Η ήρεμη επαναστάτρια

Οι 197.141 ψήφοι που έλαβε η Ναταλί Αρτό στον πρώτο γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών της περασμένης Κυριακής της «χάρισαν» ένα ποσοστό της τάξεως του 0,6% και μαζί την τελευταία θέση ανάμεσα στους 12 υποψηφίους. Ετσι, η Εργατική Πάλη (Lutte Ouvriere), το ένα από τα δύο μεγαλύτερα σχήματα στο ιστορικό για τη Γαλλία ρεύμα του τροτσκισμού, κατέγραψε το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα κατά τη διάρκεια του μισού και πλέον αιώνα της ύπαρξής της.

Αυτό όμως δεν είναι ικανό να πτοήσει τη γεννημένη στα Πυρηναία και αεικίνητη Αρτό, η οποία κυριολεκτικά «όργωσε» τη Γαλλία στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, αξιοποιώντας κάθε μέσο – και την τηλεόραση και τα «αστικά ΜΜΕ», στα οποία τη χαρακτηρίζει μια αξιοσημείωτη άνεση – προκειμένου να επικοινωνήσει το μήνυμά της. Εξάλλου, όπως έχει πει γι’ αυτήν ο εκπρόσωπος του κόμματος, Ζαν-Πιερ Μερσιέ, «δεν ζει από την πολιτική, ζει για την πολιτική. Κι αυτό είναι το στοιχείο που κάνει τη διαφορά».

Η παραπάνω δήλωση και διαπίστωση, ωστόσο, δεν σημαίνει πως η 52χρονη καθηγήτρια Οικονομικών στο λύκειο αισθάνεται άνετα με την κακή επίδοση που σημείωσε στην τρίτη κατά σειρά εκλογική αναμέτρηση στην οποία εκπροσώπησε το κόμμα της, η οποία δεν απέχει πολύ από εκείνες του 2012 και του 2017. Ειδικά καθώς η σύγκριση με την προκάτοχο και μέντορά της, την 82χρονη Αρλέτ Λαγκιγιέ – «θρύλος» κι αυτή του γαλλικού κινήματος και του τροτσκιστικού ρεύματος, όπως ο Αλέν Κριβίν, ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν από έναν μήνα – αποδεικνύει ότι και σε αυτό το επίπεδο, η παράδοση, η προσωπικότητα και το κύρος δεν παίζουν αμελητέο ρόλο.

Στη γαλλική Αριστερά, άλλωστε, δεν ξεχνούν τι συνέβη πριν από 20 χρόνια, στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2002, οι οποίες φαίνεται πως αποτέλεσαν «σταθμό» για πολλούς λόγους. Εκτός από το σοκ που προκάλεσε η είσοδος στον δεύτερο γύρο του Ζαν-Μαρί Λεπέν, οι δύο υποψήφιοι της «εκτός των τειχών» Αριστεράς συγκέντρωσαν μαζί το εντυπωσιακό 10% – 5,75% η Λαγκιγιέ και 4,25% ο Ολιβιέ Μπεζανσενό του Νέου Αντικαπιταλιστικού Κόμματος (NPA) – στο οποίο αθροιζόταν μάλιστα και ένα επιπλέον 0,5% του Ντάνιελ Γκλούκσταϊν, επικεφαλής του Κόμματος των Εργαζομένων (PT).

Σε κάθε περίπτωση, η Αρτό δηλώνει πιστή συνεχιστής του δρόμου που χάραξε η Λαγκιγιέ, αφοσιωμένη στον σκοπό της και αποφασισμένη να συνεχίσει – όπως έκανε από την ένταξή της στην Κομμουνιστική Νεολαία και, στη συνέχεια, στην Εργατική Πάλη, σε ηλικία 18 ετών. Οι σύντροφοί της τη θεωρούν εργατική και σχολαστική, χωρίς κανενός είδους αναστολή απέναντι στις ευθύνες, σοβαρή και ταυτόχρονα ατίθαση, τονίζοντας ότι «έχει μέσα της οργή». «Δεν είμαι καριερίστας. Στην Εργατική Πάλη δεν αλλάζουμε πιάτα πιστεύοντας ότι του γείτονα είναι καλύτερο. Μπορεί να μην πηγαίνω προς τα εκεί που φυσάει ο άνεμος, όμως είμαι περήφανη για τις απόψεις μου», λέει η ίδια.

Με αυτό ως κριτήριο, η Αρτό δεν δίστασε να τοποθετηθεί για τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών αμέσως μόλις κατέστη σαφής η εικόνα του πρώτου – ξεκαθαρίζοντας πως δεν πρόκειται να ψηφίσει ούτε τον Μακρόν ούτε τη Λεπέν. «Στον δεύτερο γύρο, οι ψηφοφόροι από την εργατική τάξη καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στην πανούκλα και τη χολέρα», είπε. «Το μέλλον μας δεν εξαρτάται από τη μασκαράτα μιας εκλογικής αναμέτρησης, αλλά από τη δυνατότητα των φτωχών μαζών να αντιδράσουν αποτελεσματικά στον πόλεμο που τους έχει κηρύξει η μεγάλη μπουρζουαζία. Σε αυτή τη σύγκρουση, ο αποφασιστικός ρόλος ανήκει στο προλεταριάτο, σε αυτούς που κάνουν την οικονομία να δουλεύει και την κοινωνία να λειτουργεί και που είναι οι μόνοι που μπορούν να την αλλάξουν», πρόσθεσε – διατυπώνοντας με τον τρόπο της ένα σύνθημα που ακούγεται συχνά και στους δρόμους της Ελλάδας: «Χωρίς εσένα γρανάζι δεν γυρνά, εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά».

Είναι ένα μήνυμα που δείχνει να έχει ορισμένη απήχηση εκεί όπου η Εργατική Πάλη διατηρεί τη μεγαλύτερη επιρροή της: τα εργατικά και εργοστασιακά σωματεία και το συνδικάτο της Εργατικής Δύναμης (Force Ouvriere), όπου βρήκε «καταφύγιο» μετά την εκδίωξή της ουσιαστικά από την CGT, την οποία παραδοσιακά ελέγχει το ΚΚ Γαλλίας. Εκεί και στις υποβαθμισμένες γειτονιές στρέφει ήδη την προσοχή της και η Αρτό, συνεχίζοντας τον πολιτικό αγώνα στον οποίο είναι ταγμένη και για τον οποίο ζει.

Το σίγουρο είναι πως όσοι την έχουν συναντήσει από κοντά και μιλήσει μαζί της – σύμμαχοι και αντίπαλοι, δημοσιογράφοι και… περίεργοι – παραδέχονται ότι όχι απλώς δεν φοβάται, αλλά επιδιώκει τόσο τη συζήτηση και την αντιπαράθεση όσο και την κριτική. Χωρίς, παράλληλα, να αποφεύγει καμία ερώτηση, όσο δύσκολη ή «πονηρή» και αν είναι και χωρίς να χάνει την ψυχραιμία της, κάτι που έχει διδαχθεί και από τη θητεία της στον χώρο της εκπαίδευσης.

Αυτό συνέβη και στην περίπτωση της ρωσικής εισβολής και του πολέμου στην Ουκρανία. «Οι αδελφές και τα αδέλφια μας στην Ουκρανία πεθαίνουν σήμερα από τις βόμβες – και στη Ρωσία επίσης υφίστανται έναν πόλεμο τον οποίο δεν ήθελαν και δεν τους ενδιαφέρει», έχει πει – ενώ η Εργατική Πάλη, στην ανακοίνωση που εξέδωσε στις 28 Φεβρουαρίου, έχει επιλέξει τον εξής τίτλο: «Κάτω οι πόλεμοι του Πούτιν, του Μπάιντεν και του ΝΑΤΟ».

Να είναι, άραγε, περήφανη η Λαγκιγιέ – που φαίνεται πως αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας – με τη διάδοχό της; Μόνο η ίδια ξέρει – και το κόμμα.