Αθήνα και Μόσχα σε φάση «ψυχρού πολέμου»

Σε αντίθετες πλευρές της Ιστορίας τοποθετούνται πλέον Αθήνα και Μόσχα, με το ρήγμα να μοιάζει να βαθαίνει πολύ στη σκιά της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Με το ερώτημα του ποιες θα είναι οι σχέσεις Ελλάδας – Ρωσίας στο μέλλον να εμφανίζεται ιδιαίτερα δύσκολο να απαντηθεί. Διπλωμάτες που παρακολουθούν τις εξελίξεις σημειώνουν ότι τόσο στην παρούσα φάση των εξελίξεων όσο και στην επόμενη μέρα το παιχνίδι των ισορροπιών για την Ελλάδα έχει σίγουρα ξεπεραστεί από τα γεγονότα. Για την Αθήνα η επιλογή δείχνει να είναι μονόδρομος και να επιβάλλει, σύμφωνα με τους διπλωμάτες, πλήρη ευθυγράμμιση με τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

Με την Αθήνα να υπογραμμίζει τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων μίας χώρας ως βασική της αρχή, κοιτάζοντας και προς την Αγκυρα, η ρωσική εισβολή έρχεται να απαιτήσει θέσεις «άσπρου ή μαύρου», που δεν επιτρέπουν αμφισβητήσεις.

Θέση η οποία εκφράστηκε και από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη Βουλή, ο οποίος τοποθέτησε τον Βλαντίμιρ Πούτιν στους «αυταρχικούς ηγέτες», κάνοντας παράλληλα λόγο για δυνάμεις της βίας και της ηγεμονίας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επικαλέστηκε τόσο το Κυπριακό όσο και τις προσπάθειες αμφισβήτησης των διεθνών συνθηκών σε σχέση με τα νησιά του Αιγαίου, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να στέκεται αδιάφορα σε «κάθε αυταρχικό ηγέτη που θέλει να ζωγραφίσει μόνος του τα σύνορα», δίνοντας έτσι τη γραμμή που θα ακολουθήσει η κυβέρνηση και το επόμενο διάστημα απέναντι σε τυχόν διλήμματα που θα αφορούν τις σχέσεις με τη Μόσχα.

ΝΤΟΜΙΝΟ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ. Ακόμα και η μέχρι σήμερα στάση της Ελλάδας να σταθεί – κατά το δυνατόν – ως γεφυροποιός ανάμεσα σε Μόσχα και Βρυξέλλες, επαναλαμβάνοντας ότι η Ρωσία πρέπει να αποτελεί μέρος της αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης, με τους διαύλους διαλόγου να παραμένουν ανοιχτοί ανατρέπεται με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η Ρωσία κατατάσσεται πλέον στις δυνάμεις που αποτελούν το τόξο του «επικίνδυνου αναθεωρητισμού» και οι κινήσεις τους ενδέχεται να προκαλέσουν ντόμινο εξελίξεων και αστάθειας με περαιτέρω επιπτώσεις, τόσο για την Αθήνα όσο και για τη Λευκωσία. Ερωτήματα τίθενται και για τη στάση που θα κρατήσει στο μέλλον η Ρωσία απέναντι σε ζητήματα που αφορούν τα ελληνοτουρκικά ή το Κυπριακό.

Ενδεικτική του «πολεμικού κλίματος» που έχει δημιουργηθεί ήταν και η ανακοίνωση της ρωσικής πρεσβείας, εκτός κάθε ορίου διπλωματικής λογικής, η οποία καλούσε όλους στην Ελλάδα «και ιδιαίτερα τους πολύ υψηλά ιθύνοντες, πολιτικούς και πολιτειακούς παράγοντες, βουλευτές, κομματικά στελέχη, υπουργεία, ΜΜΕ, διάφορους παπαγάλους και άλλους […]  να συνέλθουν και να αναλάβουν τις ευθύνες τους, να σταματήσουν την αντιρωσική προπαγάνδα και να δείξουν ψυχραιμία, νηφαλιότητα και σοβαρότητα». Μία ανακοίνωση-προσβολή και ταυτόχρονα πρόκληση, που έδειξε και τις διαθέσεις της Μόσχας να χαρακτηρίσει εχθρό όποιον επιχειρήσει να σταθεί απέναντι στις επιλογές της και να ασκήσει κριτική.

Ανακοίνωση η οποία σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ» ενόχλησε ιδιαίτερα και τους διπλωμάτες, τόσο σε επίπεδο ύφους αλλά και σε επίπεδο ουσίας.

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ. Αξίζει να σημειωθεί ότι σημαντική μερίδα διπλωματών υπογραμμίζει την ανάγκη άμεσης αξιοποίησης των εξελίξεων σε σχέση με την Τουρκία, τονίζοντας ότι είναι μία ευκαιρία για την Αθήνα να θέσει αυτή τους όρους στις νέες σχέσεις που επιδιώκει η Αγκυρα με τη Δύση. Για πολλούς η Τουρκία θα πρέπει να επιλέξει, σε διαφορετική περίπτωση να τονιστεί η επαμφοτερίζουσα στάση της και να μην της επιτραπεί να παίξει το παιχνίδι των ισορροπιών, ώστε να βγει για μία ακόμα φορά κερδισμένη χωρίς το κόστος μίας σαφούς επιλογής. Με τις εξελίξεις να είναι ραγδαίες, διπλωμάτες και αναλυτές παρακολουθούν τις κινήσεις του Πούτιν περιμένοντας να δουν πού θα σταθεροποιηθεί η κατάσταση, που επί του παρόντος είναι ρευστή, ενώ παραδέχονται ότι η επόμενη μέρα στις σχέσεις Ελλάδας – Ρωσίας θα είναι εξαιρετικά δύσκολη.