Ξανακοιτάζουν τη «θετική ατζέντα»

Τον νέο βηματισμό στις μεταξύ τους σχέσεις αναζητούν Ελλάδα και Τουρκία, καθώς η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ανατρέπει όλα τα δεδομένα και δημιουργεί σοβαρές ανακατατάξεις στη διεθνή διπλωματική σκακιέρα. Και αν η Αγκυρα δείχνει να αποκομίζει σημαντικά κέρδη από την εμπλοκή της ως διαμεσολαβητή στο Ουκρανικό, την ίδια στιγμή η τάση καταδίκης κάθε αναθεωρητισμού στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ τής επιβάλλει μία άλλη προσέγγιση στα ελληνοτουρκικά. Αντίστοιχα, τις δικές της δυνάμεις μετράει η Αθήνα, με στόχο να μην μπει στο περιθώριο και να μπορέσει να διατηρήσει την υποστήριξη που είχε λάβει το 2020 απέναντι στις τουρκικές κινήσεις, ενώ ανησυχία υπάρχει και στην Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς η Λευκωσία χαρακτηρίζεται ο «εύκολος στόχος» για την Αγκυρα.

Τουρκικές πηγές σε off the record συνομιλίες αναφερόμενες στα ελληνοτουρκικά υπογραμμίζουν ότι είναι περίοδος για συμβιβασμούς που θα προκύψουν μέσα από διάλογο. Σημειώνουν δε ότι η παρούσα περίοδος είναι ευνοϊκή, καθώς Ελλάδα και Τουρκία βρίσκονται στην ίδια τεκτονική πλάκα και κινούνται μαζί στην πλευρά του ΝΑΤΟ και της Δύσης. Καθώς οι εξελίξεις τρέχουν, προτάσσουν τη θετική ατζέντα και υπογραμμίζουν ότι οι δύο πλευρές είναι «back in business», έστω και αν στα ζητήματα των τουρκικών διεκδικήσεων εξακολουθούν να μην κάνουν εκπτώσεις.

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΙ. Τούρκος αξιωματούχος πρόσφατα δεν δίστασε να αναφερθεί και στο ελληνικό πρόγραμμα εξοπλισμών, λέγοντας ότι η ενίσχυση της Ελλάδας είναι ενίσχυση του ΝΑΤΟ, άρα και της Τουρκίας, κατ’ αυτή την έννοια, ενώ εξέφρασε την ελπίδα να βλέπει και η Αθήνα με τον ίδιο τρόπο τους εξοπλισμούς της Αγκυρας. Αναφορά η οποία έγινε σαφώς με το βλέμμα στα F-16 και την επικείμενη επίσκεψη του τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου στην Ουάσιγκτον. Η προσφυγή στα διεθνή δικαστήρια παραμένει στο τραπέζι της τουρκικής διπλωματίας, η οποία ωστόσο μιλάει για σειρά θεμάτων που πρέπει να συζητηθούν και όχι μόνο το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας που αποδέχεται η ελληνική πλευρά.

Για την τουρκική διπλωματία ωστόσο δεν τίθεται ζήτημα υποχωρήσεων, ιδιαίτερα στην παρούσα φάση που η Αγκυρα βγαίνει πιο ισχυρή, ακόμα και αν επιδιώκει να δείξει τάσεις συμβιβασμού. Η κρίση του 2020 και του «Ορούτς Ρέις» για την τουρκική πλευρά παραμένει ως μία κρίση που προκλήθηκε όχι λόγω των επιλογών της Αγκυρας, αλλά λόγω της χάραξης του EastMed, μέσα από την «τουρκική υφαλοκρηπίδα», σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Τουρκίας και καθιστούν σαφές ότι ένα τόσο μικρό νησί όσο το Καστελλόριζο δεν μπορεί να κόψει την έξοδο της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

ΕΠΙΜΕΝΟΥΝ. Παρά δε τις προσπάθειες να πέσουν οι τόνοι και την αναγνώριση ότι το «μορατόριουμ» στο οποίο φέρεταο ότι συμφώνησαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν η Αγκυρα επιμένει και στο ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης και τον ισχυρισμό ότι η Ελλάδα παραβιάζει την Συνθήκη της Λωζάννης. Για την Αγκυρα δε η «στρατιωτικοποίηση» των νησιών από την Ελλάδα είναι απειλή, ενώ την ίδια στιγμή υποστηρίζουν ότι η Τουρκία δεν έχει καμία συμβατική υποχρέωση να μην έχει στρατό στα παράλιά της. Σημειώνουν δε ότι η Στρατιά του Αιγαίου αναπτύχθηκε το 1975 και ήταν απάντηση στα γεγονότα της Κύπρου. Η Αγκυρα επιμένει και σε σχέση με το Κυπριακό σε λύση δύο κρατών, αφού η ομοσπονδία «δεν οδηγεί πουθενά» και τις ευθύνες για το αδιέξοδο τις αποδίδει πλήρως στην ελληνοκυπριακή πλευρά.

Σε αυτό το πλαίσιο η Αθήνα καλείται να ρίξει τους τόνους, καθώς οι «Σύμμαχοι» θέλουν ηρεμία στην Ανατολική Μεσόγειο και σχέσεις που θα επιτρέψουν συνεργασίες απέναντι στη Ρωσία. Ακόμα και αν σύμφωνα με πηγές η Τουρκία θα κληθεί να κάνει επιλογές σε σχέση με τη Ρωσία, ο ρόλος της δείχνει να ενισχύεται σημαντικά τόσο για το ΝΑΤΟ, όσο και για τις ΗΠΑ. Τις εξελίξεις παρακολουθούν και οι κύπριοι διπλωμάτες, που αναγνωρίζουν την αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας, υπενθυμίζουν ότι η Λευκωσία δεν έκανε εκπτώσεις στο Ουκρανικό και δηλώνουν απαισιόδοξοι για το αν μπορούν να περιμένουν οποιαδήποτε στήριξη από τη Δύση…