Πώς μπορεί να εκτιμηθεί σωστά η σοβαρότητα της ανεπάρκειας της μιτροειδούς βαλβίδας;

Η μιτροειδής βαλβίδα βρίσκεται μεταξύ του αριστερού κόλπου και της αριστερής κοιλίας της καρδιάς και ο φυσιολογικός  ρόλος της είναι διττός: με το άνοιγμα των γλωχίνων της επιτρέπει τη ροή του αίματος από τον κόλπο στη κοιλία και με το κλείσιμο αυτών αποτρέπει την παλινδρόμηση του αίματος προς τον αριστερό κόλπο κατά τη συστολή της καρδιάς, συμβάλλοντας έτσι στην εξώθηση του απαιτούμενου όγκου αίματος από την αορτική βαλβίδα προς όλο τον οργανισμό.

Οταν οι γλωχίνες της μιτροειδούς λόγω εκφύλισης, ασβέστωσης, ισχαιμίας ή ρήξης αυτών δεν δύνανται να κλείσουν στεγανά τη βαλβίδα, μεγάλη ποσότητα αίματος παλινδρομεί προς τον αριστερό κόλπο και την πνευμονική κυκλοφορία με αποτέλεσμα την εμφάνιση δύσπνοιας στη μικρή προσπάθεια ή και στην ηρεμία που μπορεί να φθάσει μέχρι και τη δραματική κατάσταση του οξέος πνευμονικού οιδήματος. Αυτή η πάθηση ονομάζεται ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας και χρήζει επεμβατικής αντιμετώπισης σε συνδυασμό με την υποστηρικτική φαρμακευτική αγωγή. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες προτείνεται επιδιόρθωση της βλάβης της βαλβίδας ή, όταν αυτό δεν είναι εφικτό, αντικατάσταση της μιτροειδούς βαλβίδας με μηχανική ή βιοπροσθετική βαλβίδα όταν η ανεπάρκεια της βαλβίδας χαρακτηρίζεται ως σοβαρού βαθμού και ο ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα.

Υπάρχουν όμως και οι περιπτώσεις που η ανεπάρκεια της βαλβίδας με τους υπερήχους εκτιμάται ως σοβαρού βαθμού αλλά  ο ασθενής δεν αιτιάται καμιά συμπτωματολογία. Στις περιπτώσεις αυτές η δυναμική υπερηχωκαρδιογραφία με χρήση ύπτιου ποδήλατου (δηλ. ο ασθενής πραγματοποιεί άσκηση με το ποδήλατο ενώ συγχρόνως παρακολουθείται η λειτουργία της καρδιάς με τους υπερήχους) μπορεί να αναδείξει τα συμπτώματα και να απεικονίσει επιδείνωση της καρδιακής λειτουργίας κατά την άσκηση, οδηγώντας σε απόφαση επιδιόρθωσης της μιτροειδούς βαλβίδας. Μία δεύτερη περίπτωση αφορά ασθενείς στους οποίους η ανεπάρκεια μιτροειδούς κρίνεται ως μετρίου βαθμού ωστόσο παρουσιάζουν δύσπνοια κατά την κόπωση. Η δοκιμασία σε αυτούς του ασθενείς μπορεί να πιστοποιήσει ότι τα συμπτώματα  προκαλούνται από τη βαλβιδοπάθεια και να αναδείξει επιδείνωση της βαρύτητας της ανεπάρκειας κατά την άσκηση ή να κατευθύνει τον ιατρό προς αναζήτηση διαφορετικής αιτίας που να δικαιολογεί τα συμπτώματα του ασθενούς.

Η δοκιμασία είναι ασφαλής, καθώς δεν χορηγούνται φάρμακα στον ασθενή ο οποίος κατά τη διάρκεια της άσκησης  και στα πρώτα λεπτά της αποκατάστασης βρίσκεται υπό συνεχή παρακολούθηση από εξειδικευμένη καρδιολογική ομάδα. Διαρκεί λιγότερο από 20 λεπτά και μετά την ολοκλήρωσή της δεν απαιτείται παραμονή του ασθενούς στο νοσοκομείο.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών