Μια επίσκεψη που υπερέβη τις προσδοκίες

Η χθεσινή επίσκεψη του Πρωθυπουργού της Ελλάδος Κυριάκου Μητσοτάκη στην Κωνσταντινούπολη υπερέβη τις προσδοκίες και κατά τα δύο της σκέλη. Η συνάντησή του με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διεξήχθη σε καλύτερο του αναμενομένου κλίμα. Ηταν εμφανής η βελτίωση στη διαπροσωπική σχέση των δύο ηγετών, αλλά και η προσπάθεια να αναδειχθούν τα σημεία μιας θετικής ατζέντας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Οι αναφορές στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία υπενθύμισαν σε όλους ότι Ελλάς και Τουρκία παραμένουν μέλη του ΝΑΤΟ που αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα ασφάλειας προς βορρά. Η συνάντηση αυτή εμπεδώνει τον ρόλο της Ελλάδος ως υπεύθυνης δυνάμεως σταθερότητος εντός της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας η οποία συμβάλλει στην ενίσχυση της περιφερειακής συνοχής της. Η έμφαση στην καλλιέργεια διαύλων επικοινωνίας, ώστε τυχόν κρίσεις να τυγχάνουν έγκαιρης διαχειρίσεως, η προώθηση νέων μέτρων οικοδομήσεως εμπιστοσύνης και του διμερούς εμπορίου αποτελούν σημαντικές πρωτοβουλίες στην προσπάθεια να ανατραπεί το δυσμενές κλίμα που κυριαρχεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις εδώ και δύο περίπου έτη. Για τους δικούς τους λόγους αμφότεροι οι ηγέτες είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν πολιτικό κεφάλαιο σε αυτήν την ανατροπή.

Μείζονος σημασίας υπήρξε και το δεύτερο σκέλος της επισκέψεως Μητσοτάκη στην Κωνσταντινούπολη: η παρουσία του στο Οικουμενικό Πατριαρχείο ανήμερα της Κυριακής της Ορθοδοξίας και μεσούσης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο πρώτο παρενέβη στο ουκρανικό ζήτημα αρνούμενο να ανεχθεί τη μετατροπή της Ορθοδοξίας σε εργαλείο του ρωσικού ιμπεριαλισμού στην Ουκρανία. Η αναγνώριση του αυτοκεφάλου της Εκκλησίας της Ουκρανίας τον Ιανουάριο του 2019 υπήρξε μια έγκαιρη και καίρια αναγνώριση της αυτοδιαθέσεως του ουκρανικού λαού, για την οποία το Οικουμενικό Πατριαρχείο εξετέθη στην μήνι του ρωσικού εθνικισμού. Ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αποτελεί τραγική δικαίωση της αποφάσεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η επίσκεψη Μητσοτάκη υπογραμμίζει τη στήριξη της Ελλάδος στον ηγετικό θεσμό της Ορθοδοξίας αλλά και την ταύτιση των απόψεών τους στο Ουκρανικό.

Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επικεφαλής του Προγράμματος Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ