Το ταξίδι του Σαϊντού και η αδικία του νόμου

Ο ήλιος έλουζε τη μέρα και τα άσπρα πουκάμισα των εφήβων έλαμπαν. Ανάμεσα στο πλήθος που περπατούσε ρυθμικά στη μαθητική παρέλαση στον Αγιο Δημήτριο ξεχώριζε το εβένινο δέρμα του Σαϊντού Καμαρά. Ομως, το νεανικό πρόσωπό του, που ήταν περήφανα όρθιο και απολύτως σεβαστικό την ώρα αυτού του τελετουργικού της εθνικής μνήμης και τιμής, δεν ήταν ξένο. Ο Σαϊντού ήταν στο σωστό μέρος, τη σωστή ώρα, εκεί όπου ανήκει. Ανάμεσα στους συμμαθητές του που μετά την παρέλαση τον κρατούσαν αγκαλιά. Την ώρα που τον πλησιάζουν δημοσιογράφοι, περίεργοι για την ιστορία ενός παιδιού που θα απελαθεί αφού παρελάσει, στις γραμμές των εκφράσεών του μπορούσε να διακρίνει κανείς ότι μέσα στα εφηβικά του μάτια κρύβεται ένα σύννεφο, από αυτά που κάνουν τους ανθρώπους να μεγαλώνουν πριν την ώρα τους.

Ο Σαϊντού Καμαρά γεννήθηκε στη Γουινέα. Η ιστορία της χώρας του είναι σαν αναδρομή στις πιο σκοτεινές εκδοχές των συστημάτων διακυβέρνησης που έχει ανακαλύψει η ανθρωπότητα. Αποικιοκρατία, στρατιωτικά πραξικοπήματα, φυλετικό μίσος και βία, πολλή βία, στρατός και αστυνομία που αντί να εγγυώνται την ελευθερία των ανθρώπων, τους εξουσιάζουν με τρόπο βάναυσο, βαθιά διαφθορά, ανύπαρκτα ανθρώπινα δικαιώματα, φρικτά σωματικά βασανιστήρια, θανατηφόρες επιδημίες, πείνα, εκμετάλλευση. Ο Σαϊντού έφυγε μόνος για ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή. Ηταν μόλις 16 ετών, ένα από τα χιλιάδες «ασυνόδευτα ανήλικα», το πρόσωπο των οποίων σπανίως βλέπουμε. Τώρα, όμως, πρέπει να το κοιτάξουμε καλά. Πρέπει να κλείσουμε όλοι τα μάτια και να το κάνουμε μαζί εικόνα. Στην ηλικία εκείνη που τα προβλήματα των παιδιών μας είναι οι φίλοι τους, τα μαθήματά τους, το χαρτζιλίκι τους, σχέσεις που νομίζουν ότι είναι πολύ σοβαρές αλλά κάποτε δεν θα τις θυμούνται πια, στην ηλικία που αυτό που προσδοκούν είναι η έξοδος του Σαββατοκύριακου, ο Σαϊντού έφυγε μόνος, χωρίς κανέναν, χωρίς μάνα και πατέρα, και ταξίδεψε από τη Γουινέα στην Ελλάδα, ελπίζοντας να βρει μια καλύτερη ζωή. Δείτε τον, σκεφτείτε το και αγκαλιάστε τα παιδιά σας σφιχτά, πείτε τους ότι είναι τυχερά. Ο Σαϊντού δεν ήταν. Αλλά το πάλεψε πολύ. Οταν έφτασε εδώ, έκανε ό,τι μπορούσε για να καλυτερέψει τη ζωή του. Μαθήματα, σεμινάρια, να μάθει τη γλώσσα και να προχωρήσει στο σχολείο. Τα κατάφερε και σήμερα είναι αριστούχος. Οι καθηγητές και οι συμμαθητές του τον αγαπούν και τον στηρίζουν, όπως τον στήριξαν και οι εργαζόμενοι στη δομή φιλοξενίας που τον στέγασε. Εκανε φίλους. Κι αποτόλμησε, έτσι, να κάνει και όνειρα. Να φανταστεί μια ζωή όπως τη θέλει, όπως αξίζει σε κάθε νέο.

Ωσπου η αίτηση ασύλου του απερρίφθη. Γιατί; Γιατί έτσι. Η δημοσιότητα που δόθηκε στην υπόθεση, το γεγονός ότι αυτό το ασυνόδευτο ανήλικο απέκτησε όνομα και πρόσωπο, σημαίνει πως τώρα όλοι μπορούμε να δούμε το θύμα σαν αυτό που είναι. Μας αρέσει το θέαμα; Μας αρέσει ένα παιδί που βρήκε στον τόπο μας ελπίδα να το διώξουμε; Η απόδειξη ότι είναι αδικία αυτό που βιώνουν άνθρωποι σαν τον Σαϊντού είναι ότι δεν μπορούμε να το κάνουμε κοιτώντας τους κατάματα. Διότι δεν θα έπρεπε ο αριστούχος Σαϊντού να είναι μια εξαίρεση, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που θα έπρεπε να μην έχει σημασία το ότι ο Αντετοκούνμπο παίζει τόσο καλό μπάσκετ. Διότι οι εξαιρέσεις σαν αυτές δυο πράγματα μπορεί να σημαίνουν. Είτε ότι το κράτος μας λειτουργεί με τη λογική ότι οι νόμοι δεν ισχύουν για τους ταλαντούχους είτε ότι ο νόμος, στην προκειμένη, έχει λάθος. Αν ισχύει το δεύτερο σενάριο, ευτυχώς, λύνεται. Αν δεν λυθεί, όμως, η υποψία θα γείρει προς το πρώτο που είναι αρκετά τρομακτικό. Για όλους μας.

Ως τότε ο Σαϊντού θα είναι, ας ελπίσουμε, μία ακόμη λαμπερή εξαίρεση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδειξε προσωπικό ενδιαφέρον και κατά τη χθεσινή συνάντησή τους στο Μέγαρο Μαξίμου τον ενημέρωσε για τις ενέργειες της κυβέρνησης και του υπουργείου Παιδείας ώστε να ενισχυθεί ο φάκελος της υπόθεσής του με υλικό για τις σχολικές επιδόσεις του και τη συμμετοχή του στο σχολικό περιβάλλον. Ο Πρωθυπουργός εξέφρασε, επίσης, την προσδοκία του η δευτεροβάθμια απόφαση της Αρχής Προσφυγών να είναι τέτοια που θα επιτρέψει στον Σαϊντού Καμαρά να κάνει την Ελλάδα δεύτερη πατρίδα του.