Τι ρόλο – κλειδί θα μπορούσε να παίξει η υπαρχηγός του Ζελένσκι;

Μέχρι πριν από δύο μήνες, εμφανιζόταν στις επίσημες επισκέψεις της ντυμένη με ένα μπλε ταγέρ. Τώρα πια, από τη στιγμή που ξεκίνησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ενημερώνει καθημερινά τους Ουκρανούς για την κατάσταση των ανθρωπιστικών διαδρόμων φορώντας στρατιωτική στολή. Γεννημένη το 1979, η Ιρίνα Βέρεστσουκ είναι ένα από τα λιγοστά πρόσωπα της κυβέρνησης, πέραν του ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που εμφανίζονται δημόσια – ή τουλάχιστον σε βίντεο – αυτές τις ώρες. Τα λόγια της, καθώς καταγράφει τον αριθμό των θυμάτων και τον πόνο των αμάχων στη Μαριούπολη, το Κίεβο και άλλες πολιορκούμενες πόλεις, απηχούν τα μηνύματα του Ζελένσκι, ζητώντας στήριξη από το ΝΑΤΟ και καταγγέλλοντας τον Πούτιν για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Αντιπρόεδρος της ουκρανικής κυβέρνησης από τον περασμένο Νοέμβριο και υπουργός επανενσωμάτωσης των προσωρινά κατεχόμενων εδαφών, η Βέρεστσουκ έχει όπως επισημαίνει η ιταλική «Corriere della Sera» το Κίεβο στην καρδιά της, στο Λβιβ όμως γεννήθηκε, σπούδασε και πέρασε το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής της. Αρχικά, φοίτησε στο Στρατιωτικό Ινστιτούτο του Πολυτεχνείου, κατόπιν απέκτησε ένα δεύτερο πτυχίο στα νομικά και μία ακόμα ειδίκευση στη δημόσια διοίκηση. Στο μεταξύ, υπηρέτησε ως αξιωματικός του στρατού και ξεκίνησε την πολιτική της καριέρα.

Η Ιρίνα Βέρεστσουκ ξεκίνησε από τα χαμηλά, διατέλεσε αρχικά αντιπεριφερειάρχης της Ζόβκβα, κατόπιν, για μία πενταετία, δήμαρχος της γενέτειράς της Ράβα-Ρούσκα, ενός δήμου 9.000 κατοίκων κοντά στο Λβιβ – η νεότερη γυναίκα δήμαρχος σε όλη την Ουκρανία. Στην ουκρανική Βουλή μπήκε στις πρόωρες κοινοβουλευτικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο του 2019, λίγο μετά την ορκωμοσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με το κόμμα του ουκρανού προέδρου. Εργάστηκε στις κοινοβουλευτικές επιτροπές Αμυνας και Πληροφοριών, και από εκεί προετοίμασε το άλμα που θα έκανε εμπρός. Παρότι γεννήθηκε στο λίκνο του εθνικισμού, δεν πήρε μαζί της αυτό το κομμάτι της καταγωγής της στο Κίεβο: έχει ασκήσει δημόσια κριτική στον ουκρανό εθνικιστή Στεφάν Μπαντέρα, σύμμαχο της ναζιστικής Γερμανίας επί Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. «Είναι ήρωας για το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας, μια εικόνα εθνικισμού. Πρέπει όμως να είναι σαφές πως αυτό το ιστορικό πρόσωπο δεν θα βρει ποτέ μια θέση στο ουκρανικό πάνθεον των ηρώων», δήλωσε.

Συντηρητική, αλλά με κοσμοπολίτικη προσέγγιση, η Ιρίνα Βέρεστσουκ είναι παντρεμένη με έναν αξιωματικό των ουκρανικών ειδικών δυνάμεων «Αλφα» και έχει έναν 17χρονο γιο από τον πρώτο της γάμο – μαζί με αυτόν μένει τώρα σε μυστική τοποθεσία. Οπως και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στον οποίο μοιάζει απόλυτα αφοσιωμένη ως υπαρχηγός του. Υπάρχουν πάντως δύο στοιχεία που υποδηλώνουν πως θα μπορούσε να παίξει ρόλο – κλειδί σε μια πιθανή μεταβατική διαδικασία αν η κυβέρνηση αναγκαστεί να μετακινηθεί στη Δυτική Ουκρανία.

«Ο Πούτιν; Αν είχαμε έναν τέτοιο πολιτικό, θα τον ψήφιζα. Είναι καλός για τη Ρωσία. Ενεργεί με γνώμονα το συμφέρον της χώρας του. Ας υπερασπίζεται κάθε πρόεδρος έτσι τη χώρα του. Είναι φυσικό!» είχε δηλώσει δημοσίως η Βέρεστσουκ το 2013. Αυτό ήταν βέβαια πριν από το Ευρωμαϊντάν, πριν αλλάξουν όλα στην Ουκρανία. Και πάλι. Εξι χρόνια αργότερα, λίγο μετά τις εκλογές, στη διάρκεια μιας τηλεοπτικής συζήτησης με θέμα το αίτημα της Ουκρανίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ, η Βέρεστσουκ είχε περάσει στην επίθεση: «Χτυπάμε σε μια κλειστή πόρτα και χάνουμε τη φήμη μας. Δεν μπορούμε να πάμε όπου δεν μας θέλουν». Το σχόλιο αυτό την υποχρέωσε στη συνέχεια σε μια δημόσια απολογία, κι εντούτοις, ακόμα περισσότερο σήμερα, μετά την απόφαση της Ατλαντικής Συμμαχίας να αρνηθεί τη ζώνη απαγόρευσης πτήσεων που ζητεί το Κίεβο, αντανακλά το κοινό αίσθημα πολλών στη Δύση.