Γιατί Φανάρι και Εκκλησία της Ελλάδος στηρίζουν την Ουκρανία

H  Εκκλησία της Ἑλλάδος, (…) απευθύνει θερμοτάτην έκκλησιν προς τὴν Υμετέρα Μακαριότητα και σύμπιασαν τὴν Ἁγιωτάτην Ἐκκλησίαν τῆς Ρωσίας ἵνα, αντισταθεί εἰς τὰ πολεμικὰ σχέδια τῶν κοσμικῶν ἡγετῶν καὶ ἐστὲ βέβαιος ὅτι ἡ παρέμβασις τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος πρὸς τὸν ἀνωτέρω σκοπὸν θὰ ἀποβῇ καταλυτική. Ἡ εκκλησιαστική αὕτη παρέμβασις καὶ ἡ ἔμπρακτος μαρτυρία τῆς ἀγάπης, τῆς εἰρήνης καὶ τῆς καταλλαγῆς, παρέχει ἐλπίδα διὰ τὴν κατάπαυσιν τοῦ πολέμου καὶ τὴν ἀπόσυρσιν τῶν ρωσικῶν στρατευμάτων ἐκ τῆς Οὐκρανίας(…)».  

Αυτά τα λόγια χρησιμοποιεί ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος στην επιστολή που έστειλε στον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο ζητώντας του να παρέμβει προκειμένου να σταματήσει  o πόλεμος και να αποσυρθούν τα ρωσικά στρατεύματα από την Ουκρανία. Με την επιστολή του ο Ιερώνυμος, ως πρόεδρος της Ιεράς Συνόδου, βρίσκεται σε κοινή γραμμή και με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο – ο οποίος προ ημερών επανέλαβε ότι πρέπει να τερματιστεί η εισβολή – αλλά και με την ελληνική και ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία. Στην αντίπερα όχθη ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος, απόλυτα στοιχισμένος με το Κρεμλίνο, στα κηρύγματά του κάνει έκκληση για ειρήνευση αλλά βέβαια ούτε λόγος για… εισβολή, ενώ υπενθυμίζει ότι οι «έξωθεν κακές δυνάμεις πάντα πολεμούσαν ενάντια στην ενότητα της Ρωσίας και της Εκκλησίας μας».

Η Εκκλησία είναι με τον δικό της τρόπο παρούσα σ’ αυτόν τον πόλεμο και πώς θα μπορούσε να μην είναι αφού πρόκειται για σύγκρουση ομοδόξων. Αλλά βέβαια είναι εμφανής η διάσταση απόψεων. Το Πατριαρχείο Μόσχας δεν αναγνώρισε ποτέ την παραχώρηση αυτοκεφαλίας από το Φανάρι στην Εκκλησία της Ουκρανίας και δύο χρόνια τώρα οι ιεράρχες της επιτίθενται με σφοδρότητα και με προσβλητικές εκφράσεις εναντίον του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, διακόπτουν την κοινωνία μαζί του και ισχυρίζονται ότι πρόκειται για «Σχίσμα». Κι όλα αυτά διότι η Εκκλησία της Ρωσίας δεν ήθελε με τίποτα να χάσει από τη σφαίρα επιρροής της το τεράστιο ποίμνιο της Ουκρανίας.  Ισχυριζόταν ότι η παραχώρηση αυτοκεφαλίας στην Ουκρανία ήταν υποκινούμενη από τη Δύση. Σε όλα αυτά το Οικουμενικό Πατριαρχείο απαντούσε ότι απλώς έκανε αυτό που είχε δικαίωμα και αυτό που ζητούσαν ο λαός και οι πιστοί της Ουκρανίας.

ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ ΤΟ ΡΗΓΜΑ. Είναι σαφές πως αυτό το ρήγμα ανάμεσα στη Ρωσική Εκκλησία και το Οικουμενικό Πατριαρχείο με τη εισβολή των Ρώσων στην Ουκρανία βαθαίνει τώρα ακόμη περισσότερο. Ο Κύριλλος και το Κρεμλίνο επιδιώκουν, όπως προεξοφλείται, αλλαγή του εκκλησιαστικού στάτους κβο στην Ουκρανία μετά τη λήξη του πολέμου, ώστε να συνεχίσουν να ασκούν επιρροή στο Κίεβο. Ενδέχεται δηλαδή να ασκήσουν εκ νέου πιέσεις να βρίσκεται υπό την πλήρη εξάρτηση του Πατριαρχείου Μόσχας η Εκκλησίας της Ουκρανίας και το ποίμνιό της. Εκτιμάται δε ότι πολύ δύσκολα θα αποδεχτούν τον σημερινό μητροπολίτη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας Επιφάνιο.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο από την πλευρά του δεν είναι διατεθειμένο να μείνει με σταυρωμένα τα χέρια στην προκλητικότητα και τις αντικανονικές κινήσεις της Μόσχας. Εκτός από τις συνεχείς εκκλήσεις του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου για τερματισμό της ρωσικής εισβολής, το Φανάρι προετοιμάζει Σύναξη των προκαθημένων των πρεσβυγενών Πατριαρχείων (Οικουμενικό, Αλεξανδρείας, Ιεροσολύμων, Αντιοχείας)  λίγο πριν από το Πάσχα με στόχο να συζητήσουν τα προβλήματα τη Ορθοδοξίας αλλά κυρίως τις αντικανονικές κινήσεις του Πατριαρχείου Μόσχας. Η τελευταία ήταν η δημιουργία Εξαρχίας της Μόσχας στην Αφρική, δηλαδή σε περιοχή πνευματικής δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Η Σύναξη και οι αποφάσεις που θα λάβει δεν είναι βέβαια το μοναδικό όπλο που έχει στη φαρέτρα του το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Προς το παρόν το Φανάρι τηρεί στάση αναμονής για την έκβαση του πολέμου και την επόμενη μέρα στην Ουκρανία και την Εκκλησία της προκειμένου να καθορίσει τις κινήσεις του.