Εναν μύθο θα σας πω

Εναν μύθο θα σας πω

Ας πάμε πίσω. Στο καλοκαίρι του 1986. Αχός βαρύς ακούστηκε τότε, πολλά τουφέκια πέσαν. Ανάστατος ο θεατρικός χώρος. Κρίσεις, επικρίσεις, κλήσεις, αντεγκλήσεις, διαξιφισμοί, διαμαρτυρίες. Η ελληνική καλλιτεχνική κοινότητα είχε να διαχειριστεί το μέγα θέμα και, κατά πολλούς, σκάνδαλο της επικείμενης εμφάνισης της Αλίκης Βουγιουκλάκη στην Επίδαυρο. Στη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία του Αλέξη Σολομού και με μουσική του Μάνου Χατζιδάκι (από την ιστορική παράσταση του Εθνικού Θεάτρου (1957) επίσης σε σκηνοθεσία Σολομού, όπου πρωτακούστηκε και ο «Μύθος», συν ένα καινούργιο, ειδικά γραμμένο για την Αλίκη, τραγούδι).

«Ιεροσυλία» έλεγαν, τότε, οι αυτόκλητοι θεματοφύλακες του θεάτρου ενώ οι νεόκοποι «εικονοκλάστες» των πάντων έβρισκαν μια ακόμη αφορμή για χλευασμό (έναν μήνα μετά την ανακοίνωση της παράστασης ο Λάκης Λαζόπουλος ανακοίνωσε τη δική του Λυσιστράτη, σε συνεργασία με τους Κραουνάκη – Νικολακοπούλου). «Από πού κι ως πού η Αλίκη στην Επίδαυρο;», «Τι δουλειά έχει η «νιάου βρε γατούλα» με τον Αριστοφάνη;», τέτοιου τύπου ήταν οι ενστάσεις. Τα τριάντα πέντε χρόνια που μετρούσε τότε στο θέατρο η εθνική μας σταρ, τα άλλα τόσα στον κινηματογράφο, οι συνεργασίες της με τους σημαντικότερους σκηνοθέτες της εποχής της, δεν της εξασφάλιζαν, κατά τη γνώμη τους, την «άδεια» να πατήσει στην ορχήστρα της Επιδαύρου. Η εμπορικότητα του ονόματός της τής έβαζε τρικλοποδιά. Αλλωστε και το προηγούμενο καλοκαίρι είχε διεκδικήσει, με την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, την εμφάνισή της στο θέατρο της Αργολίδας και είχε «φάει πόρτα» (η παράσταση έγινε, τελικά, το 1990). Για την ιστορία, η πρεμιέρα έγινε στις 4 Ιουλίου 1986.

Αλλος για Επίδαυρο;

Τριάντα έξι χρόνια μετά από εκείνο «το καλοκαίρι του θεατρικού μίσους», βλέπω το πρόγραμμα των φετινών παραστάσεων στην Επίδαυρο. Να παρακάμψω την αμηχανία μου απέναντι στη «Μήδεια» του Μποστ, ένα έργο που, αν όχι κάθε χρόνο, κάθε δύο χρόνια παίζεται από κάποιους, κάπου στην Ελλάδα. Να την παρακάμψω και ως προς την «τόλμη» κάποιων, με υποτυπώδη σχετική εμπειρία, να κάνουν, ουσιαστικά, το σκηνοθετικό τους ντεμπούτο, στο σημαντικότερο – και με ειδικές προδιαγραφές – αρχαίο θέατρο του κόσμου. Θα μείνω σε δύο παραστάσεις που στάθηκαν η αφορμή για να θυμηθώ τον σάλο με τη «Λυσιστράτη» της Βουγιουκλάκη. Η μία είναι η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία του σημαντικότατου Τσέζαρις Γκραουζίνις (θα θυμάμαι για πολλά χρόνια την εξαιρετική δουλειά του στο «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου). Στον ρόλο της Αντιγόνης η Ελλη Τρίγκου. Και της Ισμήνης, η Δανάη Μιχαλάκη. Δηλαδή η Ασημίνα και η Δρόσω από τις «Αγριες Μέλισσες». Οι τηλεοπτικές αδελφές Σταμίρη, κατεβαίνουν στην Επίδαυρο ως αδελφές Λαβδακίδη – για να το πω ρεαλιστικά. Στη δε «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, Ιφιγένεια η Χριστίνα Χειλά Φαμέλη. Από τον «Σασμό».

Και οι τρεις ηθοποιοί είναι από τις πιο σημαντικές της νέας γενιάς. Με προσεγμένες, έως τώρα, επιλογές στο θέατρο. Που έγιναν όμως γνωστές από την τηλεόραση. Αυτό, για να εξηγούμαστε, δεν τις κάνει λιγότερο καλές ηθοποιούς. Αναρωτιέμαι όμως – και η αναρώτησή μου είναι από αυτές που αιωρούνται εσαεί αναπάντητες – θα τις επέλεγαν για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους αυτών των τραγωδιών στην Επίδαυρο αν δεν είχαν γίνει γνωστές από την τηλεόραση;

Υπάρχει κάποιος «κόφτης» όσον αφορά το ποιος θα εμφανιστεί στην Επίδαυρο; Οχι βέβαια και θα ήταν απαράδεκτο αν υπήρχε. Μακάρι, επίσης, και οι τρεις κυρίες, με τη λίγη, σχετικά, θεατρική πείρα, να αφήσουν άφωνο το κοινό. Αναρωτιέμαι ωστόσο αν μετά από τρία χρόνια εξαντλητικών καθημερινών γυρισμάτων και τηλεοπτικών διαλόγων – που δεν είναι και ό,τι πιο κοντινό στον ποιητικό λόγο των αρχαίων τραγικών – έχουν, αν μη τι άλλο, τις φυσικές αντοχές να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις αυτού του θεάτρου που έχω δει να κάνει μια χαψιά καν και καν ηθοποιούς και σκηνοθέτες. Και, μεταξύ μας, μου φαίνεται κάπως να προκρίνονται σχήματα για την Επίδαυρο ή να επιλέγονται ηθοποιοί βάσει τηλεοπτικής δημοφιλίας. Σαν να βλέπω τη Βουγιουκλάκη να γελάει από κάπου ψηλά.