Χρειάζονται πρωτοβουλίες πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής

1Βιώνουμε έναν διαφορετικό κόσμο. Η «ολικού χαρακτήρα» στρατιωτική επέμβαση-εισβολή δεν πρόκειται να διαμορφώσει «νικητές», παρά μόνο επιπτώσεις. Ηδη το προαναγγέλλουν οι αποτυχημένες επεμβάσεις στο Ιράκ, στη Συρία, στο Αφγανιστάν κ.λπ. Τόσο η απόφαση του Πούτιν για την ολοκληρωτικού χαρακτήρα  εισβολή όσο και των ηθικών αυτουργών που δημιούργησαν το περιβάλλον για αυτή την αποτρόπαια επέμβαση οξύνουν επιπτώσεις, οικονομικές και πολιτικές. Η ενεργειακή και όχι μόνο κρίση πολλαπλασιάζει την ακρίβεια που οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές δημιουργούσαν. Ανακατανέμονται μερίδια οικονομικού ανταγωνισμού ολιγοπωλίων.

2Τα γεγονότα δείχνουν-φωτογραφίζουν τον έντονο ανταγωνισμό δυνάμεων που έχουν μετατοπίσει το κέντρο βάρους της σύγκρουσης από τον Ατλαντικό στην Ανατολή, στον Ειρηνικό. Οι εξελίξεις αποκτούν και γεωπολιτικό γεωστρατηγικό χαρακτήρα.

Οι ΗΠΑ επιχειρούν να διαμορφώσουν τη νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική μονομερώς, γεγονός που σπρώχνει πιο κοντά την Κίνα με τη Ρωσία. Και αυτό δημιουργεί ψυχροπολεμικές ανεξέλεγκτες εντάσεις. Θύματα οι λαοί, οι πολίτες, οι περιφερειακές οικονομίες. Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι σε αυτό το περιβάλλον η Ευρώπη ως συλλογική οντότητα ή καλύτερα η «γερμανική Ευρώπη» δείχνει να βγαίνει ηττημένη, εξαρτημένη από τη στρατηγική των ΗΠΑ και των οικονομικών δυνάμεων που στηρίζει. Η Ευρώπη δείχνει να έχει έλλειμμα ηγεσίας και ταυτότητας. Δείχνει να έχει εγκαταλειφθεί ο στόχος της ολοκλήρωσης με δική της ενιαία αμυντική και εξωτερική πολιτική. Ούτε καν σχέδιο για την οικονομική της ολοκλήρωση. Εχει αποχωρήσει από δράσεις συμβολής για τη διαμόρφωση παγκόσμιου θεσμικού πλαισίου για τον ανταγωνισμό και την επίλυση διαφόρων με ειρηνικό τρόπο.

3Σε αυτό το περιβάλλον η Ελλάδα φαίνεται άβουλη. Χάνεται σε επικοινωνιακές τακτικές για να «χρεώσει» την πολύπλευρη οικονομική και κοινωνική κρίση στον πόλεμο! Και όλα αυτά ενώ θα έπρεπε να εμπνεύσει αίσθημα σιγουριάς στους πολίτες, αντιμετωπίζοντας το πολεμικό περιβάλλον με στάση αρχών απέναντι τόσο στον πόλεμο όσο και στον αναθεωρητισμό που υφέρπει. Και αυτό ακριβώς προϋποθέτει να καθίσταται διακριτό πως δεν πρέπει να εξαντλεί τον ρόλο της ως προκεχωρημένου «φυλακίου» άνευ όρων της «Δύσης», αλλά ως γέφυρας και συνδέσμου στη Δύση για την ειρηνική διευθέτηση και την ανάπτυξη στην περιοχή. Το επιχειρούν άλλες χώρες (Τουρκία, Ισραήλ κ.λπ.). Πρέπει τώρα να αναληφθούν πρωτοβουλίες πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής που φωτίζουν έναν άλλο ρόλο για την Ευρώπη με κέντρο βάρους στη διπλωματία αντί να στέλνει όπλα. Ας θυμηθούμε ποσό επίκαιρος γίνεται ο Ανδρέας Παπανδρέου όταν στη πολεμική σύρραξη της Λιβύης, τότε, κάλεσε στην Κρήτη τον Μιτεράν και τον Καντάφι συμβάλλοντας σε λύσεις με τη διπλωματική οδό. Ας θυμηθούμε και τα οφέλη της Ελλάδας.

4Οι εξελίξεις τρέχουν και διαμορφώνουν την επόμενη μέρα. Στο νέο περιβάλλον η Ελλάδα με τις πρωτοβουλίες της πρέπει να αποτρέψει πολιτικές αναθεωρητισμού που κρύπτονται πίσω από την εικόνα του «χρήσιμου» (είτε αυτές εκδηλώνονται από Τουρκία, ακόμη και από Γερμανία). Η καταδίκη της ρωσικής εισβολής και ο υφέρπων αναθεωρητισμός πρέπει να συνδυαστούν και με το αίτημα μιας Ευρώπης που θα στηρίζει ενεργά τις κοινότητες που πλήττονται, συμβάλλοντας τόσο στην ειρηνική λύση όσο και στη δίκαιη διαχείριση της πολύπλευρης κρίσης που τροφοδοτεί

Ο Χάρης Τσιόκας είναι μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου
ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία