«Νιώθω χαμένη μα όχι μόνη»

Ομάδες ανθρώπων που ήθελαν να εγκαταλείψουν τη Χερσώνα εμφανίστηκαν στο Telegram. Ο κόσμος μοιραζόταν πληροφορίες και αντάλλασσε ιδέες. Εγραφαν πόσα μπλόκα υπήρχαν στον δρόμο, πότε έφυγαν, πώς έφτασαν, τι πρέπει να λες στο μπλόκο και πώς να προστατεύσεις το αυτοκίνητο. Για να σε αφήσουν οι Ρώσοι να περάσεις, πρέπει να δέσεις λευκές κορδέλες στους μπροστινούς καθρέφτες και να γράψεις «παιδιά» στο παρμπρίζ αν υπάρχουν παιδιά στο αυτοκίνητο.

Επευφημούσαμε για κάθε αυτοκίνητο που έφευγε και περιμέναμε με κομμένη την ανάσα για μια επιβεβαίωση πως είχαν φτάσει στο Μικολάιβ, την Οδησσό ή τα σύνορα με τη Μολδαβία. Η κατάσταση άλλαζε ώρα με την ώρα, οπότε όλοι έπαιρναν ρίσκα. Εγραψα στο τσατ ότι εγώ και τα δύο παιδιά μου έπρεπε να φύγουμε. Επειτα μου έγραψε μία γυναίκα ονόματι Ινα. Ολοι οι συγγενείς της ήταν κατά τού να φύγει αλλά ο μπαμπάς της συμφώνησε να μας οδηγήσει μέχρι το Μικολάιβ. Αποφασίσαμε να φύγουμε το επόμενο πρωί.

Είναι Κυριακή 20 Μαρτίου. Δεν κοιμήθηκα όλη τη νύχτα. Πρότεινα να αφήσουμε τη γάτα με τη μητέρα μου. Η κόρη μου ξέσπασε σε κλάματα και κλείστηκε στο δωμάτιό της. Είπε πως δεν θα πήγαινε πουθενά χωρίς τη γάτα. «Αν μείνει αυτή, θα μείνω και εγώ» μου είπε. «Είπες ότι φεύγουμε επειδή είναι επικίνδυνα εδώ, άρα είναι επικίνδυνα και για εκείνη. Δεν την αφήνω».

Τηλεφώνησα στην Ινα, που μου είπε να πάρω τη γάτα αφού θα έπαιρνε και τη γάτα της κόρης της. Μπήκαμε λοιπόν στο αυτοκίνητο του πατέρα της μαζί με τη γάτα. Επτά άνθρωποι και δύο γάτες, μέσα σε ένα Daewoo Lanos, σε εμπόλεμη ζώνη. Υπήρχαν τέσσερα μπλόκα Ορκ [ρωσικών τανκς], έπειτα ουκρανικά μπλόκα και μποτιλιαρίσματα.

Τελικά φτάσαμε στις 2.30 μ.μ. Τα ρωσικά μπλόκα ήταν σκληρά ψυχολογικά, αλλά δεν πολυέψαξαν τις αποσκευές μας. Είδαμε καθ’ οδόν σπίτια κατεστραμμένα από τους βομβαρδισμούς, σημάδια καψίματος από οβίδες στα χωράφια, και τα υπολείμματα άλλων αυτοκινήτων. Ενα αυτοκίνητο με το γράμμα Ζ στο πλάι μάς προσπέρασε. Ρώσοι στρατιώτες έσκαβαν με φτυάρια. «Σκάβουν τάφους για τους εαυτούς τους;» αστειεύτηκε ο πατέρας της Ινα.

Στο Μικολάιβ, επιβιβαστήκαμε στο αυτοκίνητο ενός άλλου οδηγού που μας μετέφερε στην Οδησσό. Εκεί μπήκαμε στην ουρά για τον σταθμό και μόλις άνοιξε το πέρασμα, η γραμμή μετατράπηκε σε ένα άμορφο πλήθος καθώς σπεύδαμε προς το τρένο με προορισμό το Πρζέμισλ της Πολωνίας.

Ξυπνήσαμε ασφαλείς για πρώτη φορά έπειτα από έναν μήνα. Ενας κτηνίατρος εμβολίασε και τσίπαρε τη γάτα μας. Εθελοντές είπαν πως έπρεπε να κατευθυνθούμε δυτικά προς το Βότσλαβ ή το Πόζναν, αφού η Ανατολική Πολωνία είχε κορεστεί. Το Βότσλαβ είναι μια υπέροχη πόλη και υπάρχουν εκεί πολλοί Ουκρανοί. Φιλοξενηθήκαμε στο σπίτι μίας οικογένειας με τρία παιδιά και έναν τεράστιο σκύλο. Τα παιδιά διάβασαν τα γκραφίτι στους τοίχους της πόλης και καταχάρηκαν με όλες τις αφιερώσεις στην Ουκρανία. Αφού φύγαμε, μου εκμυστηρεύτηκαν ότι είχαν προσθέσει το δικό τους μήνυμα: «Η Ουκρανία θα νικήσει», καθώς και τα ονόματα των κατοικιδίων τους.

Αναρωτιέμαι τι να κάνω στη συνέχεια. Τα παιδιά είναι καλά εδώ αλλά χρειάζομαι μια δουλειά και χωρίς να γνωρίζω τη γλώσσα αυτό είναι αδύνατον. Σκέφτομαι να κάνω αίτηση για βρετανική βίζα. Στο μεταξύ, ο πολωνός οικοδεσπότης μου με βοηθάει να κλείσω θέσεις σε ένα νυχτερινό λεωφορείο για το Αμβούργο, θα μας φιλοξενήσει μία μόνη μητέρα τεσσάρων παιδιών. Νιώθω πραγματικά χαμένη αλλά όχι μόνη, γιατί βλέπω πόσο πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να βοηθήσουν. Την επομένη μαθαίνω πως η καλύτερη φίλη μου στο Μικολάιβ σκοτώθηκε από βομβαρδισμό.