Οι Μαύροι Πάνθηρες {LF}μέσα από την τέχνη

Τι ήταν τελικά το κόμμα των Μαύρων Πανθήρων; Η πιο επιδραστική οργάνωση μαύρων που ξεκίνησε τη δράση της στα μέσα της δεκαετίας του 1960 ή μια οργάνωση περισσότερο εγκληματική παρά πολιτική ή «η μεγαλύτερη απειλή για την εσωτερική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών», όπως το χαρακτήρισε ο διευθυντής του FBI Εντγκαρ Χούβερ;

Μια πιο φρέσκια ματιά στην επαναστατική, σοσιαλιστική οργάνωση, που έδρασε επί 16 χρόνια και διαλύθηκε πριν από ακριβώς τέσσερις δεκαετίες έρχεται να ρίξει η ομαδική εικαστική έκθεση «Aυτό το τρυφερό, εύθραυστο πράγμα» που προσεγγίζει το κόμμα με την αμφιλεγόμενη ιστορία υπό το πρίσμα και του κινήματος Black Lives Matter.

Ντοκουμέντα που σχετίζονται με τη δράση του κόμματος των Μαύρων Πανθήρων – από τις δημοφιλείς δράσεις τους όπως το δωρεάν πρωινό για τα παιδιά και τις κοινοτικές κλινικές έως τη συμμετοχή τους σε διακίνηση ναρκωτικών – συναντώνται με σύγχρονες εικαστικές δημιουργίες σε ένα πρώην σχολικό κτίριο 9.000 τ.μ. στη Νέα Υόρκη, που αποτελεί έδρα της γκαλερί Τζακ Σάινμαν. Και ο επισκέπτης ως τις 30 Απριλίου μπορεί να δει φωτογραφίες των Γκόρντον Παρκς και Τζον Σάιμονς στην εποχή των πολιτικών δικαιωμάτων έως στιγμιότυπα από τον φακό της Αντα Θράιλο από τις διαδηλώσεις στη Φιλαδέλφεια που ακολούθησαν τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ το 2020.

Ανάμεσα στα εκθέματα βρίσκεται και ένας γνώριμος στο ελληνικό κοινό, ο Θίστερ Γκέιτς, κεραμικά αγγεία του οποίου εκτίθενται αυτή την περίοδο στο Μουσείο Μπενάκη. Το τεράστιο γλυπτό του «Περιπατητική προσευχή» αποτελείται από μια παλιά βιβλιοθήκη από χυτό χάλυβα που φιλοξενεί περισσότερα από 2.000 βιβλία που αναφέρονται στην εμπειρία τού να είναι κάποιος μαύρος. Ο Γκέιτς ξαναδένει κάθε βιβλίο σε μαύρο χρώμα, με μεμονωμένες λέξεις ή φράσεις ανάγλυφες σε χρυσό, προερχόμενες από το περιεχόμενό του, αντί για τίτλους.

«Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΣΤΙΓΜΗ». «Τα τελευταία δύο χρόνια, δουλεύοντας από το σπίτι λόγω της πανδημίας ενώ όλοι παρακολουθούν κάθε βράδυ ακόμη ένας άοπλος μαύρος δολοφονείται από την αστυνομία. Ηταν απίστευτο και έτσι μου φάνηκε πως ήταν η κατάλληλη στιγμή να κάνω αυτή την έκθεση. Δεν υπάρχουν απαντήσεις. Απλώς δείχνουμε τον αγώνα, τη μάχη. Ξεκινά με τη σκλαβιά και όλες αυτές τις αδικίες» λέει ο ιδιοκτήτης της γκαλερί Τζακ Σάινμαν. «Ποτέ δεν μάθαμε για το κίνημα των Μαύρων Πανθήρων στο σχολείο. Πάντα δαιμονοποιούνταν από τους λευκούς, αλλά ήταν καταπληκτικό όταν εκπαίδευαν, δίδασκαν, τάιζαν ανθρώπους κ.λπ.».

Ενα ακόμη έργο που τραβά την προσοχή είναι εκείνο του καλλιτέχνη που τιμήθηκε με τον Χρυσό Λέοντα στην 58η Μπιενάλε της Βενετίας, Αρθουρ Τζάφα, «Αγάπη είναι το μήνυμα, Το μήνυμα είναι θάνατος» στο οποίο συνυπάρχουν πλάνα που αντιπαραθέτουν την αστυνομική βαρβαρότητα με αναπαραστάσεις της μαύρης περηφάνιας και ομορφιάς.

Οι Πάνθηρες έχουν πολλά μαθήματα να δώσουν  σήμερα εκτιμά η αναπληρώτρια διευθύντρια της γκαλερί ο Τζέισι Ολέτο και ένα από αυτά πιστεύει ότι είναι η αμεσότητα με την οποία ενεργούσαν  χωρίς να επιχειρούν να κρύψουν ζητήματα κάτω από το χαλί.