Μια νέα συνταγή

Πολλοί απόρησαν πώς γίνεται, με έναν πόλεμο να βρίσκεται σε εξέλιξη στην περιοχή μας, ελλειμματικές δημοσιονομικές επιδόσεις και πληθωριστικούς κινδύνους προ των πυλών, μια από τις τρεις μεγάλες εταιρείες αξιολογήσεων παγκοσμίως να μας αναβαθμίζει. Να μας φέρνει μια ανάσα από την επενδυτική βαθμίδα. Να βλέπει όχι απλά κάτι καλό, αλλά μια σημαντική πρόοδο, ικανή να συστήνει σε ισχυρά χαρτοφυλάκια και να τους λέει ότι «μπορείτε να επενδύετε στα ελληνικά χρεόγραφα». Και όλα αυτά να τα κάνει ένα από αυτά που αποκαλούσαμε πριν από μια δεκαετία ως «κοράκια» των αγορών. Η Standard & Poor’s το αποφάσισε εν μέσω θύελλας. Δεν το λες και συνηθισμένη κίνηση, ακόμα και αν μας το «χρωστούσε» εδώ και αρκετούς μήνες.

Το ακόμα πιο περίεργο είναι ότι η αξιολόγηση ήρθε κόντρα συνολικά σε όσα έχουμε συνηθίσει. Γνωρίζαμε ή νομίζαμε ότι γνωρίζουμε ότι για να «πας μπροστά» στις αγορές έπρεπε να κάνει περικοπές, αυξήσεις φόρων και πολλές αλλαγές με δυσμενές αποτύπωμα για πολλούς συμπολίτες μας που τις λέγαμε μεταρρυθμίσεις.

Η αναβάθμιση ωστόσο ήρθε παρά το γεγονός ότι αυτή η κυβέρνηση ούτε περικοπές έχει κάνει ούτε νέους φόρους έχει βάλει. Μεταρρυθμίσεις έχει κάνει, αλλά απαλά (smooth) και συντονισμένα, χωρίς να ενοχλήσει τους πολλούς. Δείτε το παράδειγμα του ΕΝΦΙΑ, που αυτές τις μέρες έρχονται τα σημειώματα πληρωμής του νωρίτερα από ποτέ. Θα πληρωθεί ο χαμηλότερος ΕΝΦΙΑ από ποτέ, αν και οι τιμές ζώνης είναι πιο κοντά στις εμπορικές από ποτέ. Επίσης θα πληρωθεί επιτέλους σε πολλές δόσεις, έως 10. Σκεφτείτε μόνο πόση συζήτηση και πόσες πολιτικές καριέρες έχουν στηθεί ή έχουν ναυαγήσει πάνω στο θέμα ΕΝΦΙΑ. Αυτό που έκανε φέτος η κυβέρνηση ήταν μια εύκολη και έξυπνη μεταρρύθμιση, χωρίς να ανοίξει μύτη. Για να είμαστε ακριβείς, αυτή η κυβέρνηση δεν έχει λάβει ούτε ένα από αυτά τα μέτρα που αποκαλούσαμε «αντιλαϊκά», παρά το υποτιθέμενο «νεοφιλελεύθερο» προφίλ που της απέδιδε η αντιπολίτευση. Κι όμως εφαρμόζει «φιλολαϊκά» μέτρα τα οποία αποθεώνονται από τους οίκους αξιολόγησης και από τους διεθνείς επενδυτές. Μόνο στην πανδημία «μοίρασε» 43 δισ. ευρώ και αυτό δεν αμφισβητείται ούτε από την αντιπολίτευση. Μοιράζει λεφτά και μειώνει φόρους και οι οίκοι αξιολόγησης την επιβραβεύουν.

Δεν το κάνουν τυχαία. Γνωρίζουν ότι η δουλειά των αλλαγών στην οικονομία συνεχίζεται, όπως για παράδειγμα στις τράπεζες και στη μείωση των κόκκινων δανείων, στο σύστημα συλλογής των φόρων, στη δημόσια διοίκηση. Δεν ανησυχούν για τα δημοσιονομικά, καθώς γνωρίζουν ότι στην ανάγκη, αν χρειαστεί, αυτή η κυβέρνηση δεν θα διστάσει να πάρει και περιοριστικά μέτρα. Ολα αυτά προσμετρώνται. Μαζί προφανώς και με την προτεραιότητα της κυβέρνησης να ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα.

Το ερώτημα είναι αν όλα αυτά είναι μια νέα συνταγή διακυβέρνησης της χώρας. Η εμπειρία δείχνει ότι υπάρχουν έξυπνες και ανόητες διακυβερνήσεις. Υπάρχουν αυτές που ξέρουν ποιο είναι το σημαντικό για τους πολλούς και κάνουν ό,τι μπορούν για να το πάρουν. Υπάρχουν και άλλες που στοχεύουν πιο… χαμηλά. Ολες οι διακυβερνήσεις, και οι πρώτες και οι δεύτερες, προφανώς κρίνονται από το εκλογικό σώμα και όχι πάντα με την αναμενόμενη κρίση.