Σκέφτομαι και δρω κομματικά, υπάρχω πολιτικά;

Ξέφυγα απ’ όλους. Είμαι ελεύθερος

…η ελευθερία είναι προσωπική υπόθεση

Σπ. Ραδίτσας, Ελευθερία

Οπως η πίστη στο παράλογο (credo quia absurdum) καταστρέφει οποιοδήποτε υπαρξιακό νόημα, δίνει ψευδές περιεχόμενο στην ελευθερία, γεμίζει το φιλοσοφικό κενό με αγωνία, οδηγεί σε δια-νοητικό αδιέξοδο και καταλήγει σε μύθους, το ίδιο συμβαίνει και με τη δογματική προσήλωση στις εντολές του κομματικού Ιερατείου.

Αν «είμαστε καταδικασμένοι στην ελευθερία» (Ζ.Π. Σαρτρ), τότε δεν την απεμπολούμε με οποιοδήποτε κομματικό πρόσχημα ή με την επίκληση οποιασδήποτε ιδεοληψίας. Κι αν τελικά κρινόμαστε από όσα πράττουμε (κι όχι από όσα διακηρύσσουμε), οφείλουμε να ξεφεύγουμε από τα ψευτοδιλήμματα, του τύπου «και ναι και όχι παράνομο» (όταν αφορά κάποιον «δικό μας») ή «και είναι και δεν είναι συμβατό με τις ιδέες και δεσμεύσεις» (όταν προέχει η σκοπιμότητα της συγκυρίας).

Η λογική των αντι-φάσεων, χαρακτηριστικό πολλών κομματικών τακτικισμών, δεν συνιστά κάποιου είδους δυναμική σύνθεση αλλά περισσότερο μοιάζει να υποκύπτει στη στατική (συντηρητικά ακίνητη) προσέγγιση των πραγματικών προβλημάτων της κοινωνίας. Η μηχανιστική αντίληψη, που προσφέρει ασφάλεια επιβίωσης στους υπάρχοντες συσχετισμούς δυνάμεων (κάτι σαν οιονεί βιταλισμός), εκφυλίζεται συχνά σε μονιστική απλούστευση των πάντων κι αναγωγή τους σε μία και μόνη αιτία. Ο Τοτεμικός ντεϊσμός του κομματικού δόγματος, ως απόλυτης αλήθειας, και η εξίσου πρωτόγονη θεωρία για το πνεύμα της Φύσης που τιμωρεί τους Κακούς, δεν συγκροτούν μόνο μία επικίνδυνη «ρομαντική αφήγηση της Ιστορίας», αλλά κυρίως μετατρέπουν τον ελεύθερο από δαιμόνια άνθρωπο σε σκλάβο της (δικής τους) διαλεκτικής και αλάδωτο γρανάζι της (δικής τους) «μηχανής» πολτοποίησης. Ετσι άλλωστε εξηγείται το φαινόμενο ευφυείς άνθρωποι κι εξαιρετικοί επιστήμονες να υπο-στηρίζουν ανυπόστατες θεωρίες κι ανόητες εκδοχές, προβάλλοντας έωλα επιχειρήματα.

Ελεύθερος άνθρωπος, και ιδιαίτερα ελεύθερος αριστερός, είναι εκείνος που αρνείται δόγµατα και «πατερούληδες» ή γνήσιους ερμηνευτές του ιστορικού προτσές (!), και συναντάει την αριστερή/κοινωνική/ανθρωπιστική σου συνείδηση μέσα από την αυτόβουλη δράση υπέρ των αρχών και των ιδανικών της Αριστεράς κι όχι υπέρ της εξουσίας και των παιχνιδιών του κάθε Ιερατείου (το οποίο βέβαια ύστερα από λίγο καιρό αποκαθηλώνεται αλλά όμως έχει ενδιαμέσως καταστρέψει ηθικές και συνειδήσεις). Πρώτα ελεύθερος άνθρωπος, μετά ανεξάρτητος πολίτης και τέλος συνεπής (σε αξίες κι όχι σε «τεθλασμένες γραμμές») αριστερός. Αυτή (πρέπει να) είναι η σειρά της πορείας του σύγχρονου αριστερού, ο οποίος θέλει να παρέμβει στο πολιτικό γίγνεσθαι κι όχι να μείνει για πάντα όμηρος των κομματικών εσωτερικών διεργασιών και ο οποίος έχει χορτάσει από αυταπάτες, ψευδαισθήσεις, διαψεύσεις και προδοσίες του χώρου (δηλαδή των εκάστοτε ηγεσιών).

ΥΓ. «Καταντήσαμε έκθετα της μετατόπισης» (Θ. Βοριάς, Στ’ αμπάρια γάβγιζε ο κέρβερος).

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής Εγκληματολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην υπουργός