Ακρίβεια και πλαφόν φέρνει ο πόλεμος

Ανατιμήσεις και ελλείψεις στις πρώτες ύλες – κυρίως στα άλευρα, στο ηλιέλαιο και στη ζάχαρη – έχουν αρχίσει να γίνονται ορατές στην ελληνική αγορά λόγω των επιπτώσεων που προκάλεσε στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα η πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία. Κάποιες μάλιστα επιχειρήσεις επιβάλλουν πλαφόν στον αριθμό των τεμαχίων του ηλιελαίου (!) υπό τον φόβο σοβαρών ελλείψεων το επόμενο διάστημα και αρνούνται να πουλήσουν επιπλέον τεμάχια, προκειμένου να μπορέσουν να εξυπηρετήσουν όσο το δυνατόν περισσότερους καταναλωτές. Πρόκειται για μια κίνηση, όπως εξηγούν παράγοντες της αγοράς, που ακολουθείται ατύπως και μάλλον στα όρια της νομιμότητας, αφού δεν υπάρχει επίσημη απόφαση από την Πολιτεία.

Ο πόλεμος οδήγησε ήδη σε παύση των εισαγωγών από τη Ρωσία και την Ουκρανία, ενώ και τα εναλλακτικά δίκτυα που είχαν οι ελληνικές επιχειρήσεις για εισαγωγές από άλλες χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία έχουν βάλει περιορισμούς στις εξαγωγές τους. Στην ίδια λογική κινούνται και μια σειρά από άλλες χώρες, όπως η Αυστρία, η Ουγγαρία, η Σερβία, η Μολδαβία, η Ισπανία, η Πορτογαλία κ.ά., που μειώνουν τις εξαγωγές πρώτων υλών, βάζοντας ως προτεραιότητα τις εσωτερικές τους ανάγκες. Την ίδια στιγμή, η ακρίβεια επελαύνει, χωρίς κανένας να μπορεί αυτή τη στιγμή να προβλέψει την επόμενη μέρα. Είναι ενδεικτικό πως οι αρτοποιοί που ασχολούνται με την παραγωγή και διάθεση του ψωμιού, ενός είδους πρώτης ανάγκης, προειδοποιούν για νέο κύκλο ανατιμήσεων το επόμενο διάστημα, επισημαίνοντας ότι τα περιθώρια συγκράτησης του κόστους είναι περιορισμένα, αφού και τα τελευταία αποθέματα εξαντλούνται και οι μύλοι που τους προμηθεύουν τους προϊδεάζουν ότι θα λάβουν αυξημένα τιμολόγια το επόμενο διάστημα.

ΤΟ ΣΟΥΒΛΑΚΙ. Σε ακριβότερη τιμή εκτιμάται ότι θα πωλείται και το σουβλάκι, το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή και προσιτά γεύματα του Ελληνα, λόγω της εκτόξευσης του κόστους των πρώτων υλών και της ενέργειας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ηλιελαίου, το οποίο είναι βασικό προϊόν στην παρασκευή εδεσμάτων. Ενα δεκάλιτρο ηλιέλαιο από 15 ευρώ που κόστιζε στις αρχές του χρόνου σήμερα έχει ξεπεράσει τα 25-30 ευρώ. Εστιάτορες και επιχειρηματίες του κλάδου υποστηρίζουν ότι αγοράζουν το ηλιέλαιο με το… δελτίο και ακριβότερα, καθώς ο τόνος το ηλιέλαιο μέσα σε τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου έφθασε τις 3.000 ευρώ από 1.200 ευρώ. Για το συγκεκριμένο προϊόν η Ενωση Βιομηχανιών Φυτικών Ελαίων (Fiodel) εκτιμά πως τα διαθέσιμα αποθέματα ηλιελαίου στην Ευρωπαϊκή Ενωση επαρκούν έως τον Μάιο, καθώς οι εισαγωγές από την Ουκρανία καλύπτουν το 82% των αναγκών της ΕΕ σε ηλιέλαιο. Στην Ελλάδα το ουκρανικό ηλιέλαιο αφορά το 50% της αγοράς και δυσκολίες στρέφουν ήδη τους καταναλωτές σε άλλα σπορέλαια και στο ελαιόλαδο, πιέζοντας και εκεί τις τιμές προς τα πάνω.

ΣΤΑ ΣΟΥΠΕΡΜΑΡΚΕΤ. Και στη λιανική πώληση, αν και ακόμη δεν υπάρχουν ενδείξεις πανικού στα σουπερμάρκετ,  καταγράφεται αύξηση πωλήσεων σε βασικά είδη διατροφής, όπως αλεύρι, ζυμαρικά, σπορέλαια, ρύζι, όσπρια, ζάχαρη. Στη Βόρεια Ελλάδα, σύμφωνα με καταγγελίες, την περασμένη εβδομάδα σουπερμάρκετ είχε βάλει ανώτατο όριο αγοράς στο αλεύρι τα 10 τεμάχια ανά πελάτη, ενώ για ελλείψεις σε αλεύρι, ζυμαρικά και όσπρια αλλά εκτόξευση της τιμής των σπορελαίων στην Κρήτη μιλάει το ΙΝΚΑ Κρήτης, αναφέροντας ότι σουπερμάρκετ στο Ηράκλειο ανάρτησε στην είσοδο ότι είναι περιορισμένο το απόθεμα σε ηλιέλαιο. Ζητά μάλιστα από τον υπουργό Ανάπτυξης συστηματικούς ελέγχους για να μην υπάρξουν φαινόμενα αισχροκέρδειας. Σύμφωνα πάντως με επιχειρηματίες του χονδρικού και του λιανικού εμπορίου, οι επιπτώσεις των προβλημάτων στον εφοδιασμό της αγοράς θα φανούν σε όλη τους την έκταση τους επομένους μήνες, όσο θα μειώνονται τα αποθέματα που έχουν στις αποθήκες τους οι επιχειρήσεις.

ΠΛΗΓΜΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ
Καλπάζουν οι τιμές του αλουμινίου
Σε πρωτόγνωρα επίπεδα έχουν φθάσει οι τιμές του αλουμινίου. Η εκτόξευση της τιμής του πρωτόχυτου αλουμινίου έχει οδηγήσει και τις τιμές των προφίλ σε σταθερά ανοδική πορεία στην ελληνική αγορά προκαλώντας σημαντικά προβλήματα στις επιχειρήσεις του κλάδου αλλά και γενικότερα στον κατασκευαστικό τομέα. Το ήδη υψηλό κόστος της ενέργειας που είχε δείξει τις επιπτώσεις του από τους προηγούμενους μήνες, με φόντο την κρίση στην Ουκρανία, συμπαρασύρει τα πάντα προς τα πάνω. Πολλές εταιρείες αλουμινίου στην Ευρώπη εκπέμπουν σήμα κινδύνου, καθώς αναγκάζονται να περιορίσουν την παραγωγή ή κλείνουν εργοστάσια. Η κατάσταση αυτή έχει σημαντικές παρενέργειες και στην ελληνική αγορά, με επιπτώσεις σε όλο το  φάσμα των κατασκευών, τόσο των νέων όσο και των ανακατασκευών, μέσω του προγράμματος «Εξοικονομώ», το οποίο ανέμενε ο κλάδος για να ενισχυθεί μετά τη δύσκολη περίοδο της πανδημίας. Κατασκευαστές μιλούν για οικονομική καταστροφή, καθώς βλέπουν καθημερινά τις τιμές να ανεβαίνουν, και ειδικά στις περιπτώσεις που έχουν πληρωθεί, πλέον δουλεύουν με μηδενικό κέρδος, ακόμα και με ζημιά. Ειδικά στην αγορά του αλουμινίου οι εξελίξεις στην Ουκρανία άναψαν το «φιτίλι», εκτοξεύοντας την τιμή πάνω από τα 3.600 δολάρια/mt στο LME, ενώ στην ελληνική αγορά η τιμή του άβαφου προφίλ αλουμινίου τον Μάρτιο άγγιξε κατά μέσο όρο τα 7,2 ευρώ / κιλό από 4,8 ευρώ που ήταν τον περσινό Ιανουάριο.