Νίκος Ξυδάκης

Γύρω στο 1988 διαβάζω εμμονικά και καθημερινά την ποίηση του Διονυσίου Σολωμού. Ανάμεσα σε σημειώσεις, νότες  και υπογραμμίσεις πάνω στα βιβλία του, μεταξύ ύπνου και ξύπνιου εμφανίζονται αυτά τα όνειρα που τα κατέγραψα την ίδια στιγμή όπως τα συγκράτησα, δίχως καμιά επεξεργασία. Θα έλεγα πως τα ένιωθα σαν μια παρηγοριά γιατί έμενα πάντοτε με το αίσθημα πως άκουγα συγχρόνως μια σπάνια μουσική, η οποία μου διέφευγε όταν έβγαινα από την κατάσταση του ονείρου.

Πρώτο όνειρο. Ο Σολωμός μ’ ένα λευκό πουκάμισο. Δεν βλέπω το πρόσωπό του καθαρά. Φυσάει αέρας στο μέτωπό του και σηκώνει, παίρνει τα λίγα ατίθασα μαλλιά του. Από πάνω του ένα γαλάζιο σύννεφο στέκεται με μια κόκκινη κηλίδα φωτός στη μέση. Ωραίο κόκκινο. Πορφυρό. Σιγά σιγά γίνεται άστρο και μια λευκή αχτίδα φωτός πέφτει πάνω σε δύο παλιές ξύλινες καρέκλες που έρχονται να καθίσουν δύο φίλοι του. Φορούν ευρύχωρα πουκάμισα που ανεμίζουν και κάνουν πτυχές σαν χλαμύδες. Κάτω είναι χώμα. Εκεί κάθομαι μέρες πολλές, καιρό πολύ. Και περιμένω, λέει, να ‘ρθει ένα πουλί πανέμορφο από την Κρήτη. Κι όταν θα συμβεί αυτό, ο Σολωμός θα πει ένα καινούργιο τραγούδι που κανείς δεν έχει ξανακούσει. Γι’ αυτό και ήρθαν από πολύ μακριά οι δυο αγαπημένοι του φίλοι.

Δεύτερο όνειρο. Ο τόπος μοιάζει να ‘ναι το Μεσολόγγι ή η Δημητσάνα. Μπαρούτι και καπνός παντού. Μαύρα σπίτια πέτρινα, ερειπωμένα, και ένα δέντρο, μια μικρή ελιά στην άκρη σ’ ένα ύψωμα. Μακριά ακούγεται να χτυπάει ένα σήμαντρο μοναστηριού. Ο Σολωμός βγαίνει πίσω από ένα πέτρινο σπίτι με το μαύρο κοστούμι του και με βήμα αργό. Προσέχω το υψηλό του μέτωπο. Και το βλέμμα του, μισό αυστηρό διαπεραστικό και μισό λυπημένο σαν μια λίμνη γαληνεμένη. Ξαφνικά, πίσω του, σηκώνεται ένας μικρός στρόβιλος αέρα, ορατός όσο ένα λευκό νέφος. Τον πλησιάζει κι αρχίζει να ξετυλίγεται μια σημαία ελληνική. Σχηματίζεται από λευκό και γαλάζιο, τον τυλίγει, τον σκεπάζει, μετά γίνεται φλόγα. Κόκκινη φωτιά. Πνέει άνεμος. Παίρνει τη φλόγα και σαν το όνομά του να γράφεται στον ουρανό. Από τις φλόγες αναπηδούν  τα λόγια του σαν ψήγματα χρυσού. Λίγο πριν βγω από τον ύπνο έχω στα χείλη τη φράση 21 Μαρτίου, ημέρα Τετάρτη του Διονυσίου Σολωμού.

Τρίτο όνειρο. Μια γυναίκα κλαίει σε έναν χώρο που φαίνεται σαν κήπος. Κάτω είναι πεσμένα τριαντάφυλλα και ανεμώνες. Ενα μικρό παιδί ντυμένο στα λευκά πλησιάζει. Μια φωνή ακούγεται να ψιθυρίζει «μητέρα μεγαλόψυχη στον πόνο και στη δόξα…». Μου φαίνεται πως η φωνή είναι του παιδιού. Αρχίζει μια ψιλή βροχή. Προσέχω πρώτη φορά, ένα δέντρο σαν πεύκο. Από τον κορμό του βγαίνουν σταγόνες δάκρυα. Σε λίγο βγάζουν ένα γλυκό ρόδινο φως σαν μικρά λαμπάκια. Η γυναίκα τώρα σταματάει να κλαίει. Φοράει ένα φόρεμα κόκκινο. Η όψη της είναι πολύ όμορφη. Λούζεται από ένα φως απαλό από τον ουρανό τον οποίο δεν βλέπω.

Τέταρτο όνειρο. Βλέπω τον Σολωμό σ’ ένα δωμάτιο. Το φως μοιάζει να είναι φως κεριού. Κρατάει ένα βιβλίο και μου λέει: «Θέλεις ν’ ακούσεις ένα ωραίο τραγούδι;»

Βάλε ένα μήλο

μπροστά σου

και πριν κοιμηθείς

το βράδυ σ’ ένα βάζο ανεμώνες.

Πέμπτο όνειρο. Βρίσκομαι σε μια πλαγιά βουνού. Ακούω από παντού γριές γυναίκες. Φωνές διαπεραστικές. Σ’ ένα ξέσπασμα παράξενο σαν μοιρολόι ευφρόσυνο. Σιγά σιγά τώρα οι φωνές ακούγονται σαν μία, σαν μιας νέας γυναίκας.

Ηλιε μου που πέθανες,

Διονύση μου,

Αγιε μου που χαμηλά κατέβηκες

εσύ ο αητός

που φίλησες το χώμα και μας δρόσισες

είσαι από το αίμα μας

φίλος τού Χριστού

μας δώρισες μίαν ασημένια κούπα που ήταν μέσα γαρύφαλλα τα λόγια σου, που πήραμε στο στόμα μας και μύρισαν τα χνώτα μας η αναπνοή μας, η ψυχή μας, η Αγία Δήμητρα. Σήμερα που είναι Πάσχα, ας είσαι πάλι κοντά μας.

Ο Νίκος Ξυδάκης είναι συνθέτης. Στο επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν σε βινύλιο και CD το μουσικοποιητικό έργο του «Απόκοπος ή Σπιναλόγκα» σε ποίηση Δονύση Καψάλη  και το άλμπουμ «Ασωτος καιρός» που περιλαμβάνει οκτώ τραγούδια σε ερμηνεία της Βερόνικας Δαβάκη