Η πολιτική της κλιμάκωσης από τον Τζο Μπάιντεν

Οι αριθμολόγοι θα ενθουσιαστούν που ο Τζο Μπάιντεν ξεκίνησε την ομιλία του για την Ουκρανία την Τρίτη, 22.2.22, στις 2:22 μ.μ. Τον αμερικανό πρόεδρο, ωστόσο, τον απασχολούσαν περισσότερο οι δικοί του υπολογισμοί όσον αφορά το οικονομικό και πολιτικό κόστος της υπερβολικής αντίδρασης – ή της ανεπαρκούς αντίδρασης – στις προκλήσεις της Ρωσίας.

Ο Μπάιντεν νόμιζε πως θα περνούσε στην Ιστορία ως ο πανδημικός πρόεδρος, βρίσκεται όμως ξαφνικά διοικητής του οπλοστασίου της δημοκρατίας, σε αυτό που θα μπορούσε να γίνει η μεγαλύτερη στρατιωτική επίθεση στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Για όνομα του Θεού, από πού νομίζει ο Πούτιν ότι έχει το δικαίωμα να ανακηρύσσει νέες υποτιθέμενες χώρες σε εδάφη που ανήκουν στους γείτονές του;» αναρωτήθηκε ο αμερικανός πρόεδρος. «Πρόκειται για μια κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, και απαιτεί μια σκληρή απάντηση από τη διεθνή κοινότητα». Η απάντηση που έδωσε ο ίδιος ωστόσο δεν ήταν τόσο σκληρή όσο θα ήθελαν κάποιοι στην Ουάσιγκτον. Χαιρετίστηκε με επιφύλαξη από τους Δημοκρατικούς και δεν κατάφερε να ικανοποιήσει τους Ρεπουμπλικανούς, που κατηγορούν τον Μπάιντεν για κατευνασμό. Ηταν μια προειδοποιητική βολή, αλλά επίσης το έργο μιας κυβέρνησης που φυλάει κάποιο από το μπαρούτι της.

Η αμερικανική απάντηση δεν έτσουξε τόσο πολύ όσο η απάντηση της ΕΕ, ούτε συζητήθηκε τόσο όσο η απόφαση της Γερμανίας να σταματήσει τη διαδικασία αδειοδότησης του Nord Stream 2. Ο Μπάιντεν ανακοίνωσε κυρώσεις σε βάρος της VEB (της κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας της Ρωσίας) και της Ρωσικής Στρατιωτικής Τράπεζας, καθώς και του δημόσιου χρέους της χώρας και πέντε μελών της ρωσικής ελίτ καθώς και των οικογενειών τους. Οι ολιγάρχες αυτοί, που ζουν τη μεγάλη ζωή στο Λονδίνο και αλλού, αποτελούν μια δυνητική αχίλλειο πτέρνα για τον Πούτιν. «Νομίζω ότι στηρίζεται στις καλές του σχέσεις με τους μεγάλους κλέφτες ολιγάρχες γιατί αν συνωμοτούσαν όλοι ώστε να τον νικήσουν, θα έπρεπε να διατάξει πολλές δολοφονίες και εκείνοι θα έπαιρναν τα μέτρα τους» δήλωσε.

«Θα συνεχίσουμε να κλιμακώνουμε τις κυρώσεις αν η Ρωσία κλιμακώσει» απείλησε προς το παρόν ο Μπάιντεν. Η λογική εδώ είναι ότι οι κυρώσεις χάνουν την ισχύ τους ως παράγοντας αποτροπής αν επιβληθούν υπερβολικά γρήγορα: αν κάποιος τιμωρηθεί για κάτι που δεν έχει ήδη κάνει, μπορεί να το κάνει ούτως ή άλλως. Με το παράθυρο όμως της διπλωματίας να κλείνει ταχέως, σύντομα ενδεχομένως να είναι πολύ αργά ώστε να σημαίνει η αποτροπή το οτιδήποτε.

Το φιάσκο του Αφγανιστάν επιτάχυνε μια πτώση της δημοτικότητας του Μπάιντεν από την οποία δεν έχει ακόμη επανέλθει. Μοιάζει όμως να έχει διδαχθεί από αυτή την αποτυχία, εφαρμόζοντας μια πολιτική ριζοσπαστικής διαφάνειας όσον αφορά τις πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών, στενού συντονισμού με τους συμμάχους και προειδοποιήσεων προς τους Αμερικανούς ότι δεν θα υπάρξει επιχείρηση διάσωσης στην Ουκρανία.

Ολα αυτά τού έχουν επιτρέψει να παίζει τον ρόλο του παγκόσμιου, έμπειρου ηγέτη, προσφέροντας παράλληλα μια απρόσμενη ώθηση στην υπόσχεσή του να επανενώσει το ΝΑΤΟ μετά τις αμφιβολίες και τη σύγχυση της περιόδου Τραμπ.

Μπορεί όμως να δεχθεί και άλλα πλήγματα εσωτερικά αν οι κρίσεις εκτοξεύσουν τις τιμές της ενέργειας ακόμα ψηλότερα. «Η υπεράσπιση της ελευθερίας θα έχει κόστος και για εμάς, εδώ στην πατρίδα μας» είπε. «Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς ως προς αυτό». Αλλά η ειλικρίνεια ίσως να μην αρκεί για να κερδίσει ένα αφηρημένο και διχασμένο εκλογικό σώμα.