Πόλεμος δηλώσεων και… νεύρων μεταξύ Μόσχας και Δύσης

Με μεγάλη δυσπιστία αντιμετώπισε η Δύση τις διαβεβαιώσεις της Μόσχας περί «μερικής» αποχώρησης των δεκάδων χιλιάδων στρατιωτών που έχει αναπτύξει εδώ και εβδομάδες στα σύνορα της Ουκρανίας. Τόσο ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, μάλιστα, Αντονι Μπλίνκεν, όσο και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, επεσήμαναν χθες πως, αντιθέτως, βλέπουν περαιτέρω ενίσχυση των ρωσικών δυνάμεων. Οι ρωσικές στρατιωτικές ασκήσεις βρίσκονται στο απόγειό τους, δήλωσε από την πλευρά του στο Reuters αξιωματούχος δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών, και ο κίνδυνος μιας επίθεσης στην Ουκρανία θα παραμείνει υψηλός όλο τον μήνα. Στο μεταξύ, το Κίεβο κατηγόρησε χθες τη Μόσχα για την πρωτοφανή κυβερνοεπίθεση που δέχθηκαν προχθές οι ιστότοποι του υπουργείου Αμυνας (ο οποίος εξακολουθούσε και χθες να βομβαρδίζεται από χάκερ) και των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς και δύο κρατικών τραπεζών. Σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο προσπαθεί να βρει χώρο τόσο η διπλωματία όσο και η αποτροπή. Ατυπη συνάντηση για τις τελευταίες εξελίξεις σε σχέση με τη Ρωσία και την Ουκρανία θα έχουν σήμερα το μεσημέρι οι ηγέτες της ΕΕ, ακριβώς πριν από την έναρξη της συνόδου κορυφής ΕΕ – Αφρικής.

Η Ρωσία ανακοίνωσε τη μερική αποχώρηση των δυνάμεών της από τα σύνορα με την Ουκρανία προχθές, μιλώντας για ολοκλήρωση κάποιων στρατιωτικών γυμνασίων, χωρίς να διευκρινίσει αριθμούς και χρονοδιαγράμματα. Το ρωσικό υπουργείο Αμυνας έκανε χθες λόγω για αποχωρήσεις από τη νότια και τη δυτική στρατιωτική περιφέρεια, έδωσε μάλιστα στη δημοσιότητα βίντεο που έδειχνε, όπως είπε, τεθωρακισμένα και άλλα στρατιωτικά οχήματα να εγκαταλείπουν τη χερσόνησο της Κριμαίας. Παράλληλα, ο πρεσβευτής της Ρωσίας στην Ιρλανδία δήλωσε ότι η διάταξη των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσίας στο δυτικό τμήμα της χώρας θα επανέλθει στο φυσιολογικό μέσα σε τρεις εβδομάδες, ενώ η Λευκορωσία δεσμεύτηκε πως όλοι οι ρώσοι στρατιώτες οι οποίοι έχουν αναπτυχθεί στο έδαφός της στο πλαίσιο κοινών ασκήσεων που ξεκίνησαν στις 10 και ολοκληρώνονται θεωρητικά στις 20 Φεβρουαρίου θα εγκαταλείψουν τότε τη χώρα. «Σε ό,τι αφορά τη Ρωσία, μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι δεν θα γίνει καμία επίθεση σήμερα Τετάρτη. Δεν θα υπάρξει κλιμάκωση ούτε την επόμενη εβδομάδα, ούτε τη μεθεπόμενη – ούτε τον επόμενο μήνα», είχε διαβεβαιώσει νωρίτερα τη γερμανική Die Welt ο πρεσβευτής της Ρωσίας στην ΕΕ, απορρίπτοντας τις προειδοποιήσεις αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών περί πιθανής ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία χθες: «Οι πόλεμοι στην Ευρώπη σπανίως ξεκινούν Τετάρτες», χαριτολόγησε μάλιστα ο Βλαντίμιρ Τσίζοφ ενώ οι Ουκρανοί τιμούσαν τη «Μέρα Ενότητας» που είχε κηρύξει ο πρόεδρος της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Καμία διάθεση αστεϊσμού δεν είχαν εντούτοις οι υπουργοί Αμυνας του ΝΑΤΟ, που συνεδριάζουν χθες και σήμερα στις Βρυξέλλες με βασικό θέμα τη συνεχιζόμενη ρωσική απειλή κατά της Ουκρανίας, και στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της νοτιοανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας -οι ΝΑΤΟϊκοί στρατιωτικοί διοικητές κλήθηκαν χθες να καταρτίσουν σχέδια νέων μονάδων μάχης στην κεντρική και τη νοτιοανατολική Ευρώπη. «Δεν έχουμε δει την οποιαδήποτε απόσυρση ρωσικών δυνάμεων», δήλωσε ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, επισημαίνοντας πως η Συμμαχία μπορεί να το αποδείξει αυτό με εικόνες εμπορικών δορυφόρων. «Και φυσικά, αυτό αντικρούει το μήνυμα των διπλωματικών προσπαθειών. Αυτό που βλέπουμε είναι πως έχουν αυξήσει τον αριθμό των στρατευμάτων και περισσότερα στρατεύματα βρίσκονται καθ’ οδόν», πρόσθεσε επισημαίνοντας πως το ΝΑΤΟ είναι έτοιμο να συζητήσει με τη Ρωσία, αλλά ταυτόχρονα προετοιμάζεται για το χειρότερο. Κάνοντας λόγο για τη «μεγαλύτερη συγκέντρωση δυνάμεων μάχης μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου» με στόχο τον «εκφοβισμό άλλων χωρών στην Ευρώπη», ο Στόλτενμπεργκ απέρριψε χθες εκ νέου το ενδεχόμενο να αποκλειστεί, όπως αξιώνει η Μόσχα, μία μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας, διαβεβαίωσε ωστόσο πως το ΝΑΤΟ «δεν αποτελεί απειλή για τη Ρωσία».

Με την εκτίμηση του ΝΑΤΟ συμφώνησε χθες και ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών. «Υπάρχει αυτό που λέει η Ρωσία και μετά υπάρχει αυτό που κάνει η Ρωσία. Και δεν έχουμε δει κάποια απόσυρση των δυνάμεών της», δήλωσε ο Αντονι Μπλίνκεν στο MSNBC. «Εξακολουθούμε να βλέπουμε κρίσιμης σημασίας μονάδες να κινούνται προς τα σύνορα, όχι μακριά από τα σύνορα. Αρα αυτό που πρέπει να δούμε είναι ακριβώς το αντίθετο», πρόσθεσε. Αργά χθες, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προειδοποίησε ότι Ρώσοι αξιωματούχοι «φυτεύουν» αφηγήματα στον Τύπο τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως πρόσχημα για μια εισβολή στην Ουκρανία. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ευρώπη έχουν επανειλημμένως προειδοποιήσει τη Μόσχα με μαζικές κυρώσεις σε μια τέτοια περίπτωση.

Με αρκετή προσπάθεια, πάντως, εντοπίζει κανείς και λόγους για συγκρατημένη αισιοδοξία: «Θετικές» χαρακτήρισε χθες ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, τις δηλώσεις του Τζο Μπάιντεν, ο οποίος επεσήμανε στο προχθεσινό του διάγγελμα ότι τάσσεται υπέρ της διεξαγωγής συνομιλιών και της συνέχισης των διπλωματικών προσπαθειών με στόχο την αποκλιμάκωση της κρίσης. Ο Πεσκόφ δήλωσε παράλληλα πως ο Πούτιν «σημείωσε» το αίτημα που του διαβίβασε την Τρίτη η Δούμα να αναγνωρίσει την «ανεξαρτησία» του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ στην Ανατολική Ουκρανία, επεσήμανε ωστόσο πως κάτι τέτοιο δεν θα ήταν συμβατό με τις Συμφωνίες του Μινσκ – μία ένδειξη ότι ο ρώσος πρόεδρος θα αποφύγει προς το παρόν μία τέτοια εμπρηστική κίνηση.