Βολή

Ανάμεσα στις λίγες λέξεις των συγχαρητηρίων τιτιβισμάτων που έγραψαν οι ευρωπαίοι ηγέτες διακρινόταν η ανακούφισή τους επειδή η Ενωση δεν θα έρθει τελικά αντιμέτωπη με μια Madame La Présidente η οποία θα κραυγάζει στις Συνόδους Κορυφής «Πρώτα η Γαλλία». Στα λόγια της επινίκιας ομιλίας του επανεκλεγέντος φαινόταν καθαρά πως εκείνος αποκωδικοποίησε το μήνυμα της κάλπης – αντιλήφθηκε, δηλαδή, πως οι λαϊκιστές, παρότι δίνουν τις λάθος απαντήσεις, πατάνε πάνω σε υπαρκτά προβλήματα. Κάποιοι, βέβαια, είπαν δημόσια αυτό που πραγματικά σκέφτονται σχεδόν παντού οι ευρωπαϊκές ελίτ. Σαν τον Μάνφρεντ Βέμπερ, ο οποίος δεν αρνήθηκε ότι η ΕΕ πήρε μια «βαθιά ανάσα» την Κυριακή το βράδυ, αλλά επισήμανε ταυτόχρονα πως «είναι σαφές ότι αυτή δεν είναι μια πειστική νίκη. Τα πέντε χρόνια προέδρου Μακρόν έχουν κάνει τους λαϊκιστές και τους ακραίους ισχυρότερους από ποτέ. Αυτή ήταν ίσως η τελευταία προειδοποιητική βολή». Για τι ακριβώς, όμως, προειδοποίησε εκτός από την πιθανότητα επιστροφής του λαϊκισμού όταν η οικονομική πραγματικότητα δυσκολεύει;

Ορθολογισμός

Οι γαλλικές εκλογές έδειξαν ότι ο ορθολογισμός δεν αρκεί για να πειστούν οι ψηφοφόροι. Ο Μακρόν έφτασε τα ποσοστά ανεργίας στο χαμηλότερο σημείο της τελευταίας δεκαετίας, στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τον παίνευαν για τους ρυθμούς ανάπτυξης που πέτυχε μετά τα λοκντάουν, ενώ οι τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας δεν αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης στη χώρα του τόσο γρήγορα όσο στις γειτονικές. Παρ’ όλα αυτά, τις τελευταίες δύο εβδομάδες χρειάστηκε να κάνει λουτρό στον λαό για να του εξηγήσει τις οικονομικές επιδόσεις της κυβέρνησής του – για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες η ανεργία δεν είναι το κεντρικό προεκλογικό θέμα, έλεγε και ξαναέλεγε. Τα νούμερα και τα δεδομένα, με άλλα λόγια, δεν φτάνουν. Οπως ο ίδιος ο νικητής έχει παρατηρήσει, πρέπει προηγουμένως να συμφιλιωθούν οι πολιτικοί με όσους πολίτες νιώθουν περιφρονημένοι. Να μιλήσουν οι πρώτοι στους δεύτερους κατανοητά, όχι με τεχνοκρατικό διδακτισμό. Γιατί οι ακροδεξιοί λαϊκιστές νικιούνται πιο εύκολα, αφού οι ευχάριστες υποσχέσεις δεν καλύπτουν ολοκληρωτικά τις απεχθείς ιδέες τους. Οι ακροαριστεροί, όμως, τις αναμειγνύουν με συνθήματα περί ηθικού πλεονεκτήματος.