Λογοτεχνικές αφηγήσεις σε μουσικό φόντο

Ενας φανατικός ακροατής μουσικής έχει ανάγκη από έγκαιρη, έγκυρη και τεκμηριωμένη πληροφόρηση πάνω στο αντικείμενο που τον ενδιαφέρει. Αν όμως σήμερα είναι αυτονόητο ότι ο ελληνικός Τύπος μπορεί να προσφέρει τέτοιου είδους ενημέρωση, και μάλιστα σε ένα τεράστιο φάσμα που ξεκινάει από την ελληνική παραγωγή και καταλήγει στα άκρα του πιο παράξενου ροκ και της πιο αυτοσχεδιαστικής τζαζ, στα μέσα της δεκαετίας του ’70 δεν ήταν καθόλου δεδομένο. Οι μεγάλες εφημερίδες περιορίζονταν στον κόσμο των σταρ και ο ειδικός μουσικός Τύπος ήταν στα σπάργανα.

Τα πρώτα ειδικά μουσικά περιοδικά, ο «Ηχος», η «Μουσική» και το «Ποπ+Ροκ» ξεκίνησαν να κυκλοφορούν το 1973, το 1977 και το 1978 αντίστοιχα. Στις σελίδες των πρώτων τευχών τους μπορούσε να βρει κανείς αρκετή πληροφόρηση αλλά και αρκετή αυθαιρεσία. Μιλάμε για μια εποχή που – φυσικά – δεν υπάρχει Διαδίκτυο, που τα ξένα περιοδικά εισάγονται με το σταγονόμετρο και επιπλέον είναι πανάκριβα, μιλάμε για μια εποχή που ο συντάκτης κάθε περιοδικού από τα ελάχιστα που κυκλοφορούν μπορεί να γίνει όσο πιο υποκειμενικός θέλει χωρίς σοβαρό αντίλογο. Σε μια δισκογραφική αγορά ελληνικού και διεθνούς ρεπερτορίου που μόλις ανοίγει τα φτερά της υπάρχει μεγάλη ανάγκη για υπεύθυνη και συνεπή στάση των ανθρώπων που γράφουν για τη μουσική. Στο σημείο αυτό αρχίζουν να ξεχωρίζουν και οι σοβαρές υπογραφές των μουσικών συντακτών.

Ο Νίκος Πετρουλάκης ξεκίνησε το 1982 από τη «Μουσική» και πολύ γρήγορα πέρασε στο «Ποπ+Ροκ», διευθυντής του οποίου ήταν ο Γιάννης Πετρίδης. Αργότερα, ανέλαβε την αρχισυνταξία του περιοδικού, εμπνεύστηκε και υλοποίησε το ιστορικό «Zoo» και έγραψε άρθρα στην «Ελευθεροτυπία» και το «Βήμα». Τα στοιχεία που χαρακτήριζαν τα γραπτά του από την πρώτη στιγμή ήταν η βαθιά γνώση, η ακρίβεια και η τεκμηρίωση, αρετές πολύ σημαντικές για οποιοδήποτε άρθρο, λόγοι για να παρακολουθείς φανατικά έναν τέτοιο συντάκτη μήνα με τον μήνα. Ομως ακόμη και αυτά τα πολύ σημαντικά στοιχεία δεν μπορούν να ξεπεράσουν την επικράτεια του εφήμερου.

Εκείνο που κάνει τον Νίκο Πετρουλάκη να ξεπερνά τα στενά όρια της γραφής σε ένα περιοδικό ή μια εφημερίδα, είναι μια σπάνια λογοτεχνικότητα. Αυτή που κάνει τα κείμενά του σημαντικά ακόμη κι όταν οι αφορμές που τα γέννησαν έχουν ξεχαστεί. Ο Πετρουλάκης είναι ικανός να ξεκινήσει ένα κείμενο για τη συνεργασία του Miles Davis και του John Coltrane από τον ευρωπαιοτραφή – και ενίοτε γλυκανάλατο – έλληνα crooner Τζίμη Μακούλη, μπορεί να γράψει την εισαγωγή ενός πολύ ενδιαφέροντος αστυνομικού μυθιστορήματος που σύντομα θα καταλήξει στους Rolling Stones, έχει τη δυνατότητα να γράψει ένα παραμύθι που θα οδηγήσει στους Beatles και τελικά μπορεί να συγκινήσει βαθιά καθώς μοιράζεται την πρώτη φορά που άκουσε το «In-A-Gadda-Da-Vida» των Iron Butterfly. Μόνο τέτοιου τύπου – και τέτοιας αξίας – κείμενα έχει νόημα να τυπωθούν σε βιβλίο. Κείμενα που αξίζει να διαβάζονται πέρα από τα μουσικά γεγονότα που τα δημιούργησαν.

Επιπλέον, ο Νίκος Πετρουλάκης μπορεί να αναμείξει μια στρωτή, σχεδόν λόγια γραφή με την καθημερινή γλώσσα, μπορεί να δώσει ζωντανούς διαλόγους όπως γίνονται μεταξύ βινυλιομανών σε δισκοπωλεία, μπορεί να βάλει στο παιχνίδι τη σλανγκ, πετυχαίνοντας μέσα από τον ευρύ γλωσσικό πλούτο, μια μοναδική προσωπική γλώσσα. Ισως, μάλιστα, αυτός να είναι ο λόγος που τα κείμενα που συγκεντρώνει στον τόμο «Playback» δεν είναι απολαυστικά στην ανάγνωσή τους μόνο από τους φανατικούς της μουσικής, αλλά μπορούν να αγγίξουν και ανθρώπους που κινούνται στα όρια της επικράτειάς της.