Το ασαφές και {LF}καθοριστικό «Κέντρο»

Οι χαρακτηρισμοί και οι «ταμπέλες» στις οποίες καταφεύγουμε για να κατηγοριοποιήσουμε τα κοινωνικά υποκείμενα στην προσπάθειά μας να εξηγήσουμε τον κόσμο μάς οδηγούν συχνά σε βολικές γενικεύσεις που υποτιμούν σημαντικές επιμέρους διαφοροποιήσεις και ιδιαιτερότητες.

Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση της ομαδοποίησης του εκλογικού σώματος στον άξονα Αριστερά – Δεξιά. Η ρευστότητα της εκλογικής συμπεριφοράς, η χαλάρωση των κομματικών στεγανών και το ξεθώριασμα των διαχωριστικών γραμμών καθιστούν αυτή την εννοιολογική παράμετρο, από βασική στο παρελθόν, συμπληρωματική σήμερα. Παρ’ όλα τα εννοιολογικά προβλήματα, ο όρος «κεντρώοι» χρησιμοποιείται αφειδώς και όχι πάντα με το ίδιο εννοούμενο.

Η δυσκολία στην προσέγγιση του μεγέθους και στη σκιαγράφηση του προφίλ του σημερινού κεντρώου ψηφοφόρου έγκειται στο γεγονός ότι το πολιτικό Κέντρο είναι ένας ρευστός και μεταβαλλόμενος χώρος, που περικλείει ένα όχι και τόσο ομοιογενές κοινό. Πρόκειται για ένα κοινό που ναι μεν  συνδέεται με κοινές αξίες, αλλά οφείλει μεγάλο μέρος της συνοχής του στον ετεροκαθορισμό και τη διαφοροποίησή του από τα άκρα του πολιτικού φάσματος και τις ακραίες επιλογές. Περισσότερο δηλαδή στο «τι δεν είναι» από το «τι ακριβώς είναι».

Αναμφισβήτητα οι αναφερόμενοι ως «κεντρώοι ψηφοφόροι» είναι περισσότερο σημαντικοί από το μέγεθός τους, λόγω του ότι καθορίζουν με την ενίοτε στάση τους τούς τελικούς εκλογικούς συσχετισμούς, το εκλογικό αποτέλεσμα, τις πολιτικές εξελίξεις.

Η χώρα μας είχε ανέκαθεν διπολική παράδοση. Αυτό το «εμείς και οι άλλοι» άφηνε πάντα ελάχιστο χώρο στον κεντρώο χώρο με ελάχιστες εξαιρέσεις. Σήμερα, στις έρευνες κοινής γνώμης αυτοχαρακτηρίζονται ως κεντρώοι το 20% του εκλογικού σώματος.  Στη δημογραφική τους σύνθεση υπερτερούν σχετικά οι άνδρες, με έμφαση στις μεσαίες ηλικιακές κατηγορίες και τους μέσης και ανώτερης μόρφωσης.

Πολιτικά απαιτητικοί, ρεαλιστές, μετριοπαθείς και μακριά από κάθε δογματισμό, αναζητούν αξιόπιστες και ουσιαστικές πολιτικές προτάσεις στο μεσοδιάστημα του ήπιου φιλελευθερισμού και της σοβαρής σοσιαλδημοκρατίας. Στη μεγάλη πλειοψηφία τους θιασώτες της ανοιχτής κοινωνίας, του κράτους πρόνοιας, των δημοκρατικών θεσμών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ελεύθερης αγοράς, της ευρωπαϊκής προοπτικής. Αποτελούν τη μέση έκφραση των μεσαίων στρωμάτων, της κοινής λογικής, του μέτρου, της ισορροπίας.

Χαρακτηρίζονται από χαμηλή κομματική πιστότητα και υπερβαίνουν ιστορικά κομματικά στεγανά και παλιά στερεότυπα. Η εκλογική τους συμπεριφορά είναι περισσότερο ευμετάβλητη σε σχέση με  όλους τους λοιπούς πολιτικούς χώρους και έχουν αποδείξει πως εγκαταλείπουν τα κόμματα της προτίμησής τους με την ίδια ευκολία που τα επέλεξαν. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα των τελευταίων εκλογικών αναμετρήσεων και των τρεχουσών τάσεων που καταγράφονται στις δημοσκοπήσεις. Η αμφίρροπη μάχη του Κέντρου έχει ήδη ξεκινήσει και προμηνύεται στη συνέχεια ενδιαφέρουσα όσο και δύσκολη για όλους όσοι συμμετέχουν σε αυτήν.

Το σίγουρο είναι πως για ακόμη μια φορά το τελικό αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών θα διαμορφωθεί από τις οριστικές επιλογές των αυτοτοποθετούμενων στον κεντρώο χώρο ψηφοφόρων.

Ο Θωμάς Γεράκης είναι πρόεδρος & διευθύνων σύμβουλος MARC