Πληρωμές

«Οι πληρωμές μπορούν να γίνουν μόνο σε ρούβλια». Ο Ντμίτρι Πεσκόφ το δήλωσε με ύφος ανένδοτο. Η απάντηση των G7 στο πουτινικό τελεσίγραφο για την παροχή φυσικού αερίου φάνηκε να μην πτοεί το Κρεμλίνο, μια και το επίσημο αφήγημά του θέλει τους Ευρωπαίους να έχουν ανάγκη τη ρωσική ενέργεια, όχι τη Ρωσία τα δυτικά χρήματα. Σε πρώτη ανάγνωση ο υπολογισμός μοιάζει σωστός, αφού η Ευρώπη καταναλώνει περίπου το 40% της παραγωγής της Ρωσικής Ομοσπονδίας – η δε μεγαλύτερη οικονομία της, η γερμανική, καλύπτει πάνω από το 50% των αναγκών της σε αέριο από την Gazprom. Από την άλλη, βέβαια, τα έσοδα από το πετρέλαιο και το αέριο αποτελούν το ⅓ του προϋπολογισμού της Μόσχας. Για να το πούμε αφιλτράριστα: η εξάρτηση είναι αμοιβαία – ο εμπορικός δεσμός που ο Πούτιν θέλει να χρησιμοποιήσει σαν όπλο στον οικονομικό πόλεμο μπορεί σίγουρα να βλάψει τη Γηραιά Ηπειρο, αλλά ενδέχεται να πληγώσει σοβαρά την ήδη χτυπημένη οικονομία της χώρας του κιόλας. Για να αποφύγει μια τέτοια εξέλιξη θα πρέπει να βρει άλλους πελάτες.

Πελάτες
Πελάτες στην Κίνα, λένε αρκετοί ειδήμονες και μη – πρόκειται, άλλωστε, για τον νούμερο 1 εισαγωγέα αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου στον πλανήτη, ενώ η Ρωσία ήταν το 2021 ο δεύτερος σημαντικότερος προμηθευτής της για το ένα κι ο τρίτος για το άλλο. Δεδομένων των φιλοφρονήσεων που ανταλλάσσουν δημόσια οι δύο κυβερνήσεις – και της κινεζικής στάσης απέναντι στη ρωσική εισβολή –, το σενάριο δείχνει εύκολα υλοποιήσιμο. Είναι όμως; Σύμφωνα με την Ερικα Ντάουνς, ερευνήτρια στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια με εξειδίκευση στις κινεζικές αγορές ενέργειας και τη γεωπολιτική, η συντριπτική πλειονότητα των ρωσικών αγωγών είναι στραμμένοι προς τη «λάθος» κατεύθυνση – οκτώ το μεταφέρουν σε ευρωπαϊκό έδαφος και μόλις ένας σε κινέζικο. Ο Πούτιν, λοιπόν, θα χρειαστεί να επενδύσει πολλά στην προσαρμογή των ενεργειακών υποδομών της Ρωσίας στις νέες συνθήκες. Κι υπάρχει ένα ακόμη εμπόδιο. Το σινικό μότο της ενεργειακής ασφάλειας είναι «πολλοί και διαφορετικοί προμηθευτές και διαδρομές, ώστε να αποφεύγεται η υπερβολική εξάρτηση από μια και μοναδική πηγή». Το Πεκίνο, άρα, ίσως να μην πέσει αβασάνιστα σε λάθη σαν κι αυτά του Βερολίνου.