Εγκλήματα πολέμου

Xθες το απόγευμα, διάστημα κατά το οποίο υπήρχε εκεχειρία, η Ρωσία βομβάρδισε την κεντρική αγορά, καθώς και μαιευτήριο και νοσοκομείο παίδων στη Μαριούπολη. Εικόνες με τραυματισμένες εγκύους ήδη άρχισαν να μεταδίδονται από τα πρακτορεία. Είναι νωρίς για τον ακριβή απολογισμό αυτής της αδιανόητης ενέργειας. Η φρίκη όμως δεν χρειάζεται τη στατιστική για να εκφραστεί. Τέτοιες ενέργειες ισοδυναμούν με εγκλήματα πολέμου και είναι υποχρεωτικό να κινητοποιήσουν τη διεθνή ποινική Δικαιοσύνη.

Εχοντας επιλέξει τον δρόμο της κόλασης, ο Πούτιν πρέπει να έχει καταλάβει ότι τίποτα δεν είναι χωρίς συνέπειες. Οχυρωμένος στο απρόσιτο Κρεμλίνο, πίσω από τις βαριές χρυσές πόρτες και γύρω από επιβλητικά τραπέζια συσκέψεων, ως τώρα μπορούσε να λύνει τις διαφορές του δι’ αντιπροσώπων: να δηλητηριάζει πολιτικούς αντιπάλους, να εξαγοράζει άλλους, να χρησιμοποιεί την πυγμή μιας ανεξέλεγκτης ηγεσίας. Η βία και ο θάνατος, μακριά από τα φώτα, σχετικοποιούνται. Αυτό το ήξερε καλά σε μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις που προϋπήρξαν.

Στις δύο μάχες του Γκρόζνι (1994-95 και 1999-2000) προκλήθηκαν πολλές χιλιάδες θάνατοι. Και τότε, στις 25 Οκτωβρίου 1999, οι ρωσικές δυνάμεις εκτόξευσαν πέντε βαλλιστικούς πυραύλους SS-21 στο κατάμεστο κεντρικό παζάρι και σε ένα μαιευτήριο, σκοτώνοντας περισσότερα από 140 άτομα και τραυματίζοντας εκατοντάδες. Το ίδιο έκανε η ρωσική αεροπορία και στο Χαλέπι της Συρίας. Πολεμικά αεροπλάνα βομβάρδισαν συστηματικά νοσοκομεία στις περιοχές της πόλης που ελέγχονταν από τους αντάρτες. Ως τα τέλη Νοεμβρίου 2016, δεν είχε απομείνει κανένα λειτουργικό νοσοκομείο στο Χαλέπι.

Αλλά και στις δύο προαναφερθείσες περιπτώσεις, η ακραία πολεμική βία δεν δοκίμασε τις αντοχές της ανθρωπότητας, επειδή η παγκόσμια κοινότητα δεν ήταν στραμμένη στο Γκρόζνι και ήταν κουρασμένη από το συριακό πρόβλημα για να προσηλωθεί σε όσα γίνονταν στο Χαλέπι. Στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αντίθετα, είναι συντονισμένη ολόκληρη η ανθρωπότητα – και η εικόνα που παράγεται εκεί δεν οδηγεί μόνο σε συνδηλώσεις αλλά και στην εύλογη ανθρωπιστική αντίδραση απέναντι στις ακρότητες.

Και η ρωσική επίθεση είναι γεμάτη ακρότητες.

HHH

Στην Ελλάδα, μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης κάνει ότι δεν βλέπει αυτές τις ακρότητες. Και είτε συμψηφίζει δήθεν υπέρ της ειρήνης (παραβλέποντας ποιος είναι ο άρχων χειρών αδίκων) είτε οδηγείται από την προτίμησή του, από τα δεδομένα φιλορωσικά στερεότυπα, που εκτείνονται από την πεποίθηση περί της φιλικής σχέσης με το «ξανθό γένος», είτε της κοινής ορθόδοξης κουλτούρας (μολονότι η Ρωσική Εκκλησία υπονομεύει συστηματικά το ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης), είτε της συνέχειας του κομμουνιστικού καθεστώτος. Οι λεγόμενοι «έντεχνοι» ακτιβιστές του τραγουδιού και οι συγγενείς τους ηθοποιοί και συγγραφείς και κάθε είδους καλλιτέχνες που συνεχώς δικάζουν ως εκπρόσωποι του ανθρωπισμού και της προόδου καταπίνουν χωρίς κανένα πρόβλημα το ανθρωπιστικό δράμα της Ουκρανίας επειδή το προκάλεσε ένας που τον θεωρούν κοντινό τους – ή έστω εκπρόσωπο των ιδεοληψιών τους. Το ίδιο κάνουν και τέσσερα κόμματα – το κόμμα του Βελόπουλου, του Βαρουφάκη, το ΚΚΕ και, με διάφορους αστερίσκους, ο ΣΥΡΙΖΑ.

Η ήρα να ξεχωρίζει από το στάρι. Αυτή η παγκόσμια κρίση, δηλαδή, θα μας βοηθήσει να διαλέξουμε στρατόπεδο και εκπροσώπους. Από μια άλλη πλευρά, πάντως, βλέπω να διαγράφεται ένα νέο αντικοινωνικό κίνημα, όταν έρθει η ώρα του καταλογισμού ευθυνών στο καθεστώς Πούτιν για τα εγκλήματα πολέμου που προξενεί.