Η σχέση Ελλάδας – Ισραήλ και η επαναπροσέγγιση της Τουρκίας

«Σήμερα είμαστε πλήρεις εταίροι και στρατηγικοί σύμμαχοι» δήλωσε ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ κατά την (χθεσινή) του συνάντηση με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, επιβεβαιώνοντας τη στενή σχέση των δύο χωρών.

Και είναι αλήθεια, ότι τα τελευταία 2½ χρόνια η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει εργαστεί συστηματικά για την εμβάθυνση και την επέκτασή τους, με τον αμυντικό τομέα να αποτελεί την «αιχμή του δόρατος».  Προ μιας εβδομάδας υπεγράφη επί παραδείγματι το «Πρόγραμμα Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας – Ισραήλ» για το έτος 2022, το οποίο περιλαμβάνει διακλαδικές ασκήσεις, συνεκπαιδεύσεις, ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων κ.λπ.

Πρόσφατη δε επιβεβαίωση του βάθους της αμυντικής μας συνεργασίας είναι η διακρατική Συμφωνία για την ίδρυση του Διεθνούς Κέντρου Αεροπορικής Εκπαίδευσης στην Καλαμάτα, ύψους 1,68 δισ. ευρώ. Η Συμφωνία προβλέπει τη συμβολή του υπουργείου Αμυνας του Ισραήλ και της εταιρείας Elbit Systems στην ίδρυσή του, έχοντας ως πρότυπο την ανάλογη Ακαδημία του Ισραήλ.

Κατά συνέπεια, οι διμερείς πολιτικές, αμυντικές και οικονομικές σχέσεις, καθώς και η συνεργασία στο πλαίσιο των τριμερών σχημάτων συνεργασίας έχουν αναγάγει το Ισραήλ σε έναν στρατηγικό σύμμαχο και εταίρο της Ελλάδας.

Βεβαίως για την Αθήνα παίζει κρίσιμο ρόλο στην όποια σχέση στρατηγικής συνεργασίας με χώρες της ευρύτερης περιοχής μας, το πώς αυτές αντιλαμβάνονται και αντιμετωπίζουν την τουρκική προκλητικότητα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και την αναθεωρητική ρητορική της Αγκυρας.

Ετσι λοιπόν με ενδιαφέρον παρακολουθούμε τις πρόσφατες προσπάθειες επαναπροσέγγισης Τουρκίας – Ισραήλ που εντείνονται. Να θυμίσουμε ότι προ εικοσαετίας οι σχέσεις των δύο χωρών είχαν φθάσει και με τις ευλογίες των ΗΠΑ στο επίπεδο της «στρατηγικής σχέσης», αλλά όμως επιδεινώθηκαν ραγδαία από το 2010, μετά τα γεγονότα στο πλοίο «Mavi Μarmara» στα ανοιχτά της Λωρίδας της Γάζας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει συνεπώς η επίσκεψη του ισραηλινού προέδρου σε λίγες ημέρες στην Αγκυρα. Ενώ η τουρκική κυβέρνηση ανέδειξε ήδη την επικείμενη επίσκεψη του κ. Χέρτσογκ, ο ίδιος δήλωσε ότι  η επίσκεψη στον «πρώην εταίρο στην Ασφάλεια» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της προσπάθειάς του να δημιουργήσει μία «περιφερειακή συμμαχία για την κλιματική αλλαγή», χαμηλώνοντας έτσι την πολιτική της σημασία.

Δεν γεννάται καμία αμφιβολία ότι ο ρόλος της Τουρκίας στο Παλαιστινιακό είναι κρίσιμος και άρα μια επαναπροσέγγιση με την Τουρκία δεν θα ήταν αδιάφορη για το Ισραήλ. Ομως ειδικά την παρούσα περίοδο, με τη στρατηγική σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ να δυναμώνει, με το πλέγμα των Συμφωνιών που έχουμε υπογράψει με το Τελ Αβίβ να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ανακοινώνει πρόσφατα τη χρηματοδότηση με 657 εκατ. ευρώ του έργου Ηλεκτρικής Διασύνδεσης EuroAsia Interconnector, για την αμφίδρομη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, είναι μάλλον απίθανο για το Ισραήλ να προωθήσει τη σχέση του με την Τουρκία σε βάρος της στρατηγικής εταιρικής σχέσης που έχει αναπτύξει με την Ελλάδα.

Ομως στις διεθνείς σχέσεις ποτέ δεν προεξοφλείς τίποτε…

Ο Στέφανος Σωτ. Γκίκας είναι βουλευτής (ΝΔ) Κέρκυρας, αρχιπλοίαρχος ΠΝ ε.α.