Το νέο μακροοικονομικό σενάριο

Στην περίπτωση της ελληνικής πανδημικής ανάκαμψης, σημειώθηκε μια από τις πιο σημαντικές ελληνικές ιστορίες ολικής επαναφοράς, για την οποία χρειάστηκε ωστόσο να ξοδευτούν και τα περισσότερα χρήματα που έχουν ξοδευτεί σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Η δουλειά ωστόσο έγινε. Το ΑΕΠ επέστρεψε σε μια μόλις χρονιά εκεί που το βρήκε η κρίση στα τέλη του 2019. Οι επιχειρήσεις δε το «τερμάτισαν». Οχι απλά έσβησαν τις ζημιές του 2020, αλλά με κλειστό ή ημίκλειστο σημαντικό μέρος της οικονομίας για ένα σχεδόν πεντάμηνο πέτυχαν τζίρο κατά 15 δισ. μεγαλύτερο του 2019!

Προφανώς μέσα σε αυτό τον τζίρο περιλαμβάνεται και το υποχρεωτικό «άσπρισμα» μεγάλου μέρους της «μαύρης» οικονομίας που υπήρχε προ Covid λόγω της σημαντικής αύξησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Αλλά το επίτευγμα παραμένει επίτευγμα, το οποίο μπορεί να αποβεί ακόμα πιο σημαντικό, αν το «άσπρο» κομμάτι συνεχίζει να αυξάνει.

Τα χρήματα ωστόσο που ξοδεύτηκαν για να κρατηθούν όρθιες οι επιχειρήσεις και οι θέσεις εργασίας, επανέφερε πάνω από την οικονομία το «φάντασμα» μιας νέας δημοσιονομικής περιπέτειας.

Αυτό το «φάντασμα» στοιχειώνει ήδη τα σχέδια για νέες ελαφρύνσεις, αλλά επιβαρύνει και το κόστος δανεισμού, με το ελληνικό 10ετές να κινείται σταθερά πλέον στην περιοχή του 2,3%.

Ολο αυτό το σκηνικό οδηγεί το οικονομικό επιτελείο στη σύνταξη του νέου μακροοικονομικού σεναρίου, το οποίο θα έχει ως στόχο τον περιορισμό του πρωτογενούς ελλείμματος στο 1,4% για φέτος και την επιστροφή σε πλεονάσματα άνω του 2% από το 2023.

Στο νέο σχέδιο θετική συνεισφορά θα έχει η επίδραση του τουρισμού, με τη ζήτηση για το καλοκαίρι να είναι υψηλή σε όλες τις αγορές. Ηδη στο νέο μακροοικονομικό σενάριο που κάνουν στην οδό Νίκης, την αρχική εκτίμηση για τουρισμό στο 80-85% του 2019, θα αντικαταστήσει η εκτίμηση για την πλήρη ανάκτηση των μεγεθών της τελευταίας προ Covid χρονιάς.

Στην κυβέρνηση αναμένουν επίσης μια ανάσα και από το μέτωπο της ενέργειας, που ήδη συμμετείχε στο 6,2% του πληθωρισμού του Ιανουαρίου με πάνω από 4 μονάδες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου κάθε 10 ευρώ αύξησης στη μεγαβατώρα του φυσικού αερίου στοιχίζει περίπου 600 εκατ. ευρώ στο ΑΕΠ της χώρας. Αντίστοιχο είναι το όφελος σε περίπτωση μείωσης.

Η «ανάσα» πάντως ήδη έχει εμφανιστεί με τις πρώτες ενδείξεις αποκλιμάκωσης της έντασης στο ρωσο-ουκρανικό μέτωπο, αλλά είχε ξεκινήσει πρακτικά μετά την αμερικανική παρέμβαση του Ιανουαρίου που έστρεψε τον πλου πολλών πλοίων με υγροποιημένο αέριο προς τα ευρωπαϊκά λιμάνια, αντί των ασιατικών που προορίζονταν αρχικά.

Σε ό,τι αφορά την εσωτερική αντιμετώπιση του θέματος της ακριβής ενέργειας, θεωρείται για την ώρα δημοσιονομικά ουδέτερη, καθώς οι επιδοτήσεις που δίνονται χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, δηλαδή με χρήματα που προέρχονται από την ενέργεια ως τέλη ρύπων και όχι από τον προϋπολογισμό. Τα χρήματα αυτά επαρκούν ακόμα και με το χειρότερο σενάριο, ως τα μέσα του καλοκαιριού. Αρα μια από τις αμφιβολίες της χρονιάς είναι σε ποια επίπεδα τιμών ενέργειας θα ολοκληρωθεί.

Το βασικό μακροοικονομικό σενάριο θα περιλαμβάνει μετά βεβαιότητας μιας κάποιας μορφής ενίσχυση, ανεξάρτητα από τις εξελίξεις, τουλάχιστον προς τις πιο αδύναμες εισοδηματικά ομάδες, προκειμένου να διασωθεί το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών και να προστατευτεί ο στόχος αύξησης του φετινού ΑΕΠ.

Οτιδήποτε άλλο συμβεί πέραν αυτών δεν φαίνεται να υπάρχουν άλλα «καύσιμα» στον προϋπολογισμό. Αν για παράδειγμα έχουμε μια νέα δύσκολη παραλλαγή της πανδημίας ή κάποιο νέο επεισόδιο στη διεθνή σκηνή με επιπτώσεις στην ενέργεια, τότε ακόμα και αυτό το αναθεωρημένο σενάριο θα τιναχτεί στον αέρα.

Για τους επόμενους μήνες ως το τέλος του έτους, η χώρα θα ακροβατεί οικονομικά μεταξύ μιας νέας περιπέτειας αγνώστου έκτασης και της επιτυχούς επιστροφής στη δημοσιονομική τάξη πραγμάτων, των πρωτογενών πλεονασμάτων. Ολα αυτά χωρίς να υπολογίζονται τυχόν πολιτικές εξελίξεις…