Για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή

Ο τίτλος δεν αναφέρεται στον ήλιο που ενέπνευσε Ελύτη και Θεοδωράκη αλλά στον ήλιο που ακτινοβολεί στα φωτοβολταϊκά συστήματα και παράγει ηλεκτρική ενέργεια που όλοι πιστεύουμε πως αποτελεί σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας. Μετά την απόρριψη του λιγνίτη,  ο ήλιος και ο άνεμος, που κι αυτός δημιούργημα του ήλιου είναι, αποτελεί τη μόνη επιβεβαιωμένη πρωτογενή ενεργειακή πηγή που διαθέτει η χώρα μας σε αφθονία. Η αξιοποίηση αυτής της ενεργειακής πηγής εμφανίζεται για την ώρα ως ο μόνος τρόπος για να μειώσουμε τη μεγάλη εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια και να αποκτήσουμε ενεργειακή αυτοδυναμία που είναι για τη χώρα μας εξαιρετικά σημαντική, όπως απέδειξαν τα πρόσφατα δραματικά γεγονότα στην Ουκρανία.

Ενεργειακή αυτοδυναμία θα αποκτήσουμε και αν ανακαλύψουμε κάπου στην ελληνική επικράτεια εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα υδρογονανθράκων και ολόψυχα εύχομαι να ευοδωθούν οι σχετικές έρευνες που τώρα διαβάζω ότι επιταχύνονται. Αλλά ακόμη και αν τους ανακαλύψουμε, πάλι η αυτοδυναμία που θα αποκτήσουμε θα είναι βραχύβια. Οι υδρογονάνθρακες, ακόμη και το φυσικό αέριο, εκπέμπουν αέρια του θερμοκηπίου και η κατάργηση της χρήσης τους είναι θέμα χρόνου. Γι’ αυτό έχω γράψει παλαιότερα στα «ΝΕΑ» ότι για την ανακάλυψη υδρογονανθράκων στη χώρα μας ισχύει το «κάλλιο ποτέ παρά αργά».

Είναι λοιπόν η ηλιακή ενέργεια για τις ενεργειακές προοπτικές της Ελλάδας η μόνη λύση χωρίς ημερομηνία λήξης. Είναι μια μεγάλη ελπίδα, άλλη μια Μεγάλη Ιδέα και για αυτό κίνητρα δίνονται για την εγκατάσταση μικρών και μεγάλων φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων και πολλοί έλληνες επιχειρηματίες και ιδιώτες σπεύδουν να τα εκμεταλλευτούν. Κάθε τόσο εμφανίζεται και χειροκροτείται κάποιο μεγαλεπήβολο σχέδιο. Πριν από λίγα χρόνια είχαμε το project Ηλιος που θα έκανε εξαγωγή ηλιακής ενέργειας στη Γερμανία. Τώρα έχουμε τα μεγάλα έργα ΑΠΕ στις πρώην λιγνιτικές περιοχές.

Είναι όμως η ελληνική ηλιακή ενέργεια μια οικονομικά συμφέρουσα λύση;

Σίγουρα ναι, μας διαβεβαιώνουν οι επιχειρηματίες εκπρόσωποι του κλάδου παραθέτοντας πολλά στοιχεία από τη διεθνή βιβλιογραφία. Είναι τόσες φορές φθηνότερη από τον λιγνίτη, τόσες φορές φθηνότερη από το φυσικό αέριο και άπειρες φορές προτιμητέα από τα πυρηνικά. Το κόστος παραγωγής των ΑΠΕ έχει υποδεκαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια και συνεχίζει να μειώνεται, μας υπενθυμίζουν.

Δεν έχω ούτε λόγο ούτε διάθεση να αμφισβητήσω τα παραπάνω στοιχεία που συγκρίνουν το κόστος παραγωγής από τον ήλιο με εκείνο από άλλες πρωτογενείς ενεργειακές πηγές. Παραμένει όμως ένα κρίσιμο ερώτημα που είναι ανάγκη να απαντηθεί: Είναι η ελληνική ηλιακή ενέργεια φθηνότερη από εκείνη που παράγεται με την ίδια ακριβώς μέθοδο σε γειτονικές χώρες; Και αν όχι, γιατί όχι;

Διαβάσαμε πρόσφατα για υποθαλάσσιο καλώδιο που θα μας φέρει ηλιακή ενέργεια από την Αίγυπτο. Εκεί, λέει, κοστίζει 17 ευρώ τη μεγαβατώρα ενώ εδώ 37. Διαβάζουμε για το νέο φωτοβολταϊκό στην Κοζάνη που θα πωλεί στο σύστημα ηλιακή ενέργεια με 57 ευρώ, για διαγωνισμούς στην Πορτογαλία που καταλήγουν σε 15-20 ευρώ, ενώ στην Τουρκία ακόμη φθηνότερα.

Αν δεν είναι αλήθεια αυτές οι πραγματικά απίστευτες διαφορές, καλά θα κάνουν οι αρμόδιοι να τις διαψεύσουν. Αλλά αν είναι πραγματικές, πρέπει να βρουν τρόπο για να τις διορθώσουν.

Γιατί αλλιώς, η μεγάλη ιδέα της ελληνικής ηλιακής ενέργειας κινδυνεύει να καταλήξει σε άλλη μια μεγάλη ελληνική απογοήτευση.

Ο Ραφαήλ Μωυσής είναι επίτιμος πρόεδρος του ΙΟΒΕ