Αστική αυτοπεποίθηση {LF}Vs ηθικού πλεονεκτήματος

Για ένα εικοσιτετράωρο, όσο χρειάστηκε για να προβεί ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στις διευκρινίσεις που απαιτούνταν, η ετυμηγορία είχε βγει: είναι αριστερός με δεξιά τσέπη και τολμάει να απαξιώνει τα Πολυκλαδικά των Αμπελοκήπων. Ισως αν ήταν εσωκομματικός φίλος του Τσίπρα, η παραδοχή να είχε άλλη αξία και θετικό αντίκτυπο – «κοίτα να δεις ποιους μαζεύει γύρω του, ε; Ακόμα και από την Οξφόρδη τον παραδέχονται». Μιας και δεν είναι, όμως, αυτό που ενόχλησε είναι η ευκολία με την οποία αναγνώρισε το προνόμιό του.

Γιατί είναι αλαζονικό να αναγνωρίζεις πως είχες «αστική αυτοπεποίθηση» απέναντι στην εξουσία επειδή το πρώτο ψάρωμα το έφαγες σε ένα κυριλέ σχολείο στη Βρετανία; Μάλλον ανακουφιστικό είναι, κυρίως για εκείνον που σε ακούει. Οι απανταχού γυναίκες το γνωρίζουν καλά, τουλάχιστον εκείνες που έχουν διάθεση ακόμα να τσακώνονται: η προσπάθεια να φέρουν έναν άντρα αντιμέτωπο με το προνόμιό του, τουλάχιστον για να το συνειδητοποιήσει, αν όχι για να το υπερβεί, έχει γίνει λόγος να υποστούν χλεύη και τρολάρισμα – μάλλον φταίνε δύσκολες λέξεις όπως η «πατριαρχία» και η «τοξική αρρενωπότητα». Είναι εξίσου δύσκολες όσο το ιερό αριστερό δισκοπότηρο, που στην πραγματικότητα καθόλου δεν συμπαθεί την κοινωνική κινητικότητα.

Η οπτική Τσακαλώτου για τα προνόμια κλωτσάει γιατί αυτοπροσδιορίζεται ως αριστερός, ενώ είναι ξεκάθαρα, από την κορυφή έως το κόκκινο σακίδιο, αστός. Το πραγματικό πρόβλημα όμως δεν είναι που ο Τσακαλώτος έχει το θάρρος και την άγνοια κινδύνου να παραδεχτεί πως μεγάλωσε επωφελούμενος από τις ανισότητες, αλλά που το προφίλ του αυτό έρχεται σε αντίθεση με όσα έχουν ειπωθεί κατά καιρούς από άλλα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Από εκείνους που προτιμούν να προωθούν τη «λαϊκή καταγωγή» τους – κι ας είναι αυτή στην πραγματικότητα άλλη μία από τις όμορφες, μικρές, συριζαϊκές αυταπάτες. Παρόμοια με αυτή του ηθικού πλεονεκτήματος, που συνεχίζει να σβήνει μέρα με τη μέρα όλο και πιο πολύ, πίσω από παραδικαστικά κυκλώματα και βαριές βιβλιοθήκες. Κυρίως γιατί αυτό, όντως, το υπερβαίνει: ο υπουργός Οικονομικών που έμεινε να μαζέψει τα σπασμένα του προκατόχου του, που υπέμεινε τα εσωκομματικά καρφιά για την ήττα του 2019 και που δεν πίστευε πως ο Τσίπρας θα τραβούσε το χαρτί της εκλογής από τη βάση δεν «ξεκίνησε από το μηδέν», δεν μεγάλωσε με τους αδικημένους. Αυτό που δεν του συγχωρούν είναι πως όταν κάθισε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων η άλλη πλευρά τον αντιμετώπιζε ως ίσο. Ο σωστός αριστερός, όπως και ο σωστός δεξιός, είναι ένα στερεότυπο, από τον λαό για τον λαό, που στην πραγματικότητα σπάνια έχει σχέση με την πραγματικότητα των στελεχών. Αντ’ αυτού, ακόμα και ο θείος του Τσακαλώτου ήταν με τη λάθος πλευρά στον Εμφύλιο.

«Πρέπει να τα συζητάμε τα προνόμια ή να κάνουμε ότι δεν υπάρχουν;» αναρωτήθηκε ο ίδιος στην πρώτη του ανάρτηση μετά τον θόρυβο. Οταν τα προνόμια είναι των άλλων, η συζήτηση μάλλον επιτρέπεται στον ΣΥΡΙΖΑ. Οταν όμως είναι δικά μας, τότε δεν υπάρχει άλλη λύση από τη σιωπή – όπως συμβαίνει πάντα όταν καλούμαστε να κοιτάξουμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη. Σε κάθε περίπτωση, βρισκόμαστε μπροστά σε ένα πολιτικό παράδοξο: ένα κόμμα που ξέρει πως για να προχωρήσει πέρα από τα πεπραγμένα της διακυβέρνησής του, να μη φοβάται τους σκελετούς στην ντουλάπα του, πρέπει να κάνει την αυτοκριτική του, βρίζει έναν εκ των υπουργών του που τολμάει να κάνει τη δική του.