Ο Λεωνίδας Καβάκος και οι «αρνητές»

Ηταν σαν να περίμενε κανείς την επιχείρηση «αντεπίθεσης» μετά τις δημόσιες τοποθετήσεις του Λεωνίδα Καβάκου σχετικά με την άρνηση των ορχηστρών να συμπράξουν σε πρωτοβουλία του υπέρ της Ουκρανίας. Προχθές μέσω των «ΝΕΩΝ» ο ίδιος δήλωνε: «Για μένα είναι αδιανόητο να μη θέλει να συμμετάσχει κανείς σε μια συναυλία που έχει ως σκοπό την ανοικοδόμηση του μαιευτηρίου της Μαριούπολης, όπου υπάρχει σημαντικό ελληνικό στοιχείο. Κάνουμε μια συναυλία για να στηρίξουμε ένα νοσοκομείο που φέρνει ζωή, τη στιγμή που ο πόλεμος αφαιρεί ζωές. Αυτό ήταν γνωστό στους μουσικούς της Ορχήστρας και δεν κατανοώ την απόφασή τους».

Από χθες, λοιπόν, τόσο σε αναρτήσεις μέσων δικτύωσης όσο και σε μερίδα του Τύπου άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα σχόλια που εμμέσως πλην σαφώς μεταφέρουν τις θέσεις του συλλόγου μουσικών της ΚΟΑ απαξιώνοντας τις προθέσεις Καβάκου. Βασικό επιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι η Ορχήστρα είχε προγραμματισμένη συναυλία στις 11 Απριλίου («30 χρόνια από τον θάνατο του Αστορ Πιατσόλα»), οπότε δεν προλάβαινε να κάνει τις απαραίτητες πρόβες, ώστε να εμφανιστεί στις 14 του μήνα. Από το ρεπορτάζ που επικαλούνται, ωστόσο, όλοι, βασισμένοι σε πληροφορίες από μουσικούς της ΚΟΑ – όπως κι εμείς -, δεν υπήρχε ζήτημα ημερομηνίας. Αλλά θέλησης. Λόγω της σύνθεσης του σώματος μάλιστα, την ημέρα της ψηφοφορίας, οι υπερασπιστές του «όχι» ήταν ελαφρώς περισσότεροι από εκείνους που επέμειναν ότι πρέπει να μπουν στην άκρη οι προσωπικές ενστάσεις – για τη μιντιακή ή «πολιτικοποιημένη» χρήση της συναυλίας -, όταν ο σκοπός συνδέεται με την ανοικοδόμηση του μαιευτηρίου της Μαριούπολης. Με αυτό το επιχείρημα, μουσικοί της ΚΟΑ προσπαθούσαν να μεταπείσουν συναδέλφους τους. Ο ίδιος ο Λ. Καβάκος απάντησε μέσω Facebook στις αιτιάσεις: «Ρώτησα και στις δύο ορχήστρες εάν θα ήταν δυνατόν να συμμετάσχουν… χωρίς να διαταραχτεί ο ήδη υπάρχων προγραμματισμός τους. Και οι δύο αρχικά με διαβεβαίωσαν ότι ήταν εφικτό. Σε ό,τι αφορά την ΕΡΤ δε (και τη συναυλία που έχει στις 18) με διαβεβαίωσαν ότι θα μπορούσαν να προσθέσουν πρόβες…».

Ενα άλλο σημείο: γίνεται εκ των υστέρων υπερπροβολή της θέσης ότι την ανοικοδόμηση του μαιευτηρίου υποσχέθηκε ο Πρωθυπουργός. Αρα, οποιοσδήποτε την «υιοθετεί» στηρίζει τον Μητσοτάκη. Και ότι η συναυλία αυτή έπρεπε να γίνει «πάση θυσία» λόγω ανώτερης πολιτικής θέλησης – άρα, οι μουσικοί αντιστάθηκαν. Δεν είναι τυχαία η χθεσινή ανακοίνωση του Πανελλήνιου Μουσικού Συλλόγου, όπου καταγγέλλονταν οι συντελεστές του «Μουσικού κουτιού» για «μονταζιέρα» (το χειροκρότημα, λέει, των καλλιτεχνών έπαιξε μετά το μήνυμα του Διονύση Σαββόπουλου και όχι στο τέλος της εκπομπής) και αναφερόταν: «Επιστρατεύθηκε και ο διάσημος βιολιστής Λ. Καβάκος που προσπάθησε να εντάξει στον κυβερνητικό σχεδιασμό την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών και την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ».

Πλησιάζουμε, δυστυχώς, στα όρια της θυμηδίας. Το ότι ο Πρωθυπουργός ανήγγειλε την ανοικοδόμηση του μαιευτηρίου σημαίνει ότι την αναλαμβάνει η ελληνική κυβέρνηση. Δεν είναι προσωπικός άθλος του Κ. Μητσοτάκη. Είναι η στάση μιας χώρας έναντι μιας άλλης που δεινοπαθεί μετά τη ρωσική εισβολή. Πού προκύπτει το περιθώριο για αντιπολίτευση;

ΟΙ «ΚΑΜΠΑΝΙΕΣ». Φυσικά από τη μιντιακή «αντεπίθεση» – ανάλογες της οποίας έχουμε συνηθίσει στις καμπάνιες κατά του Γιώργου Λούκου, του Γρηγόρη Καραντινάκη στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, του Μανόλη Κορρέ για την Ακρόπολη, εσχάτως του Δ. Σαββόπουλου – δεν θα μπορούσε να λείπει το ακαταμάχητο λογικό άλμα «και τι έγινε που είναι αυθεντία;». Η κλισεδιάρικη, δηλαδή, καταγγελία για τις υποτιθέμενες ελίτ. Οταν ένας καλλιτέχνης εκφράζει την αντίθεσή του στον αρτηριοσκληρωτικό συνδικαλισμό ή τις εκπτώσεις της ατομικής ευθύνης, μεταμορφώνεται σε «ξένο παρατηρητή» χωρίς ψυχική σύνδεση με την κοινωνία. Καθόλου τυχαία εδώ η αναφορά στον αρχιμουσικό ως «φορολογούμενο στην Ελβετία».

Η αλήθεια παραμένει: ο Λ. Καβάκος πρότεινε στην κορυφαία Ορχήστρα της χώρας και σε εκείνη της ΕΡΤ να συμπράξουν, ώστε τα έσοδα της συναυλίας να συγκεντρωθούν για την ανοικοδόμηση του κατεστραμμένου νοσοκομείου. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΚΟΑ Λουκάς Καρυτινός δεν εξέφρασε την προσωπική του άποψη τη στιγμή που έπρεπε. Οπως συμβαίνει σε έκτακτες περιπτώσεις, οι μουσικοί ψήφισαν. Και αποφάσισαν «όχι». Η συναυλία θα γίνει με άλλη σύνθεση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 14 του μήνα. Η δυνατότητα ανθρωπιστικής συνεισφοράς – όσο μικρή κι αν είναι – διατηρήθηκε. Κάποιοι απελπίζονται για άλλη μία φορά μέσα στα τείχη τους χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ.