Θωράκιση των πανεπιστημίων, έκλειψη της ανομίας

Η πανεπιστημιακή κοινότητα ζητά επίμονα και από χρόνια τη βελτίωση της φύλαξης των πανεπιστημιακών χώρων. Διάφορα συλλογικά όργανα είχαν κατά καιρούς τοποθετηθεί σχετικά, όπως για παράδειγμα η γενική συνέλευση της Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ, τόσο κατά τη διάρκεια της δικής μου θητείας ως κοσμήτορα (2006-10) όσο και μεταγενέστερα. Πάντοτε υποστήριζα ότι χρειάζεται σημαντική αύξηση του αριθμού και καλύτερος συντονισμός των φυλάκων, ώστε να γίνουν οι πανεπιστημιακοί χώροι ασφαλέστεροι και να προστατεύεται αποτελεσματικά η δημόσια περιουσία. Ως κοσμήτορας διατράνωνα την άποψη ότι μια υπηρεσία φύλαξης θα έπρεπε να είναι επιφορτισμένη με την ευθύνη της υλοποίησης των αποφάσεων της συγκλήτου και να φροντίζει για την τήρηση του νόμου, ειδικότερα στο σκέλος του που απαιτεί να καλείται η Αστυνομία όταν τελούνται κακουργήματα.

Με έκπληξη διαπίστωνα ότι υπήρχαν πανεπιστημιακοί που διαφωνούσαν με τα παραπάνω, κάποιους εμφανώς ενοχλούσε ο όρος «πανεπιστημιακή αστυνομία» που εγώ χρησιμοποιούσα ήδη προ 15ετίας. Επρόκειτο για τους ίδιους που υπεραμύνονταν του αλήστου μνήμης «πανεπιστημιακού ασύλου», το οποίο προφανώς ισοδυναμούσε με άσυλο ανομίας, αφού στην πράξη έδινε τη δυνατότητα σε κακοποιούς να παραβαίνουν ανενόχλητοι τον νόμο μέσα στους χώρους του πανεπιστημίου. Παράλληλα, το άσυλο διευκόλυνε διάφορες παραβατικές, συχνά εξωπανεπιστημιακές μειοψηφίες να επιβάλουν ακόμα και διά της βίας τη δική τους άποψη, το δικό τους δίκαιο, σε αμφιθέατρα και χώρους συνεδριάσεων συλλογικών οργάνων του πανεπιστημίου. Ευτυχώς, το άσυλο καταργήθηκε με τον Ν. 4623/2019.

Πανεπιστημιακοί που δεν φαίνεται να ενοχλούνται από την ανομία στα ιδρύματα υπάρχουν ακόμα και σήμερα, κάποιοι μάλιστα επί του παρόντος αγωνίζονται για την ακύρωση διατάξεων του Ν. 4777/2021, με τον οποίο η πολιτεία επιτέλους αποφάσισε τον Φεβρουάριο 2021 τηθεσμοθέτηση πανεπιστημιακής αστυνομίας, υπό τη μορφή υπαγομένων στην Ελληνική Αστυνομία Ομάδων Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων (ΟΠΠΙ). Αναγνωρίζω ότι η υπαγωγή στην Αστυνομία για κάποιους μπορεί να αποτελεί πρόκληση, από την άλλη όμως η Αστυνομία είναι αναμφίβολα ο μοναδικός φορέας που έχει και στην Ελλάδα το μονοπώλιο άσκησης νόμιμης φυσικής βίας για να επιβάλλει τον νόμο.

Απαίτηση δεν μπορεί λοιπόν παρά να είναι, τα μέλη των ΟΠΠΙ να είναι επαρκώς εκπαιδευμένα πάνω στις ιδιαιτερότητες, τους κινδύνους και τα γενικά και ειδικά προβλήματα που παρουσιάζονται στο περιβάλλον, στις εγκαταστάσεις και στη λειτουργία ενός πανεπιστημίου. Ακριβώς αυτό προβλέπεται στον Ν. 4777/2021, και αυτός – σε συνδυασμό με τις χρονοβόρες διαδικασίες πρόσληψης – είναι ένας από τους λόγους που δεν έχει ακόμα ξεκινήσει η λειτουργία του νέου θεσμού. Είναι επίσης προφανές ότι πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια ώστε να εξασφαλισθεί η αποτελεσματικότητα των ΟΠΠΙ, τόσο με την άρτια στελέχωσή τους, όσο και με τη διάθεση από την πολιτεία των απαραίτητων κονδυλίων για τις απαιτούμενες υλικοτεχνικές υποδομές, με έμφαση στην τεχνολογία. Στα μέσα αυτά εντάσσονται και διατάξεις ελεγχόμενης πρόσβασης σε όλους τους πανεπιστημιακούς χώρους.

Συμπερασματικά, με την εγκατάσταση των ΟΠΠΙ στα πανεπιστήμια θα θωρακισθούν τα Ιδρύματα ώστε να αποτρέπονται έκνομες ενέργειες και να εκλείψει η ανασφάλεια που επί δεκαετίες αποτελούσε τροχοπέδη για τη διακίνηση ιδεών αλλά και την αξιοποίησή τους για την παραγωγή νέας γνώσης.

Ο Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος είναι πρώην κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ