τους στο Κίεβο: Δανία, Σουηδία και Ουγγαρία προστέθηκαν τα τελευταία 24ωρα στον σχετικό κατάλογο. Την ίδια ώρα, ωστόσο, κάπου 100.000 άνθρωποι παραμένουν εγκλωβισμένοι στη Μαριούπολη: ανάμεσά τους βρίσκονται περίπου 1.000 άμαχοι και 2.000 ουκρανοί μαχητές που έχουν βρει καταφύγιο στα υπόγεια του χαλυβουργείου Αζοφστάλ, του μοναδικού τμήματος της ισοπεδωμένης πόλης που δεν έχει καταληφθεί από τις ρωσικές δυνάμεις. Για τη Μόσχα, η Μαριούπολη είναι ένας στόχος – κλειδί διότι η κατάκτησή της θα στερούσε την Ουκρανία από ένα ζωτικής σημασίας λιμάνι, θα άνοιγε έναν χερσαίο διάδρομο προς την Κριμαία και θα απελευθέρωνε ρωσικά στρατεύματα για την κατάληψη όλου του Ντονμπάς – κύριου στόχου, πλέον, της εισβολής. Επειτα από εβδομάδες πολιορκίας, που υποχρέωσε τους αμάχους να κλειστούν σε υπόγεια χωρίς φαγητό, νερό, θέρμανση ή ηλεκτρικό, οι ρωσικές δυνάμεις κατάφεραν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους όλη την πόλη, πλην του Αζοφστάλ. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν αποφάσισε να μη δώσει διαταγή για εισβολή αλλά για έναν αυστηρό αποκλεισμό, «ώστε να μην μπορεί να περάσει ούτε μύγα». Ο βομβαρδισμός του χαλυβουργείου ωστόσο συνεχίστηκε.

Η 37χρονη Νατάλια Ουσμάνοβα, μία από τους περίπου 100 αμάχους που απομακρύνθηκαν την Κυριακή από το Αζοφστάλ, περιέγραψε στο Reuters από το χωριό Μπεζίμενε, 33 χιλιόμετρα ανατολικά της Μαριούπολης, σε μια περιοχή του Ντονέτσκ υπό τον έλεγχο των ρωσόφιλων αυτονομιστών, πως ένιωθε την καρδιά της να σταματάει καθώς έπεφταν οι ρωσικές βόμβες, ραντίζοντάς τη με τσιμεντόσκονη. «Φοβόμουν πως το μπούνκερ δεν θα άντεχε – ένιωθα φριχτό φόβο», δήλωσε. «Οταν το μπούνκερ άρχιζε να τρέμει, με έπιανε υστερία, μπορεί να το πιστοποιήσει και ο σύζυγός μου: ανησυχούσα τόσο ότι δεν θα άντεχε». Η Ουσμάνοβα μίλησε για την έλλειψη οξυγόνου στα καταφύγια και τον τρόμο των παγιδευμένων. «Κάναμε τόσο καιρό να δούμε τον ήλιο… Απλά δεν μπορείτε να φανταστείτε τι ζήσαμε. Ζούσα εκεί, εργαζόμουν εκεί όλη μου τη ζωή, αλλά αυτά που είδαμε ήταν απλά φριχτά». «Επί έναν μήνα τρώγαμε – ήμασταν περισσότεροι από 40 – έξι κονσέρβες φαγητό. Βράζαμε από αυτές δύο κουβάδες σούπα και αυτό ήταν όλο για τη μέρα», διηγήθηκε από την πλευρά της η 44χρονη Γελένα Αϊτούλοβα, που είχε βρει καταφύγιο σε ένα μπούνκερ του Αζοφστάλ από τις 24 Φεβρουαρίου, από την έναρξη δηλαδή της εισβολής. Μια Ουκρανή μεγαλύτερης ηλικίας, συνοδευόμενη από μικρά παιδιά, είπε στο Reuters πως οι εγκλωβισμένοι ξεμένουν από τρόφιμα: «Τα παιδιά πάντα ζητούσαν φαγητό. Οι ενήλικοι, ξέρετε, μπορεί να περιμένουν». ΟΗΕ και Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού ξεκίνησαν την Παρασκευή, σε συντονισμό με την Ουκρανία και τη Ρωσία, μια επιχείρηση απομάκρυνσης γυναικών, παιδιών και ηλικιωμένων από το χαλυβουργείο. Ενα άλλο κομβόι αμάχων από την ευρύτερη περιοχή της Μαριούπολης, όμως, καθυστερούσε χθες καθώς τα λεωφορεία δεν έφταναν στο συμφωνημένο σημείο παραλαβής.